ABD Başkanı Donald Trump’ın son sosyal medya paylaşımı, teknoloji dünyasında ve finans piyasalarında büyük yankı uyandırdı.
Trump Perşembe sabahı Truth Social platformunda yaptığı açıklamada, teknoloji devi Intel‘in CEO’su Lip-Bu Tan’ın “büyük bir çıkar çatışması” içinde olduğunu öne sürerek derhal istifasını talep etti.
Bu şaşırtıcı çağrının ardından, Intel hisseleri piyasalarda aniden değer kaybetti.
Peki, bu sert ithamların arkasındaki neden neydi ve hisse senetleri neden bu kadar hızlı tepki verdi?
Trump’ın bu çıkışı, Cumhuriyetçi Senatör Tom Cotton’ın Intel yönetim kurulu başkanına gönderdiği ve Tan’ın Çin ile olan finansal ilişkilerini sorgulayan mektubun kamuoyuna duyurulmasının hemen ardından geldi. Cotton, mektubunda, Tan’ın bağlantılarının ABD’nin ulusal güvenliği üzerindeki potansiyel risklerine dikkat çekiyor ve Intel‘in operasyonlarının güvenliği hakkında endişelerini dile getiriyordu. Bu durum, Trump’ın çağrısının bir nevi siyasi zemin bulduğunu gösteriyor.
Çin bağlantıları ve ulusal güvenlik endişeleri
Lip-Bu Tan’ın kariyeri, özellikle Çin ile kurduğu finansal köprülerle dikkat çekiyor. 1987 yılında kurduğu risk sermayesi şirketi Walden International, yatırımlarının önemli bir kısmını Çinli firmalara yönlendirmiş durumda. Eldeki verilere göre, Walden’ın 2000 yılından bu yana Çin’e yaptığı yatırımların toplamı 3,4 milyar doları bulurken, bu rakam toplam yatırımların yaklaşık %38’ine tekabül ediyor.
Ancak bu yatırımların içinde, ABD hükümetini özellikle alarma geçiren iki önemli isim bulunuyor: Çin hükümeti ve yaptırımlı yarı iletken üreticisi SMIC.
Intel CEO’sunun geçmişi
Tan’ın eski CEO’su olduğu Cadence Design Systems firmasının, görev süresi boyunca Çin’deki bir askeri üniversiteye yasa dışı teknoloji satışı yaptığına dair iddiaların ortaya çıkması da, bu tartışmayı daha da alevlendirdi.
Walden’ın, 2020 yılında ABD tarafından yaptırım listesine alınan ve Çin’in en büyük yarı iletken üreticisi olan SMIC ile olan ilişkileri ise endişelerin odağında yer alıyor. Walden, 2001’de SMIC’ye yatırım yapmış ve Tan, 2018 yılına kadar bu şirketin yönetim kurulunda görev almıştı. Bu bağlantılar, sadece finansal bir mesele olmaktan çıkarak, ulusal güvenlik ve stratejik rekabet konularına evriliyor.
Piyasa neden panikledi?
Trump’ın çağrısı ve öncesindeki senatör mektubu, yatırımcıların kafasında büyük soru işaretleri oluşturdu. Intel gibi küresel bir devin tepe yöneticisinin, ulusal güvenlik endişeleriyle ilişkilendirilmesi, piyasada belirsizlik yarattı.
Hisse senetleri, bu beklenmedik gelişmeye %3,3’lük bir düşüşle tepki verdi. Bu düşüş, yatırımcıların gelecekteki olası yaptırımlar, hukuki süreçler veya şirketin liderliğindeki istikrarsızlık riskini fiyatladığını gösteriyor.
Şirketler ve ilgili taraflar henüz konuyla ilgili resmi bir açıklama yapmamışken, gözler şimdi Intel yönetim kurulundan gelecek olası bir hamleye çevrildi.
