ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ (ฤฐSO), yaklaลฤฑk 28 milyar dolar ihracat yapan tekstil ve hazฤฑr giyim baลta olmak รผzere pek รงok sektรถrรผn hammaddesi olan pamukta yeni bir รผretim politikasฤฑ gerekliliฤine iลaret etti.
ฤฐSOโnun โTarladan Markaya Pamuk รalฤฑลtayฤฑ Raporuโnda dรผnyadaki GDOโsuz pamuฤun yรผzde 80โine yakฤฑnฤฑnฤฑ รผreten ancak bu yฤฑl ekim alanlarฤฑnda yรผzde 35 daralma yaลamasฤฑ beklenen Tรผrkiyeโnin, pamuktaki gerilemenin รถnรผne geรงmesi iรงin yapฤฑlacak aciliyeti ve etki gรผcรผ yรผksek 10 politika รถnerildi.
รneriler arasฤฑnda pamuฤun stratejik รผrรผn olmasฤฑ, verim, kalite ve sรผrdรผrรผlebilirliฤi รถnceleyen, alternatif รผrรผnlere ve fiyat dalgalanmalarฤฑna karลฤฑ koruyan bir destekleme sisteminin oluลturulmasฤฑ, รงiftรงilerin bilgilendirilmesi, รผretim, hasat ve รงฤฑrรงฤฑrlama sรผreรงlerinin modernize edilmesi, โorganikโโ ve โiyi pamukโ รผretiminin yaygฤฑnlaลtฤฑrฤฑlmasฤฑ gibi konular yer aldฤฑ.
ฤฐSO Yรถnetim Kurulu Baลkan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ ฤฐrfan รzhamaratlฤฑ: โRapordaki รถnerilerimizin ivedilikle uygulamaya alฤฑnmasฤฑ, รผretim maliyetlerinin azalmasฤฑna, verimlilik, kalite ve katma deฤerin artmasฤฑna, ithalat ihtiyacฤฑnฤฑn gerilemesine ve sektรถrรผn รผlke ekonomisi, ihracatฤฑ ve istihdamฤฑna daha fazla katkฤฑ saฤlamasฤฑna zemin hazฤฑrlayacak.โ
ฤฐstanbul Sanayi Odasฤฑ (ฤฐSO), 28 milyar dolara yakฤฑn ihracata ve 1 milyonu aลkฤฑn istihdama sahip tekstil ve hazฤฑr giyim baลta olmak รผzere รงok sayฤฑda sektรถrรผn hammaddesi ve katmadeฤer kaynaฤฤฑ olan pamuk iรงin โTarladan Markaya Pamuk รalฤฑลtayฤฑโ dรผzenledi. Sektรถr temsilcilerinin katฤฑlฤฑmฤฑyla Tรผrkiye ekonomisinin sรผrdรผrรผlebilir bรผyรผmesine ve kalkฤฑnmasฤฑna katkฤฑ sunmayฤฑ hedefleyen รงalฤฑลtayฤฑn raporu, pamuk iรงin yeni ve kapsamlฤฑ bir รผretim politikasฤฑ gerekliliฤini ortaya koydu.
Tarฤฑm ve sanayi iรงin โbeyaz altฤฑnโ olarak tanฤฑmlanan รผrรผne yรถnelik hazฤฑrlanan Tarladan Markaya Pamuk รalฤฑลtayฤฑ Raporuโnda, Tรผrkiyeโnin pamukta dรผnyanฤฑn en etkili รผreticisi olabilecek durumdayken gรผcรผnรผ yeteri kadar kullanamadฤฑฤฤฑ vurgulandฤฑ. Arazi bรถlรผnmesi, gรถรง, destek politikalarฤฑ gibi faktรถrler nedeniyle pamuk ekim alanฤฑnฤฑn son 20 yฤฑlda yaklaลฤฑk yรผzde 30 azalarak 5 milyon dekarฤฑn altฤฑna indiฤi, 2020 yฤฑlฤฑnda da yine yรผzde 35 civarฤฑnda dรผลรผล yaลamasฤฑnฤฑn beklendiฤi belirtildi. Raporda, dรผnyadaki GDOโsuz pamuฤun yรผzde 80โine yakฤฑnฤฑnฤฑ รผreten Tรผrkiyeโnin pamuktaki gerilemenin รถnรผne geรงmesi ve dรผnya markasฤฑ olmasฤฑ iรงin aciliyeti ve etki gรผcรผ yรผksek 10 Politika รnerisi yer aldฤฑ.
รneriler arasฤฑnda pamuฤun stratejik รผrรผn olmasฤฑ, verimle birlikte kaliteyi ve sรผrdรผrรผlebilirliฤi รถnceleyen, pamuฤu alternatif รผrรผnlere ve fiyat dalgalanmalarฤฑna karลฤฑ koruyacak bir destekleme sistemi oluลturulmasฤฑ, รงiftรงilerin, sulama, gรผbreleme, ilaรงlama ve hasat konularฤฑnda eฤitilmesi ve bรผtรผn sรผreรงlerde bilgilendirmesi, รผretim, hasat ve รงฤฑrรงฤฑrlama sรผreรงlerinin modernize edilmesi, โorganikโโ ve โiyi pamukโ รผretiminin yaygฤฑnlaลtฤฑrฤฑlmasฤฑ gibi konular yer aldฤฑ.
