ฤฐล Bankasฤฑ Genel Mรผdรผrรผ Hakan Aran Bloomberg HTโnin sorularฤฑnฤฑ yanฤฑtladฤฑ.
Bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnรผn alฤฑnan makro ihtiyati รถnlemlerden nasฤฑl etkilendiฤine iliลkin gรถrรผลlerini paylaลan Aran, A Para Televizyonu tarafฤฑndan dรผzenlenen Finansฤฑn Geleceฤi Zirvesi’ndeki ifadelerine de aรงฤฑklฤฑk getirdi.
Aran, โYeni ekonomi politikasฤฑ doฤrultusunda bรผyรผmeyi desteklemek amacฤฑyla ihracat kredilerimizin payฤฑnฤฑ yรผzde 12โden yรผzde 15โe รงฤฑkarttฤฑk. Yeni ekonomi modelimiz รผretimi, ihracatฤฑ, yatฤฑrฤฑmlarฤฑ รถnceliklendiren bir model ve Tรผrkiyeโnin bรผyรผrken cari aรงฤฑk vermek gibi kronik sorununu รงรถzmek iรงin yola รงฤฑkฤฑldฤฑ. Bรผyรผrken cari aรงฤฑk vermeyen bir รผlke olmak yapฤฑsal bir dรถnรผลรผm ve รงok ciddi bir yatฤฑrฤฑm gerektirir. Bankalar da kredi gรผcรผnรผ bu alanda kullanacak. Bu รงok netti bizim iรงin. Bu doฤrultuda da tรผm kredilerimizi bu alana seferber ettik. Bu dรถnรผลรผmรผ desteklediฤimizi dรผลรผnรผyorduk. Faiz indirimleri รถncesi biz bu alanlarฤฑ รงok rahat bir ลekilde kredilendirebiliyordukโ dedi.
Faiz indirimleri ile birlikte, faiz indirimlerinin yan etkisi olan yรผksek enflasyonla baล edebilmek iรงin Merkez Bankasฤฑโnฤฑn makro ihtiyati tedbirler kapsamฤฑnda krediyi sฤฑkฤฑlaลtฤฑrmaya baลladฤฑฤฤฑnฤฑ hatฤฑrlatan Aran โBu bizim iรงin ne istendiฤine dair mesajฤฑn biraz karฤฑลmasฤฑna ve hareket alanฤฑmฤฑzฤฑn daralmasฤฑna neden oldu. รte yandan รงok uzun vadeli menkul tesis etme gibi bir durumla karลฤฑlaลtฤฑk.โ ลeklinde konuลtu.
Aran โBankalar kendi kredi kapasitelerini daraltmamalฤฑ ve bu yรถnde kararlar alฤฑnmamalฤฑ ve bu kararlar gรถzden geรงirilmeli. รte yandan mรผลterilerin tasarruf tercihlerine saygฤฑ gรถsterilmeli. รzellikle kur korumalฤฑ mevduatta yรผzde 20 gibi bir dรถnรผลรผm oranฤฑmฤฑz var. Bunun รผzerine ‘TL/YP dengesi yรผzde elli elli olmazsa ลu kadar menkul kฤฑymet tesis edeceksiniz’ denmesinin ne bรผyรผmeye, ne istihdama, ne yatฤฑrฤฑma bir faydasฤฑ yok. รstelik bizi de bunlarฤฑ desteklemekten alฤฑkoyuyorโ diye konuลtu.
Aran sรถzlerine ลรถyle devam etti:
“2. Finansฤฑn Geleceฤi Zirvesi’nde yaptฤฑฤฤฑm konuลmada, anladฤฑฤฤฑmฤฑz politikalarฤฑ desteklemek adฤฑna bankalara da destek olunmasฤฑ gerektiฤi ve bu desteฤin de Merkez Bankasฤฑ tarafฤฑndan verilmesi gerektiฤini ifade etmiลtim. Sanki ekonomi politikasฤฑna veya Hazine Bakanฤฑโna karลฤฑ bir ลey sรถylemiลim gibi bir algฤฑ yaratฤฑldฤฑ; oysa doฤrudan adreslediฤim yer teknik bir konuydu.”
“Yaklaลฤฑmlarฤฑn dozunu iyi ayarlamak lazฤฑm”
Enflasyonu dรผลรผrmek iรงin kullanฤฑlan araรงlarฤฑn oranlฤฑ ve birbiriyle uyumlu olmasฤฑ gerektiฤini belirten Aran “Krediye eriลimde gรผรงlรผk olmasฤฑnฤฑn ekonomik aktivitede sorunlara yol aรงฤฑyor. KOBฤฐ’lerin krediye eriลimi sorunsuz devam ediyor ama bรผyรผklerin krediye eriลiminde sorunlar olduฤu iรงin imkanฤฑ olanlar รถzel sektรถr tahvili รงฤฑkartarak bu sorunu รงรถzmeye รงalฤฑลฤฑyor. ‘Bรผyรผkler รถnce elindeki Dรถvizi satsฤฑn, sonra krediye baลvursun ki enflasyonla mรผcadele sonuรง versin’ deniyor. Bunu dengeli olarak yapmak gerekiyor.
Arzu edilen sonuรงla, sonuca gitmek iรงin kullanฤฑlan araรงlarฤฑn orantฤฑlฤฑ ve birbiriyle uyumlu olmasฤฑ gerekiyor. Burada arzu edilen sonuรงla sonuca gรถtรผrecek olan enstrรผmanlarฤฑn seรงimi konusunda kantarฤฑn topuzunun kaรงtฤฑฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyorum. Menkul kฤฑymet yoluyla bu konularฤฑ dรผzenlemeye รงalฤฑลmanฤฑn riskli alana geldiฤine iลaret etmeye รงalฤฑลฤฑyorum. Bu tรผr konularda bu yaklaลฤฑmlarฤฑn dozunu iyi ayarlamak lazฤฑm” dedi.
“Bir an evvel serbest piyasa koลullarฤฑna geri dรถnmeliyiz”
Tรผrkiye’nin bir an รถnce serbest piyasa kurallarฤฑna dรถnmesi gerektiฤini kaydeden Aran ‘menkul kฤฑymet almanฤฑz gerekir’ kuralฤฑ geldiฤinde, bu sฤฑrada Hazine sadece 20 yฤฑllฤฑk tahville borรงlanฤฑrsa, siz de 20 yฤฑllฤฑk tahvil almak zorunda kalabilirsiniz ama ben bunu riskli buluyorum. Bunun zorla ve kuralla yaptฤฑrฤฑlmamasฤฑ gerekir.
Bir an evvel serbest piyasa kurallarฤฑna dรถnmemiz gerektiฤini dรผลรผnรผyorum. Tรผrkiye ekonomisini bugรผne getiren ลey serbest piyasa ekonomisini tercih etmemiz ve bu yolda ilerlememizdir. Bu tarz kural getirerek 20 yฤฑllฤฑk borรงlanmaya teลvik etmenin serbest piyasa koลullarฤฑnฤฑ fazla zorlamak olduฤunu dรผลรผnรผyorum, doฤru bulmuyorum” ifadesini kullandฤฑ.
