Uluslararasฤฑ Para Fonu (IMF) 4. Madde deฤerlendirmesi olarak adlandฤฑrฤฑlan yฤฑllฤฑk รผye รผlke ekonomik deฤerlendirme รงalฤฑลmalarฤฑnda gรถrรผลmeleri tamamladฤฑ. 25-29 Eylรผl tarihleri arasฤฑnda Tรผrkiyeโde gรถrรผลmelerde bulunan heyet ilk deฤerlendirmesine iliลkin basฤฑn bรผlteni yayฤฑmladฤฑ. Burada 2024 enflasyonu yรผzde 46,0 olarak tahmin etti. IMF aรงฤฑklamasฤฑnda, politika faizlerinin piyasaย faizย oranlarฤฑna kadar yรผkseltilmesi gereฤi savunuldu.
ekonomim.com’un haberine gรถre IMFโnin bu tahminiyle, 2024 iรงin politika faizi baลta olmak รผzere รงok sayฤฑda politikaya etki edecek enflasyon oranฤฑna yรถnelik tahminlerde farklฤฑlฤฑklar ortaya รงฤฑkฤฑyor. Hรผkรผmet metinlerinde resmi olarak 2024 enflasyonu yรผzde 33 olarak hedefledi. TEPAV ise IMF metodolojisine uygun bir modele gรถre yรผzde 39 olarak tahmin etmiลti. 4. Madde gรถzden geรงirmelerinde rutin olarak รผlke heyetinin raporu ฤฐcra Direktรถrleri Kuruluโna sunuluyor ve bu kurulda kabul edildikten sonra yฤฑllฤฑk rapor olarak aรงฤฑklanฤฑyor. Geรงen yฤฑl yฤฑllฤฑk rapor Ocak ayฤฑnda aรงฤฑklanmฤฑลtฤฑ.
IMF: Faizler daha da yรผkseltilmeli
Tรผrkiye Masasฤฑ ลefi James P. Walshโฤฑn baลkanlฤฑk ettiฤi heyetin gรถzden geรงirme sonrasฤฑ yaptฤฑฤฤฑ deฤerlendirmede,ย ekonomiย yaklaลฤฑmdaki deฤiลimin memnuniyetle karลฤฑlandฤฑฤฤฑ ve olumlu sonuรงlar vermeye baลladฤฑฤฤฑ belirtilirken, politika faizinin daha da yรผkseltilmesi gereฤi ileri sรผrรผldรผ. Aรงฤฑklamada, โYetkililer mevcut politikalardaki ivmeyi sรผrdรผrmelidir. Bu, enflasyonu dรผลรผrmeyi รถncelikleyerek, beklenen-hesaplanan reel politika faiz oranฤฑnฤฑ (ex-ante real policy rate) daraltฤฑcฤฑ bรถlgeye getirmeyi, para ve kredi piyasalarฤฑnฤฑn iลleyiลini iyileลtirmek iรงin mali dรผzenlemelerin serbestleลtirilmesine devam edilmesini ve mali aรงฤฑฤฤฑn kontrol altฤฑna alฤฑnmasฤฑnฤฑ gerektirmektedirโ denildi.
Politika deฤiลikliฤiyle bรผyรผmenin etkilendiฤi belirtilen deฤerlendirmede, 2023 bรผyรผme tahmini yรผzde 4โten yรผzde 3,2โye รงekilirken, 2024 bรผyรผmesi ise yรผzde 3,2 oranฤฑnda olacaฤฤฑ tahmin edildi. Enflasyon ise 2023โde yรผzde 69,1, 2024โte ise yรผzde 46.0 oranฤฑnda tahmin edildi. IMF deฤerlendirmesinde, cari aรงฤฑฤฤฑn 2024โte GSYHโnin yรผzde 3โรผne, dรผลeceฤi tahmini yapฤฑldฤฑ.
โPolitikadan vazgeรงilme ihtimaliโ riskler arasฤฑnda sayฤฑldฤฑ, ancak dรผลรผk ihtimal olarak gรถrรผldรผ
Tรผrkiye ekonomisinin depreme raฤmen direncini koruduฤu ve bรผyรผmenin bundan etkileneceฤi, geleceฤe yรถnelik enflasyon beklentisinin hala yรผksek olmasฤฑ ve geรงmiล enflasyona baฤlฤฑ รผcret artฤฑลlarฤฑ nedeniyle enflasyonun yรผkseliลi yรถnรผnde baskฤฑnฤฑn sรผrdรผฤรผ belirtildi. Ekonomiye olan gรผvenin artmasฤฑyla altฤฑna olan talepteki azalmanฤฑn dรผลmesi tahmini belirtilen aรงฤฑklamada, bu durumun Merkez Bankasฤฑ rezervlerine iyileลmeyi destekleyeceฤi kaydedildi.