รzhamaratlฤฑ: โรretim ve iลleme kalitesinin yรผkseltilmesi รงok รถnemliโ
ฤฐSO Yรถnetim Kurulu Baลkan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ ฤฐrfan รzhamaratlฤฑ, raporu Tรผrkiyeโnin en bรผyรผk pamuk รผretim merkezleri olan ลanlฤฑurfa Ticaret ve Sanayi Odasฤฑ, ลanlฤฑurfa Ticaret Borsasฤฑ, Kahramanmaraล Ticaret ve Sanayi Odasฤฑ, ฤฐzmir Ticaret Borsasฤฑ, Diyarbakฤฑr Ticaret ve Sanayi Odasฤฑ, Sรถke Ticaret Borsasฤฑ, Ulusal Pamuk Konseyi ve Tรผrkiye Doฤal
Hayatฤฑ Koruma Vakfฤฑโnฤฑn yanฤฑ sฤฑra tekstil ve hazฤฑr giyim sektรถr temsilcilerinin katฤฑlฤฑmฤฑyla yaptฤฑklarฤฑ รงalฤฑลtay sonrasฤฑnda hazฤฑrladฤฑklarฤฑnฤฑ sรถyledi.
รzhamaratlฤฑ, Tarladan Markaya Pamuk รalฤฑลtayฤฑ Raporuโnun birรงok baลlฤฑkta Tรผrkiyeโnin pamuk gerรงeฤini ortaya koyduฤunu vurgulayarak ลunlarฤฑ sรถyledi: โYaklaลฤฑk 28 milyar dolar ihracat yapan ve tarฤฑm, รผretim ve pazarlama birlikte dรผลรผnรผldรผฤรผnde 2 milyonun รผzerinde istihdam saฤlayan tekstil ve hazฤฑr giyim sektรถrรผmรผzรผn ana hammaddesi olan pamuk, รผlkemizin en stratejik tarฤฑm รผrรผnlerindendir ve bu sebeple yapฤฑlan her รงalฤฑลmayฤฑ, verilen her desteฤi fazlasฤฑyla hak etmektedir. โBeyaz altฤฑnโ olarak da adlandฤฑrฤฑlan pamuk iรงin hazฤฑrladฤฑฤฤฑmฤฑz rapordaki รถnerilerimizin ivedilikle uygulamaya alฤฑnmasฤฑ, รผretim maliyetlerinin azalmasฤฑna, verimlilik, kalite ve katma deฤerin artmasฤฑna, ithalat ihtiyacฤฑnฤฑn gerilemesine ve sektรถrรผn รผlke ekonomisi ve ihracatฤฑna daha fazla katkฤฑ saฤlamasฤฑna zemin hazฤฑrlayacak.โ
Tรผrkiye, verimlilik aรงฤฑsฤฑndan รถnde gelen bir รผretici
โTarladan Markaya Pamuk รalฤฑลtayฤฑ Raporuโnun giriล bรถlรผmรผnde, dรผnyada ve Tรผrkiyeโde gรผncel pamuk รผretimine dair verilere ve geliลmelere yer verildi. Buna gรถre dรผnyada 250 milyona yakฤฑn insanฤฑn geรงimini saฤladฤฑฤฤฑ, Covid-19 salgฤฑnฤฑ nedeniyle kg birim fiyatฤฑ da 1,5 dolarฤฑn altฤฑna gerileyen pamuk, รผlkemizde Ege, รukurova ve ลanlฤฑurfa dolaylarฤฑnda รผretiliyor. Pamukta, son 30 yฤฑlda alternatif รผrรผnlerin geliลmesi, fiyatlardaki oynaklฤฑk, destek politikalarฤฑ, kente gรถรง, arazi bรถlรผnmesi gibi nedenlerle ekili alanlar geriledi ve 1998โde 7.6 milyon dekara yaklaลan ekili alan 2019โda 5 milyon dekarฤฑn altฤฑna indi. Tรผrkiyeโde 2020 yฤฑlฤฑnda pamuk alanlarฤฑnda yine yรผzde 35 civarฤฑnda dรผลรผล bekleniyor. Ancak verimlilik aรงฤฑsฤฑndan รถnde gelen bir รผretici durumunda olan Tรผrkiyeโde dekar baลฤฑna verim son 30 yฤฑlda yรผzde 60 civarฤฑnda yรผkseldi.
