ฤฐsrail tarafฤฑndan hazฤฑrlatฤฑlan “Tรผrk ลirketler iรงin Ticari Fฤฑrsatlar” รงalฤฑลmasฤฑ, Tรผrkiye ile ฤฐsrail arasฤฑnda boru hattฤฑ inลa etmenin maliyetinin 2,6 ile 3,9 milyar dolar arasฤฑnda deฤiลeceฤini, proje iรงin Yunanistan rotasฤฑnฤฑn seรงilmesi halindeyse boru hattฤฑnฤฑn ortalama maliyetinin 7 milyar 150 milyon dolarฤฑ bulacaฤฤฑnฤฑ ortaya รงฤฑkardฤฑ.
ฤฐsrail Bรผyรผkelรงiliฤi’nce dรผzenlenen ve enerji firmalarฤฑndan yetkililerin de katฤฑldฤฑฤฤฑ toplantฤฑda sunulan รงalฤฑลmaya gรถre, Tรผrkiye ve ฤฐsrail arasฤฑnda inลa edilecek muhtemel bir boru hattฤฑnฤฑn uzunluฤu 600 kilometreyi buluyor.
รalฤฑลmada, ฤฐsrail gazฤฑnฤฑ Avrupa pazarฤฑna taลฤฑyacak boru hattฤฑ inลasฤฑnฤฑn kilometre baลฤฑna 4,4 ile 6,6 milyon dolar arasฤฑnda deฤiลeceฤi รถngรถrรผlรผyor.
Bu รงerรงevede, sรถz konusu gazฤฑn Tรผrkiye รผzerinden Avrupaโya taลฤฑnmasฤฑ halinde, inลa edilecek boru hattฤฑnฤฑn uzunluฤunun 600 kilometre olmasฤฑ varsayฤฑmฤฑyla 2 milyar 640 milyon dolar ile 3 milyar 960 milyon dolar arasฤฑnda bir maliyet hesaplanฤฑyor. Bรถylece Tรผrkiye’ye uzanacak boru hattฤฑnฤฑn ortalama maliyetinin 3 milyar 300 milyon dolarฤฑ bulacaฤฤฑ ortaya รงฤฑkฤฑyor.
Yunanistan rotasฤฑnฤฑn tercih edilmesi halindeyse, maliyet ikiye katlanฤฑyor. Projenin gerรงekleลtirilmesi iรงin Yunanistan’a kadar bin 300 kilometre uzunluฤunda bir boru hattฤฑ inลa edilmesi gerekiyor. Bu durumda, ortalama maliyet 7 milyar 150 milyon dolarฤฑ aลฤฑyor.
“รnde gelen seรงenek Tรผrkiye”
รalฤฑลmayฤฑ gerรงekleลtiren ฤฐsrail Technion รniversitesi รฤretim Gรถrevlisi Gina Cohen, AA muhabirine yaptฤฑฤฤฑ deฤerlendirmede, ฤฐsrail gazฤฑnฤฑn taลฤฑnmasฤฑ iรงin dรถrt gรผzergah bulunduฤunu belirterek, bu seรงeneklerin Mฤฑsฤฑr, Kฤฑbrฤฑs, Tรผrkiye ve Yunanistan olduฤunu sรถyledi.