IMF aรงฤฑklamasฤฑnda Tรผrkiyeโde tartฤฑลฤฑlan โpolitikalardan vazgeรงilmesiโ riski, diplomatik bir ifadeyle riskler arasฤฑnda sayฤฑldฤฑ ancak dรผลรผk ihtimal olarak deฤerlendirildi. Aรงฤฑklamada, โ(Genel) risklerin dengesi aลaฤฤฑ yรถnlรผ. Yurt iรงi cephede temel risk, ลu anda sรผrmekte olan politika deฤiลikliฤinin gรผรงlรผ ivmesini kaybetmesi, gรผvenin kaybedilmesi ve artan dรถviz talebi ve rezerv akฤฑลฤฑna yol aรงmasฤฑdฤฑrโ denildi. Dฤฑลsal olumsuz riskler iseย emtiaย fiyatlarฤฑndaki yรผkseklik, ihracat pazarlarฤฑnda talep yavaลlamasฤฑ ve kรผresel finansal dengesizlik olarak sฤฑralandฤฑ.
Buna karลฤฑlฤฑk, dฤฑล finansmanda beklenmedik olanlar dahil gรผรงlรผ giriลler, yatฤฑrฤฑmcฤฑ gรผveninin tam olarak kazanฤฑlmasฤฑ, gรผรงlรผย dรถvizย kurunun bรผyรผmeyi artฤฑrmasฤฑnฤฑn bรผyรผmeyi artฤฑrฤฑrken, enflasyonu daha hฤฑzlฤฑ dรผลรผrebileceฤine dikkat รงekildi.
Teknik deฤerlendirme: KKMโden รงฤฑkฤฑล kademeli olmalฤฑย
Politika faizinin yรผkseltilmesinin olumlu bulunduฤu ve olumlu sonuรงlar verdiฤi savunulan deฤerlendirmede, โEnflasyonun kalฤฑcฤฑ olarak dรผลรผrรผlmesi iรงin politika faizinin artฤฑrฤฑlmayฤฑ devam edilmesine ihtiyaรง duyulmaktadฤฑr. Bunun yanฤฑnda para ve kredi piyasalarฤฑna fiyat iลaretlerinin gรผcรผnรผ artฤฑrmak iรงin, niceliksel รถnlemlere (makro ihtiyati tedbirler kastediliyor) daha az gรผvenilmesi gerekir. Bu uygulama piyasa fiyatlฤฑ bir getiri eฤrisinin sabitlenmesine yardฤฑmcฤฑ olacaktฤฑrโ denildi.
Yรผksek politika faizinin piyasalarฤฑn fonlarฤฑnฤฑ daha verimli kullanmasฤฑ yoluyla TLโnin de destekleneceฤi, bรถylece dรถviz kuru kanalฤฑyla (gรผรงlรผ TL) enflasyonla mรผcadelenin desteklenmiล olacaฤฤฑ belirtildi. Yรผksek faizlerin bankalara olan etkisinin halen yรถnetilebilir seviyede olduฤu ancak bankalarฤฑn kฤฑsa vadelere hazฤฑrlandฤฑklarฤฑ izlenimi alฤฑndฤฑฤฤฑ vurgulandฤฑ.
IMF aรงฤฑklamasฤฑnda rezervlerin artฤฑrฤฑlmasฤฑ yรถnรผndeki politikanฤฑn anlaลฤฑlabilir olduฤu ancak risk oluลturmadan โiyi fฤฑrsatlar deฤerlendirilerekโ rezervin artฤฑrฤฑlmasฤฑ, alฤฑm yรถnรผnde mรผdahale yapฤฑlmamasฤฑ gerektiฤi savunuldu.
IMF, ayrฤฑca makro ihtiyati tedbirlerdeki gevลemenin olumlu olduฤunu, daha ileri gidilebileceฤini ancak liralaลma ve Kur Korumalฤฑ Mevduat gibi tedbirlerdeki gevลemenin daha temkinli ลekilde ilerlemesi gerekebileceฤini, reel politika faizinin nรถtr seviyeyi geรงmesinin beklenmesi gerekebileceฤini vurguladฤฑ.
Maliye politikasฤฑ: รcretlere ve desteklere mรผdahale gerektiฤi ileri sรผrรผldรผ
Deprem harcamalarฤฑ, รผcret artฤฑลlarฤฑ ve รงeลitli vergisel desteklerin kamu harcamalarฤฑnฤฑ artฤฑrdฤฑฤฤฑ ve genel aรงฤฑฤฤฑn, 2023 sonunda GSYHโnin yรผzde 5,5โine kadar yรผkseleceฤi belirtilen aรงฤฑklamada, aรงฤฑฤฤฑn enflasyonla mรผcadeleyle uyumlu olmasฤฑ iรงin merkezi yรถnetim bรผtรงe aรงฤฑฤฤฑnฤฑn OVPโdeki tahminin (OVP tahmini yรผzde 6,4) altฤฑnda olmasฤฑ gerektiฤi ileri sรผrรผldรผ.
IMF aรงฤฑklamasฤฑnda, bรผtรงe aรงฤฑฤฤฑnฤฑn bu seviyede azaltฤฑlmasฤฑ iรงin, emekli maaลlarฤฑ ve รผcretlere yรถnelik geรงmiล gerรงekleลme ve gelecek beklentilere yรถnelik ayarlamalardan vazgeรงilmesi,ย enerjiย fiyat desteklerinin ayarlanmasฤฑ รถnerilirken, deprem harcamalarฤฑnda da en fazla etkilenen, korunmasฤฑ gereken kiลilere odaklanฤฑlarak, diฤer gider azaltฤฑcฤฑ seรงenekler bulunmasฤฑ tavsiye edildi.