BM Gฤฑda ve Tarฤฑm รrgรผtรผ verilerine gรถre Tรผrkiye, dรผnya pamuk รผretiminde 976 bin ton ile altฤฑncฤฑ sฤฑrada yer alฤฑyor ve pamuk รผretiminin yฤฑlda yรผzde 3,5โini gerรงekleลtiriyor. Yฤฑlda 762 bin ton ithalat ile รinโin ardฤฑndan ikinci sฤฑrada yer alan Tรผrkiyeโnin, pamuk ihracatฤฑ ise 105 bin ton dรผzeyinde gerรงekleลiyor. Tรผrkiye, dรผnyada GDOโsuz pamuฤun yรผzde 80โine yakฤฑnฤฑnฤฑ รผretiyor. Organik ve ฤฐyi Pamuk รผretim anlayฤฑลฤฑnฤฑn giderek yaygฤฑnlaลฤฑp gรผรง kazandฤฑฤฤฑ รผlkemizde geรงen yฤฑl iyi pamuk รผretimi yapan รงiftรงi sayฤฑsฤฑ 3 bin 299โa ulaลtฤฑ. ฤฐyi pamuk tarฤฑmฤฑ yapฤฑlan arazi bรผyรผklรผฤรผ 53 bin 400 hektar oldu.
Bununla birlikte Tรผrkiyeโdeki pamuk รผretimin bรผtรผn aลamalarฤฑnda ise sฤฑk sฤฑk yanlฤฑล uygulamalar yapฤฑlฤฑyor. Raporda yapฤฑlan hatalar ve sorunlar 16 madde halinde belirtildi. Bunlar arasฤฑnda azalan ekim alanlarฤฑ, dรผลรผk kalite, รถlรงek kรผรงรผklรผฤรผ, kooperatifleลme eksikliฤi, รงiftรงinin eฤitim ve bilgilendirilme ihtiyacฤฑ, sulama, gรผbreleme, ilaรงlama ve hasatta yapฤฑlan hatalar yer aldฤฑ. Raporun sonundaki โPolitika รnerileriโ bรถlรผmรผnde ise sorunlarฤฑn aลฤฑlmasฤฑndaki aciliyeti ve etki gรผcรผ yรผksek รถncelikli 10 maddeye yer verildi. Devletin pamuฤu destekleme politikasฤฑnฤฑn gรถzden geรงirilmesi gerektiฤi belirtilen raporda, yeni pamuk รผretimi politikasฤฑ ile รงiftรงilerin, sanayicilerin ve tรผketicilerin faydasฤฑ gรถzetildi.
Tarladan Markaya Pamuk รalฤฑลtayฤฑ Raporuโndaki 10 Politika รnerisi ลรถyle:
1-Verimle birlikte kaliteyi ve sรผrdรผrรผlebilirliฤi รถnceleyen, pamuฤu alternatif รผrรผnlere ve fiyat dalgalanmalarฤฑna karลฤฑ koruyacak bir destekleme sistemi oluลturulmalฤฑ,
2- Tekstil ve hazฤฑr giyim sektรถrleri baลta olmak รผzere pek sektรถrรผn hammaddesi olan Pamuk, stratejik รผrรผn olarak kabul edilmeli, รผretim, hasat ve รงฤฑrรงฤฑr sรผreรงlerindeki tรผm yasal yetki ve sorumluluk
Tarฤฑm Bakanlฤฑฤฤฑโnda toplanmalฤฑ,
3-Tohumdan nihai รผrรผne kadar tรผm sรผreรงler teknolojik bir altyapฤฑ ve devlet-STK-รผretici iลbirliฤiyle geliลtirilen bir sistemle denetlenmeli,
4-Pamuk ekim alanlarฤฑ birleลtirilerek bรผyรผtรผlmeli, รถlรงekten kaynaklanan maliyetler minimuma รงekilmeli, modern tarฤฑm teknikleri ile istikrarlฤฑ pamuk ekimi yapฤฑlmalฤฑ,
5-รiftรงiler, sulama, gรผbreleme, ilaรงlama ve hasat konularฤฑnda eฤitilmeli, bรผtรผn sรผreรงlerde bilgilendirmeli,
6-Verim ve kaliteyi artฤฑrmak, erken ve gece hasadฤฑnฤฑ engellemek iรงin etkin bir denetim uygulanmalฤฑ, topraฤฤฑn nem ve sฤฑcaklฤฑk รถlรงรผmlerine gรถre hasat yapฤฑlmalฤฑ,jรผt รงuval kullanฤฑmฤฑ engellenmeli, makineli hasat KDV indirimi ile desteklenmeli,
7-Emanet sistemi kaldฤฑrฤฑlmalฤฑ, lisanslฤฑ depoculuk yaygฤฑnlaลtฤฑrฤฑlmalฤฑ,
8-รretim sรผrecindeki en รถnemli basamaklardan olan รงฤฑrรงฤฑr fabrikalarฤฑ modernize edilmeli, standartlar getirilmeli,
9-Organik Pamuk ve ฤฐyi Pamuk Standardฤฑ ile sรผrdรผrรผlebilir รผretim yapan รงiftรงilerin yaygฤฑnlaลtฤฑrฤฑlmasฤฑ ve teลvik edilmesi iรงin ilave destek primi verilmeli,
10-Mazot, sulamada kullanฤฑlan elektrik ve รผreticiler tarafฤฑndan alฤฑnan makinelerin KDVโsi destekleme sistemine alฤฑnmalฤฑ, รงฤฑrรงฤฑrlama, makineli hasat, ilaรงlama ve diฤer mรผteahhitlik hizmet giderlerindeki KDV yรผzde 1โe indirilmeli.
