Ekonomik bรผyรผmenin รถncรผ gรถstergesi olan imalat sanayi performansฤฑnda en hฤฑzlฤฑ ve gรผvenilir referans kabul edilen ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ (ฤฐSO) Tรผrkiye ฤฐmalat PMI (Satฤฑn Alma Yรถneticileri Endeksi) anketinin Mart 2023 dรถnemi sonuรงlarฤฑ aรงฤฑklandฤฑ. Eลik deฤer olan 50,0โnin รผzerinde รถlรงรผlen tรผm rakamlarฤฑn sektรถrde iyileลmeye iลaret ettiฤi anket sonuรงlarฤฑna gรถre, ลubat ayฤฑnda 50,1 olan manลet PMI martta 50,9โa yรผkselerek imalat sektรถrรผnรผn faaliyet koลullarฤฑnda bir รถnceki aya gรถre ฤฑlฤฑmlฤฑ bir iyileลmeye iลaret etti. Faaliyet koลullarฤฑndaki gรผรงlenme, Aralฤฑk 2021โden beri en yรผksek oranda gerรงekleลti.
Mart ayฤฑnda รผretim ve yeni sipariลlerin yeniden bรผyรผmeye geรงmesi sektรถrรผn genel durumundaki iyileลmede belirleyici oldu. ฤฐmalat sanayi รผretimi son 16 ayda ilk kez artฤฑล kaydetti. Bazฤฑ anket katฤฑlฤฑmcฤฑlarฤฑ ลubat depremi nedeniyle aksaklฤฑklarla karลฤฑlaลmaya devam ederken diฤerleri รผretime yeniden baลladฤฑklarฤฑnฤฑ bildirdi. รte yandan, etkilenen bรถlgelerdeki yeniden inลa รงalฤฑลmalarฤฑ bazฤฑ firmalarda รผretimin artmasฤฑnฤฑ saฤladฤฑ.
Yeni sipariลlerde 1,5 yฤฑl sonra bir ilk
Yeni sipariลler mart ayฤฑnda gรผรงlรผ bir toparlanma ile son bir buรงuk yฤฑllฤฑk dรถnemde ilk kez bรผyรผmeye geรงti. Benzer bir geliลme, son bir yฤฑldฤฑr ilk kez artฤฑล gรถsteren yeni ihracat sipariลlerinde de gรถzlendi. รretim gereksinimlerindeki artฤฑลa raฤmen, hem depremin hem de yeni devreye giren erken emeklilik yasasฤฑnฤฑn etkisiyle, istihdam son beล ayda ilk kez dรผลรผล kaydetti. ฤฐmalatรงฤฑlar, yeni sipariล akฤฑลฤฑnฤฑ yรถnetme ve birikmiล iลler รผzerinde รงalฤฑลma becerisini sรผrdรผrdรผ. Ancak birikmiล iลlerdeki dรผลรผลรผn son 13 ayฤฑn en dรผลรผk oranฤฑnda gerรงekleลmesi, sektรถrde kapasite baskฤฑlarฤฑnฤฑn ortaya รงฤฑkmaya baลladฤฑฤฤฑ yรถnรผnde sinyal verdi.
Mart’ta ham madde maliyetleri, รผcretlerdeki yรผkseliล ve kur geliลmelerine baฤlฤฑ olarak hem girdi maliyetleri hem de nihai รผrรผn fiyatlarฤฑ keskin bir ลekilde artmaya devam etti. Ancak her ikisinde de enflasyon oranlarฤฑ ลubat ayฤฑna gรถre dรผลรผk gerรงekleลti. Aynฤฑ dรถnemde tedarik zinciri aksamalarฤฑnda da hafifleme belirtileri gรถzlendi. Teslimat sรผreleri รผst รผste รผรงรผncรผ ay artฤฑล kaydetti, ancak deprem kaynaklฤฑ gecikmelerin azalmasฤฑna baฤlฤฑ olarak tedarikรงi performansฤฑndaki bozulma รงok daha ฤฑlฤฑmlฤฑ seyretti.
ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ Tรผrkiye ฤฐmalat PMI anket verileri hakkฤฑnda deฤerlendirmede bulunan S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktรถrรผ Andrew Harker, ลunlarฤฑ sรถyledi:
Depremin ลubat ayฤฑnda gรถzlenen belirgin etkilerinin ardฤฑndan martta Tรผrk imalat sanayi รผretiminin yeniden bรผyรผmeye geรงmesi memnuniyet verici bir geliลme oldu. Deprem firmalar รผzerinde halen etkili olsa da yeniden inลa รงalฤฑลmalarฤฑnฤฑn baลlamasฤฑ genel olarak bรผyรผmeye geรงiลi destekledi. Yeni sipariลlerin de toparlanmasฤฑyla birlikte firmalarฤฑn yaklaลฤฑk bir yฤฑldฤฑr karลฤฑ karลฤฑya olduฤu gรถrece zayฤฑf koลullarฤฑn sona erdiฤini umuyoruz.โ
Takip edilen 10 sektรถrden beลi yeniden bรผyรผmeye geรงti
ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ Tรผrkiye Sektรถrel PMI mart ayฤฑ raporuna gรถre, anket kapsamฤฑnda takip edilen 10 sektรถrรผn altฤฑsฤฑ รผretimini artฤฑrฤฑrken, beล sektรถr de ลubattaki yavaลlamanฤฑn ardฤฑndan yeniden bรผyรผmeye geรงti. Bu beล sektรถr, tekstil, aฤaรง ve kaฤฤฑt รผrรผnleri, makine ve metal รผrรผnler, elektrikli ve elektronik รผrรผnler ile kara ve deniz taลฤฑtlarฤฑ sektรถrleri oldu. En gรผรงlรผ artฤฑลฬง ise son รผรง aydฤฑr ilk kez bรผyรผme kaydeden tekstil sektรถrรผnde yaลandฤฑ. รte yandan, รผretimin yavaลlamaya devam ettiฤi sektรถrlerde dahi dรผลรผลler bir รถnceki anket dรถnemine gรถre hฤฑz kesti. En belirgin azalma gฤฑda รผrรผnleri sektรถrรผnde gerรงekleลti.
Mart ayฤฑnda 10 sektรถrden sadece dรถrdรผnde yeni sipariลlerin artmasฤฑ, talepteki geliลmelerin รผretimdeki kadar pozitif olmadฤฑฤฤฑna iลaret etti. Yeni sipariลlerde en hฤฑzlฤฑ iyileลme kara ve deniz taลฤฑtlarฤฑ sektรถrรผnde gerรงekleลti. Aฤustos 2021โden bu yana en yรผksek oranda gerรงekleลen bu yรผkseliล aynฤฑ zamanda รผretim, istihdam, satฤฑn alma faaliyetleri ve stoklarda da artฤฑลa yol aรงtฤฑ.
Yeni sipariลlerdeki en keskin yavaลlama ise son dรถrt ayda ilk kez dรผลรผล yaลanan kimyasal, plastik ve kauรงuk รผrรผnler sektรถrรผnde kaydedildi.
Kara ve deniz taลฤฑtlarฤฑ sektรถrรผnde talepteki iyileลmenin saฤladฤฑฤฤฑ fiyatlama gรผcรผnรผn etkisiyle nihai รผrรผnlerde son yedi ayฤฑn en sert fiyat artฤฑลฤฑ gerรงekleลti. Kara ve deniz taลฤฑtlarฤฑ dฤฑลฤฑnda nihai รผrรผn fiyatlarฤฑ enflasyonunun hฤฑzlandฤฑฤฤฑ tek sektรถr giyim ve deri รผrรผnleri oldu.
Mart’ta sektรถrlerin รงoฤunluฤunda girdi maliyetleri enflasyonu yavaลladฤฑ. Girdi fiyatlarฤฑndaki en belirgin artฤฑล makine ve metal รผrรผnlerinde yaลanฤฑrken en ฤฑlฤฑmlฤฑ artฤฑล ise kimyasal, plastik ve kauรงuk sektรถrรผnde kaydedildi. Tedarik zincirlerinin iyileลme iลaretleri gรถsterdiฤi geรงen ay ana metal ve tekstil sektรถrlerinin teslimat sรผreleri kฤฑsalฤฑrken diฤer birรงok sektรถrde de gecikmeler ลubata gรถre daha hafif seyretti.
