Suriye konusundaki Astana formatฤฑnฤฑn garantรถrรผ olan ฤฐran, Rusya ve Tรผrkiye, ortak bir aรงฤฑklamayla Suriye’de Demokratik Suriye Gรผรงleri (DSG) ve ABD’li bir ลirket arasฤฑnda yapฤฑlan petrol anlaลmasฤฑnฤฑ kฤฑnadฤฑ.
ฤฐran, Rusya ve Tรผrkiye, dรผn ฤฐsviรงre Cenevreโde baลlayan Anayasa Komitesi Yazฤฑm Komisyonuโnun olaฤan oturumu marjฤฑnda yaptฤฑklarฤฑ รผรงlรผ gรถrรผลme ile Suriyeli delegeler ve Birleลmiล Milletler (BM) Genel Sekreteriโnin Suriye รzel Temsilcisi Geir O. Pedersen’le istiลareleri sonucunda ortak aรงฤฑklama yayฤฑnladฤฑ.
Ortak aรงฤฑklamada, “Suriye Arap Cumhuriyetiโnin egemenliฤi, baฤฤฑmsฤฑzlฤฑฤฤฑ, birliฤi ve toprak bรผtรผnlรผฤรผne olan kuvvetli taahhรผtlerini vurgulamฤฑลlar ve bu ilkelere tรผm taraflarca saygฤฑ gรถsterilmesi gerektiฤinin altฤฑnฤฑ รงizmiลlerdir. Terรถrizmin tรผm ลekil ve tezahรผrleriyle mรผcadele etme ve Suriyeโnin egemenliฤi ve toprak bรผtรผnlรผฤรผnรผn yanฤฑ sฤฑra komลu รผlkelerin milli gรผvenliฤine de halel getirecek ayrฤฑlฤฑkรงฤฑ gรผndemlere karลฤฑ durma yรถnรผndeki kararlฤฑlฤฑklarฤฑnฤฑ yinelemiลlerdir. Uluslararasฤฑ insancฤฑl hukuk uyarฤฑnca sivillerin ve sivil altyapฤฑnฤฑn korunmasฤฑnฤฑ saฤlarken, IลฤฐD, Nusra Cephesi ve El Kaide veya IลฤฐD baฤlantฤฑlฤฑ tรผm diฤer bireyler, gruplar, teลebbรผsler ve oluลumlar ile Birleลmiล Milletler Gรผvenlik Konseyi tarafฤฑndan terรถrist olarak tanฤฑmlanan diฤer gruplarฤฑn tamamen ortadan kaldฤฑrฤฑlmasฤฑ amacฤฑyla aralarฤฑndaki iล birliฤini sรผrdรผrme hususunda mutabฤฑk kalmฤฑลlardฤฑr. Suriye Arap Cumhuriyetiโne ait olmasฤฑ gereken petrol gelirlerine yasadฤฑลฤฑ ลekilde el konulmasฤฑna ve transfer edilmesine yรถnelik itirazlarฤฑnฤฑ beyan etmiลlerdir. Bu baฤlamda, ABD lisanslฤฑ bir ลirket ile gayrimeลru oluลum arasฤฑnda, sรถzkonusu oluลumun ayrฤฑlฤฑkรงฤฑ gรผndeminin bir parรงasฤฑ olarak yapฤฑlan yasadฤฑลฤฑ petrol anlaลmasฤฑnฤฑ kฤฑnamฤฑลlardฤฑr” denildi.