Cohen, gรผneyde en yakฤฑn seรงeneฤin Mฤฑsฤฑr, kuzeyde ise Tรผrkiye olduฤunu vurgulayarak, ลu bilgileri verdi:
“Boru hattฤฑnฤฑn ฤฐsrail ile Mฤฑsฤฑr arasฤฑnda inลa edilmesi halinde 200, Tรผrkiyeโyle 600 ve Yunanistanโla bin 300 kilometre uzunluฤunda olmasฤฑ gerekiyor. ฤฐsrail gazฤฑnฤฑ taลฤฑyacak boru hattฤฑ projesinin maliyeti kilometre baลฤฑna 4,4 ile 6,6 milyon dolar arasฤฑnda deฤiลeceฤini sรถyleyebilirim. Bu bir tahmin. Deniz yรผzeyinin yapฤฑsฤฑ, derinliฤi, mesafe bu maliyetin oluลmasฤฑnda etkin bir rol oynuyor. Bu kapsamda deฤerlendirildiฤinde, bu gazฤฑ taลฤฑyabileceฤimiz รผlkeler ise Kฤฑbrฤฑs, Mฤฑsฤฑr, Tรผrkiye ve Yunanistan. Tรผm bu seรงenekler avantajlarฤฑ olduฤu gibi dezavantajlara da sahip. Kฤฑbrฤฑs kรผรงรผk bir ada ve fazla gaza ihtiyacฤฑ yok. Yunanistan komplike bir seรงenek รงรผnkรผ denizaltฤฑna boru hattฤฑ dรถลenmesi teknolojisi รงok karmaลฤฑk ve pahalฤฑ bir seรงenek. Geriye Mฤฑsฤฑr ve Tรผrkiye seรงeneฤi kalฤฑyor. Mฤฑsฤฑr’da mevcut iki LNG tesisi var ve buradan yฤฑlda 10 milyar metrekรผp gaz ithal ediliyor. Dolayฤฑsฤฑyla Mฤฑsฤฑr bir opsiyon. Ancak ฤฐsrail gazฤฑnฤฑn ihraรง edilmesinde Tรผrkiye รงok iyi bir seรงenek.”
Cohen, hem Tรผrkiye hem de ฤฐsrail’in projeyi inลa etmeye karar verdikleri andan itibaren hayata geรงirilmesinin dรถrt yฤฑl sรผreceฤini kaydederek, “Mรผzakereleri ertelemek doฤru olmaz, bir an รถnce baลlamanฤฑn รงok iyi olacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyorum. Tรผrkiye Cumhuriyetinin 100’ncรผ kuruluล yฤฑldรถnรผmรผ olan 2023, iki รผlke arasฤฑndaki iliลkilerin pekiลtirilmesiyle birlikte kaynak tedariฤin arttฤฑrฤฑlmasฤฑ iรงin doฤru bir zaman olacaktฤฑr.” ifadelerini kullandฤฑ.
โTรผrkiye kredisi yรผksek bir pazarโ
Tรผrkiyeโnin รงok bรผyรผk bir piyasa olduฤunu ve 2015 yฤฑlฤฑnda yaklaลฤฑk 47,5 milyar metrekรผplรผk bir gaz tรผketimi gerรงekleลtirdiฤini belirten Cohen, ฤฐsrailโin yฤฑllฤฑk gaz tรผketiminin ise 10 milyar metrekรผp olduฤunu ifade etti.
Cohen, bรถlgenin siyasi, ticari ve รงevresel aรงฤฑdan ฤฐsrail iรงin รงok รถnemli olduฤuna iลaret ederek, “Tรผrkiye kredisi yรผksek bir pazara sahip. ฤฐsrail, gaz arzฤฑ konusunda artฤฑk baฤฤฑmsฤฑz ve Tรผrkiyeโnin de buna ihtiyacฤฑ var. Dolayฤฑsฤฑyla, burada pek รงok aรงฤฑdan bir kazan-kazan durumu olduฤunu dรผลรผnรผyorum. Yฤฑllฤฑk 16 milyar metrekรผplรผk bir kapasite ile kurulacak bir boru hattฤฑ projesi, ฤฐsrail ve Gรผney Kฤฑbrฤฑs Rum Yรถnetimi gazฤฑnฤฑ ister kuzeye ister gรผneye gitsin, taลฤฑmaya yeterli olacaktฤฑr, รงรผnkรผ daha bรผyรผk bir kapasite ikinci bir hattฤฑn inลa edilmesini gerektirir.โ deฤerlendirmesinde de bulundu.
