Hรผkรผmetin, Brexit mรผzakerelerindeki รถnceliklerini, hedeflerini ve Brexit sonrasฤฑna iliลkin vizyonunu iรงeren raporu parlamentonun alt kanadฤฑ Avam Kamarasฤฑna sunuldu.
Baลbakanlฤฑktan yapฤฑlan aรงฤฑklamada raporun AB ile “yeni, olumlu ve yapฤฑcฤฑ bir ortaklฤฑk planฤฑ” hakkฤฑnda olduฤu belirtildi.
Brexit mรผzakerelerinde ฤฐngiltere ve ABโnin รงฤฑkarlarฤฑna uygun bir sonucun hedefleneceฤi kaydedilen aรงฤฑklamada, “Birleลik Krallฤฑkโฤฑn ABโden ayrฤฑlmasฤฑ ve yeni ortaklฤฑฤฤฑ” baลlฤฑฤฤฑnฤฑ taลฤฑyan raporun da bunu gรถzeterek hazฤฑrlandฤฑฤฤฑ kaydedildi.
“Beyaz belge”
ฤฐngiliz siyaset jargonunda “Beyaz belge” diye adlandฤฑrฤฑlan bu tรผr raporlar, oylamaya sunulacak yasa tasarฤฑlarฤฑnฤฑn tartฤฑลฤฑlmasฤฑna elverecek ayrฤฑntฤฑlฤฑ bir politika belgesi niteliฤi taลฤฑyor.
“Beyaz belge”, parlamentoda ilk oylamasฤฑ dรผn akลam yapฤฑlan ve Brexit sรผrecini resmen baลlatacak 50. maddenin iลletilmesi yetkisini milletvekillerinden hรผkรผmete devretmeyi รถngรถren yasa tasarฤฑsฤฑna iliลkin tartฤฑลmalara zemin teลkil etmesi iรงin muhalefet tarafฤฑnda talep edilmiลti.
Bugรผn parlamentoya sunulan 75 sayfalฤฑk “Beyaz Belge,” Baลbakan Theresa Mayโin 17 Ocakโta aรงฤฑkladฤฑฤฤฑ Brexitโe iliลkin 12 maddelik planฤฑ temel alฤฑyor.
Ancak hรผkรผmetin, mรผzakere sรผrecinde ฤฐngiltereโnin elini zayฤฑflatabileceฤi gerekรงesiyle muhalefetin “daha fazla ayrฤฑntฤฑ” talebini yine yerine getirmediฤi gรถrรผldรผ.
ฤฐki tarafฤฑn da รงฤฑkarlarฤฑ gรถzetilecek
Hazฤฑrlanan belgede ฤฐngiltere ile ABโnin Brexit sonrasฤฑnda kuracaฤฤฑ yeni stratejik ortaklฤฑฤฤฑn iki taraf iรงin de รถnemi bazฤฑ ekonomik verilerle ortaya konuldu.
ฤฐngiltereโnin ABโye 2015โdeki mal ve hizmet ihracatฤฑnฤฑn 230 milyar sterlin, ABโnin ฤฐngiltereโye ihracatฤฑnฤฑn ise 290 milyar sterlin olduฤu vurgulanan “Beyaz belge”de, iki taraf arasฤฑnda yeni bir serbest ticaret anlaลmasฤฑnฤฑn yapฤฑlmasฤฑnฤฑn รถnemi vurgulandฤฑ.
Yapฤฑlacak bir serbest ticaret anlaลmasฤฑ iรงin iki tarafฤฑn halihazฤฑrda ortak pazarฤฑn kurallar รงerรงevesi iรงinde yer alฤฑyor olmasฤฑnฤฑn eลsiz bir avantaj saฤlayacaฤฤฑnฤฑn da altฤฑ รงizildi.
– AB kanunlarฤฑ iรง hukuka aktarฤฑlacak
“Beyaz belge”de yer verilen รถnemli ayrฤฑntฤฑlardan biri AB kanunlarฤฑnฤฑn ฤฐngiltereโnin iรง hukukuna aktarฤฑlma sรผreciyle ilgili oldu. Hรผkรผmetin bu konuda mรผstakil bir rapor hazฤฑrlayacaฤฤฑ belirtilirken, “pratik ve uygun gรถrรผldรผฤรผ” yerlerde ve konularda AB kanunlarฤฑnฤฑn ฤฐngiltereโnin iรง hukuku haline getirileceฤi vurgulandฤฑ. Ancak Brexitโi mรผteakip ฤฐngiltereโnin Avrupa Adalet Divanฤฑโnฤฑn yetki alanฤฑ dฤฑลฤฑnda kalacaฤฤฑnฤฑn da altฤฑ รงizildi.
