ฤฐrlanda’da Pazar gรผnรผ dรผzenlenen genel seรงimlerde bir zamanlar IRA’nฤฑn (ฤฐrlanda Cumhuriyet Ordusu) siyasi kanadฤฑ olarak adlandฤฑrฤฑlan Sinn Fein birinci parti oldu.
Oylarฤฑn yรผzde 96’sฤฑnฤฑn sayฤฑldฤฑฤฤฑ seรงimlerde Sinn Fein oylarฤฑn yรผzde 24,5’ini alฤฑrken, muhalefet partisi Fianna Fail oylarฤฑn yรผzde 22,2’sini, baลbakan Leo Varadkar’ฤฑn iktidar partisi olan Fine Gael yรผzde 20,9’unu, Yeลiller ise yรผzde 7,4’รผnรผ aldฤฑ.
Sinn Fein’in bu seรงimlerin kazananฤฑ olmasฤฑ, ลimdiye kadar merkez saฤ partilerin รผstรผnlรผk kurduฤu ฤฐrlanda’da sol bir partinin zafer kazanmasฤฑ dolayฤฑsฤฑyla รผlke tarihi aรงฤฑsฤฑndan รถnemli.
Ancak Sinn Fein’in en fazla sayฤฑda oyu almฤฑล olmasฤฑ hรผkรผmeti kurmasฤฑ iรงin yeterli deฤil.
BBC Tรผrkรงe’de yer alan habere gรถre, ฤฐrlanda’da nispi temsil sistemi olduฤu iรงin 159 koltuklu parlamentoda en yรผksek koltuk sayฤฑsฤฑna ulaลamayabilir.
39 seรงim bรถlgesinin olduฤu รผlkede 42 adayla seรงimlere giren Sinn Fein’in hรผkรผmet kurup kuramayacaฤฤฑ partilerin parlamentoya kaรง milletvekilini soktuฤu gรถrรผldรผkten sonra netleลecek.
Sinn Fein’in lideri Mary Lou McDonald, Pazar gรผnรผ toplanan destekรงilerine ‘bir devrim gerรงekleลtirdiklerini’ sรถyleyerek diฤer partilerle bir koalisyon kurmaya รงalฤฑลacaฤฤฑnฤฑ, รผlkenin artฤฑk ikili parti sisteminde olmadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Partinin en bรผyรผk sรถylemi evsizlik, yรผkselen kiralar ve hastanelerdeki bekleme listelerini eleลtirmeye yรถnelikti.
Partinin programฤฑndaki en bรผyรผk gรผndem maddesi ise Birleลik Krallฤฑk’ฤฑn parรงasฤฑ olan Kuzey ฤฐrlanda’nฤฑn ฤฐrlanda ile birleลmesi; bunun iรงin de iktidara gelmeleri takdirinde ฤฐngiltere’nin beล yฤฑl iรงinde bir referandum dรผzenlemesi iรงin baskฤฑ kuracaklarฤฑnฤฑ รถne sรผrรผyorlar.
Partinin lideri McDonald, Yeลiller ve diฤer kรผรงรผk sol partilerle koalisyon gรถrรผลmeleri gerรงekleลtirerek Fine Gael ve Fianna Fรกil olmadan bir hรผkรผmet kurmaya รงalฤฑลacaklarฤฑnฤฑ sรถyledi.
Ancak Fine Gael ya da Fianna Fรกil partileriyle bir hรผkรผmet kurma ihtimalini de tamamen gรถrmezden gelmedi.
Baลbakan Varadkar, partisi Fine Gael’in Sinn Fein ile iktidara girmeyeceฤini yinelerken Fianna Fail lideri Micheal Martin’in bu konuda eskisi kadar katฤฑ bir tutum iรงinde olmadฤฑฤฤฑ gรถrรผldรผ.
Koalisyon gรถrรผลmelerinden bir sonuรง alฤฑnamamasฤฑ takdirinde รผlke tekrar seรงime gidebilir.
ลimdiye kadar รผlkeyi Fine Gael ve Fianna Fail partilerinin yรถnettiฤi gรถrรผlmรผลtรผ.
Sinn Fein, รงatฤฑลmalarฤฑn yaลandฤฑฤฤฑ รถzellikle 1970’ler boyunca IRA’nฤฑn siyasi kolu olarak adlandฤฑrฤฑlฤฑyordu, 1998 Hayฤฑrlฤฑ Cuma Anlaลmasฤฑ’na kadar ise uรงlarda bir parti olarak gรถrรผlmekteydi.
Ancak รถzellikle son seรงimlerde gelir adaletsizliฤine vurgu yapmasฤฑ dolasฤฑyla genรงlerin desteฤini kazanmayฤฑ baลardฤฑ.
