BBC Tรผrkรงe’nin haberine gรถre ฤฐngiltere hรผkรผmetinin baล saฤlฤฑk danฤฑลmanฤฑ Prof. Chris Whitty, รถnรผmรผzdeki haftalarda yeni rekorlarฤฑn gรถrรผleceฤini sรถyledi.
Bunun nedeni ise รงok hฤฑzlฤฑ yayฤฑlan koronavirsรผn Omicron varyantฤฑ. Tahminler doฤruysa, รผlkedeki vaka sayฤฑsฤฑ test kapasitesinin รงok รผzerine รงฤฑkacak.
Peki ฤฐngiltere’de Ulusal Saฤlฤฑk Hizmetleri’ni (NHS) neler bekliyor?
Omicron hฤฑzla yayฤฑlฤฑrken Delta vakalarฤฑ azalmฤฑyor.
Bu, iki varyantฤฑn aynฤฑ anda dolaลฤฑmda olduฤunu gรถsteriyor.
Henรผz Omicron yayฤฑlฤฑmฤฑnฤฑn ilk gรผnlerinde olsak da tablo, Alfa varyantฤฑnฤฑn orijinal virรผsรผn yerini aldฤฑฤฤฑ, ardฤฑndan Delta’nฤฑn onun yerine geรงtiฤi dรถnemden farklฤฑ gรถzรผkรผyor.
Bunun nedeni Omicron’un, toplumda aลฤฑ ve enfeksiyon geรงirmiล olmakla oluลmuล olan baฤฤฑลฤฑklฤฑk duvarlarฤฑnฤฑ aลabiliyor olmasฤฑ.
ฤฐki varyantฤฑn hedef kitlesi farklฤฑ.
รlkedeki Delta vaka sayฤฑsฤฑ yazdan beri stabil ilerliyor.
Fakat Omicron vakalarฤฑ bรผyรผk bir hฤฑzla artฤฑyor. Son verilere gรถre toplam vakalarฤฑn yรผzde 20’si Omicron. Bu da, dรผnkรผ 79 bine yakฤฑn vakanฤฑn 20 bini Omicron demek.
ฤฐki virรผs bir sรผre daha birlikte dolaลฤฑmda olsa da uzun vadede Omicron’un, Delta’nฤฑn yerine geรงmesi bekleniyor.
Saฤlฤฑk yetkilileri birkaรง gรผndรผr vakalarda bรผyรผk bir artฤฑลa hazฤฑr olmamฤฑz uyarฤฑsฤฑnda bulunuyordu.
Omicron vakalarฤฑ her gรผn ikiye katlanฤฑyor gibi gรถzรผkรผyor. Bu devam ederse 25 Aralฤฑk’ta vaka sayฤฑsฤฑ gรผnde 640 bine รงฤฑkabilir.
Fakat gรผnlรผk test sayฤฑsฤฑ 1 milyonla kฤฑsฤฑtlฤฑ olduฤu iรงin bunun รผzerini tespit etmek mรผmkรผn olmayacak.
รte yandan yayฤฑlma hฤฑzฤฑnฤฑn yavaลlayacaฤฤฑ tahmin ediliyor. Gรผney Afrika’dan gelen ilk veriler buna iลaret ediyor.
Bu varyantฤฑn ciddi hastalฤฑk oranฤฑ henรผz bilinmiyor.
Omicron’dan kaynaklanan hastalฤฑklarฤฑn daha hafif olabileceฤine dair bazฤฑ bulgular var.
Bu aslฤฑnda mantฤฑklฤฑ, รงรผnkรผ aลฤฑlama ve geรงmiล enfeksiyonlardan gelen baฤฤฑลฤฑklฤฑk, hastalฤฑฤฤฑn aฤฤฑrlฤฑฤฤฑnฤฑ azaltabilir.
Fakat vaka sayฤฑlarฤฑ รงok artarsa, hastalฤฑk daha hafif olsa bile hastaneye yatan kiลi sayฤฑsฤฑ artabilir.
รrneฤin hastalฤฑฤฤฑn aฤฤฑrlฤฑฤฤฑ yarฤฑ yarฤฑya azalsa bile, vaka sayฤฑsฤฑ iki katฤฑn รผzerine รงฤฑkarsa bu durum hastaneye yatan kiลilerin artacaฤฤฑ anlamฤฑna gelir.
ลu ankinden daha fazla รถnlem alฤฑnmazsa ve hastalฤฑk kontrolsรผz bir ลekilde yayฤฑlฤฑrsa vakalarda zirve noktasฤฑna รงok yakฤฑnda ulaลacaฤฤฑz.
Bu zirvenin ne kadar bรผyรผk olacaฤฤฑ ise henรผz belli deฤil.
Londra Hijyen ve Tropik Tฤฑp Okulu’nun modellemelerine gรถre en iyi senaryoda ฤฐngiltere’de her gรผn 2 bin kiลi hastaneye kaldฤฑrฤฑlacak.
En kรถtรผ senaryoda ise bu sayฤฑ gรผnde 6 bini geรงebilir.
Geรงen kฤฑล zirve 3 bin 700’dรผ.
Bakanlar birebir gรถrรผลmelerde gรผnlรผk vaka sayฤฑsฤฑnฤฑn 2 binin รผzerine รงฤฑkmasฤฑ durumunda Ulusal Saฤlฤฑk Sistemi’nin ciddi bir ลekilde zorlanabileceฤini belirtiyor.
Vaka sayฤฑlarฤฑ arttฤฑkรงa daha fazla รถnlem, hatta bir tam kapanma iรงin รงaฤrฤฑlar artacaktฤฑr.
Bu anlaลฤฑlฤฑr bir durum.
Fakat ลunu da unutmamak lazฤฑm: Kฤฑsฤฑtlamalar pandemiyi durdurmuyor, sadece uzatฤฑyor.
Kฤฑsฤฑtlamalar zaman kazanmak iรงin kullanฤฑlabilir. Geรงen kฤฑล tam kapanma ile aลฤฑlamanฤฑn yayฤฑlmasฤฑ iรงin zaman kazandฤฑk.
Fakat bu yฤฑl hastalฤฑk karลฤฑsฤฑnda en riskli gruplarฤฑn yรผzde 80’inden fazlasฤฑ hatฤฑrlatma dozunu yaptฤฑrmฤฑล durumda.
Bu yรผzden tam kapanmanฤฑn getirisi daha az.
Maliyetleri ise aynฤฑ. Hatta pandeminin baลฤฑndan bu yana insanlarฤฑn iลleri, akฤฑl saฤlฤฑklarฤฑ ve eฤitimlerinin gรถrdรผฤรผ zararฤฑ dรผลรผnรผnce maliyet daha katlanฤฑlmaz bir noktada bile olabilir.
Burada denklemi deฤiลtirebilecek tek ลey, NHS’in tฤฑkanarak insanlara temel hizmetleri sunamaz hale gelmesi.
NHS ลu anda zorlanฤฑyor, doktorlar hastalarla yeterince ilgilenemediklerini sรถylรผyor fakat durum geรงen yฤฑldan รงok farklฤฑ:
Geรงen kฤฑล hastane yataklarฤฑnฤฑn yรผzde 33’รผnden fazlasฤฑnda Covid-19 hastalarฤฑ varken ลu anda bu oran yalnฤฑzca yรผzde 8.
