G-7 zirvesinin ilk gรผnรผnde ฤฐngiltere Baลbakanฤฑ Boris Johnson’un Avrupa Birliฤi’ne (AB) karลฤฑ Kuzey ฤฐrlanda protokolรผyle ilgili tehdidi รถne รงฤฑktฤฑ.
Bloomberg HT’nin haberine gรถre Sky News kanalฤฑna konuลan Johnson, Brexit sonrasฤฑ Kuzey ฤฐrlanda’ya yรถnelik ticaretin kurallarฤฑ konusunda yaลanan anlaลmazlฤฑฤฤฑn รงรถzรผlmemesi durumunda tek taraflฤฑ adฤฑm atmaya imkan tanฤฑyan 16. maddeyi uygulamaya almakta tereddรผt etmeyeceklerini belirtti.
Johnson, “Unutmayฤฑn, AB protokolรผ uygulamamak iรงin Ocak ayฤฑnda 16. maddeye baลvurdu. Bรถylelikle AB’den Birleลik Krallฤฑk’a aลฤฑ ihracatฤฑnฤฑ durdurabilirler. Bugรผn burada Birleลik Krallฤฑk’ฤฑn tek baลฤฑna bir รผlke olduฤunu anlamamฤฑล gรถzรผken bazฤฑ dostlarฤฑmฤฑzla gรถrรผลtรผm. Bunu onlara bir kez daha anlatmam gerekti” diye konuลtu.
Zirve รถncesi AB tehdit etmiลti
ฤฐki taraf arasฤฑnda Kuzey ฤฐrlanda konusunda tansiyon son dรถnemde gittikรงe yรผkselmiลti. Zirveden hemen รถnce sรถz konusu anlaลmazlฤฑฤฤฑ mรผzakere etmek iรงin ฤฐngiltere Brexit Bakanฤฑ David Frost ve Avrupa Komisyonu Baลkan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Maros Sefcovic Londra’da bir araya geldi.
Frost, anlaลmaya varmak iรงin zamanฤฑn tรผkenmekte olduฤu konusunda uyararak AB’yi Bรผyรผk Britanya’dan Kuzey ฤฐrlanda’ya giden mallarฤฑn kontrolรผnde “saฤduyulu” bir yaklaลฤฑm benimsemeye รงaฤฤฑrdฤฑ.
Sefcovic ise ฤฐngiltere’nin tek taraflฤฑ olarak kontrolleri ertelemeye karar vermesi halinde Brรผksel’in “katฤฑ ve kararlฤฑ” ลekilde hareket edeceฤini belirtti.
Gรถrรผลmelerin ardฤฑndan yeniden aรงฤฑklama yapan Frost, “aรงฤฑk ve dรผrรผst” ลekilde konuลtuklarฤฑnฤฑ ancak Kuzey ฤฐrlanda Protokolรผ’ne iliลkin bir ilerleme kaydedilemediฤini duyurdu.
Anlaลmazlฤฑk yaratan protokol
Brexit anlaลmasฤฑnฤฑn bir parรงasฤฑ olan Kuzey ฤฐrlanda Protokolรผ, Birleลik Krallฤฑk’ฤฑn parรงasฤฑ olan Kuzey ฤฐrlanda ile AB รผyesi ฤฐrlanda Cumhuriyeti arasฤฑndaki ticareti dรผzenliyor.
Protokole gรถre Brexit’e raฤmen Kuzey ฤฐrlanda, AB’nin gรผmrรผk birliฤi kurallarฤฑna tabi olmaya devam ediyor. Birleลik Krallฤฑk’ฤฑn geri kalanฤฑyla ticareti Kuzey ฤฐrlanda limanlarฤฑnda gรผmrรผฤe tabi tutuluyor.
Katolik ayrฤฑlฤฑkรงฤฑlar ile ฤฐngiltere’yle birlik yanlฤฑsฤฑ Protestanlar arasฤฑndaki savaลฤฑ sona erdiren Hayฤฑrlฤฑ Cuma Anlaลmasฤฑ gereฤi, kontrollerin yapฤฑlabildiฤi fiziki bir kara sฤฑnฤฑrฤฑ oluลturulamฤฑyor. Bu yรผzden kontrollerin ancak denizde yapฤฑlmasฤฑ kararlaลtฤฑrฤฑlsa da uygulanmasฤฑnda sorunlar yaลanฤฑyor.
Protokolรผn ticarete zarar verdiฤini ve Kuzey ฤฐrlanda’nฤฑn Birleลik Krallฤฑk’taki konumunu tehdit ettiฤini savunan Protestanlarฤฑn protokole karลฤฑ mart ve nisan aylarฤฑnda gรถsterilerde otobรผs ve araรงlar ateลe verilmiลti. Protestolarฤฑn ayrฤฑca Katoliklerle รงatฤฑลmalarฤฑ yeniden baลlatmasฤฑndan endiลe edilmiลti.