“Beyaz belge”de Isle of Man, Channel Islands ve Cebelitarฤฑk gibi deniz aลฤฑrฤฑ ฤฐngiliz topraklarฤฑnฤฑn AB ile mevcut “รถzel” iliลkilerinin korunmasฤฑna dikkat edileceฤi vurgulandฤฑ.
Belgede AB รผyesi ฤฐrlanda ile ฤฐngiltere arasฤฑndaki ortak seyahat alanฤฑ ile derin ekonomik iliลkilerin Brexit sonrasฤฑnda muhafaza edilip daha ileriye taลฤฑnmasฤฑ iรงin de รงalฤฑลฤฑlacaฤฤฑ vurgulandฤฑ.
ฤฐrlanda ile Kuzey ฤฐrlanda arasฤฑndaki “mรผmkรผn mertebe engelsiz” bir sฤฑnฤฑrฤฑn korunacaฤฤฑ belirtilen belgede, bunun ฤฐngiltereโnin sฤฑnฤฑr kontrol sisteminin bรผtรผnlรผฤรผne zarar vermeden yapฤฑlacaฤฤฑ kaydedildi.
ฤฐngiltereโde รงalฤฑลan AB รผyesi diฤer รผlkelerin vatandaลlarฤฑnฤฑn ve AB รผlkelerindeki ฤฐngiliz vatandaลlarฤฑnฤฑn Brexit sonrasฤฑndaki durumlarฤฑna da deฤinilen belgede, bu konudaki deฤiลikliklerin belirlenecek bir geรงiล sรผreciyle hayata geรงirilebileceฤini sinyali verildi.
50. madde yasasฤฑ
Hรผkรผmete Lizbon Anlaลmasฤฑnฤฑn 50. maddesini iลleterek Brexit sรผrecini resmen baลlatma yetkisi verilmesini รถngรถren yasa tasarฤฑsฤฑ dรผn parlamentoda 114’e karลฤฑ 498 oyla kabul edilmiลti.
Tasarฤฑnฤฑn komisyon, 3. tur gรถrรผลmeler Lordlar Kamarasฤฑ ve Kraliรงenin onayฤฑ aลamalarฤฑnฤฑ geรงtikten sonra mart ayฤฑ baลฤฑnda yasalaลmasฤฑ, hรผkรผmetin de Brexit sรผrecini aynฤฑ ay iรงinde baลlatmasฤฑ รถngรถrรผlรผyor.
Bugรผn parlamentoya sunulan “beyaz belge,” tasarฤฑyla ilgili gelecek hafta yapฤฑlacak komisyon tartฤฑลmalarฤฑna temel olacak. Komisyon aลamasฤฑnda, muhalefetin tasarฤฑyla ilgili รงok sayฤฑda deฤiลiklik รถnerisi getirerek hรผkรผmetin Brexit mรผzakerelerinde izleyeceฤi yolu ลekillendirmeye รงalฤฑลmasฤฑ bekleniyor.
Gรถzlemciler, hรผkรผmetin ortak pazar dahil omak รผzere AB’den “sert” bir ลekilde ayrฤฑlmasฤฑna karลฤฑ “yumuลak Brexitรงilerin” 50. maddenin iลletilmesini geciktirmeye ve AB ile bรผtรผn baฤlarฤฑn kopmasฤฑnฤฑ engellemeye รงalฤฑลacaฤฤฑ deฤerlendirmesinde bulunuyor.
50. maddenin iลletilmesinin ardฤฑndan resmi olarak baลlayacak mรผzakere sรผreciyle ฤฐngiltere 2 yฤฑl iรงinde AB’den ayrฤฑlmฤฑล olacak.
ฤฐngiltere, ฤฐskoรงya, Galler ve Kuzey ฤฐrlanda’dan oluลan Birleลik Krallฤฑk’ta geรงen yฤฑl yapฤฑlan AB referandumunda halkฤฑn yรผzde 52’si Brexit’ten yana oy kullanmฤฑลtฤฑ.