‘Anayasa Komitesi’nin รถnemli rolรผ vurgulandฤฑ’
ฤฐsrail’in, uluslararasฤฑ hukuk ile uluslararasฤฑ insancฤฑl hukukun ihlalini teลkil eden ve Suriye ile komลu รผlkelerin egemenliฤine halel getirmenin yanฤฑ sฤฑra bรถlgedeki istikrar ve gรผvenliฤi tehlikeye atan, Suriye’ye yรถnelik sรผregelen askeri saldฤฑrฤฑlarฤฑn kฤฑnandฤฑฤฤฑ belirtilerek, ลu ifadelere yer verildi:
“Kovid-19 salgฤฑnฤฑnฤฑn beraberinde Suriyeโnin saฤlฤฑk sistemi ile sosyo-ekonomik ve insani durumu bakฤฑmฤฑndan bรผyรผk bir sฤฑnama getirdiฤini kabul ederek, Suriyeโdeki insani durum ve salgฤฑnฤฑn etkisine dair duyduklarฤฑ derin endiลeyi dile getirmiลlerdir. รzellikle Kovid-19 kรผresel salgฤฑnฤฑ karลฤฑsฤฑnda, uluslararasฤฑ hukuka, uluslararasฤฑ insancฤฑl hukuka ve BM ลartฤฑโna aykฤฑrฤฑ tรผm tek taraflฤฑ yaptฤฑrฤฑmlarฤฑ reddetmiลlerdir. Suriyelilerin รถncรผlรผฤรผnde ve sahipliฤinde, Birleลmiล Milletlerโin kolaylaลtฤฑrฤฑcฤฑlฤฑฤฤฑnda, Birleลmiล Milletler Gรผvenlik Konseyiโnin 2254 sayฤฑlฤฑ kararฤฑyla uyumlu siyasi sรผrecin ilerletilmesinde, Astana garantรถrlerinin belirleyici katkฤฑsฤฑ ve Soรงiโdeki Suriye Ulusal Diyalog Kongresi kararlarฤฑnฤฑn uygulanmasฤฑ sonucunda Cenevreโde oluลturulan Anayasa Komitesiโnin รถnemli rolรผnรผ vurgulamฤฑลlardฤฑr. Anayasa Komitesi Yazฤฑm Komisyonuโnun 24 Aฤustos 2020 tarihinde Cenevreโde รผรงรผncรผ toplantฤฑsฤฑnฤฑn gerรงekleลtirilmesini memnuniyetle karลฤฑlamฤฑลlar ve Komiteโnin sรผrdรผrรผlebilir ve etkili รงalฤฑลmasฤฑnฤฑ saฤlamak iรงin Suriyeli delegeler ve kolaylaลtฤฑrฤฑcฤฑ olarak BM Genel Sekreteriโnin Suriye รzel Temsilcisi Geir O. Pedersen ile sรผrekli iletiลim yoluyla Komiteโnin รงalฤฑลmalarฤฑnฤฑ desteklemeye hazฤฑr olduklarฤฑnฤฑ teyid etmiลlerdir.”
‘รรถzรผm sรผrecinin ilerletilmesinin รถnemi vurgulandฤฑ’
“Anayasa Komitesiโnin รงalฤฑลmalarฤฑnฤฑn uzlaลฤฑ anlayฤฑลฤฑ ve yapฤฑcฤฑ angajmanla, dฤฑล mรผdahaleler ve haricen dayatฤฑlan takvimler olmaksฤฑzฤฑn, Suriye halkฤฑnฤฑn mรผmkรผn olan en geniล desteฤinin alฤฑnmasฤฑnฤฑ teminen รผyelerinin genel mutabakata varmasฤฑ amacฤฑyla yรผrรผtรผlmesi gerektiฤi doฤrultusundaki gรถrรผลlerini beyan etmiลlerdir” denilen aรงฤฑklamada, “Suriyeli taraflar arasฤฑnda gรผven ve itimat tesis etmenin yanฤฑ sฤฑra, รถn koลul, siyasileลtirme ve ayrฤฑmcฤฑlฤฑk olmaksฤฑzฤฑn รผlke genelinde tรผm Suriyelilere insani yardฤฑmฤฑ arttฤฑrmak ve mรผlteciler ile รผlke iรงinde yerlerinden edilmiลlerin Suriyeโdeki ikamet yerlerine gรผvenli ve gรถnรผllรผ geri dรถnรผลlerini kolaylaลtฤฑrmak amacฤฑyla kapsamlฤฑ รงรถzรผm sรผrecinin ilerletilmesinin รถnemini vurgulamฤฑลlardฤฑr. Astana formatฤฑnda Suriye konulu mรผteakip Uluslararasฤฑ Toplantฤฑโyฤฑ mรผmkรผn olan en kฤฑsa zamanda gerรงekleลtirmeye yรถnelik kararlฤฑlฤฑklarฤฑnฤฑ yinelemiลlerdir” ifadelerine yer verildi.
รte yandan toplantฤฑya Dฤฑลiลleri Bakan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Sedat รnal katฤฑlmฤฑลtฤฑ.
