Tรผrk Mรผhendis ve Mimar Odalarฤฑ Birliฤi (TMMOB) ฤฐnลaat Mรผhendisleri Odasฤฑ ฤฐstanbul ลube Baลkanฤฑ (ฤฐMO) Cemal Gรถkรงe, yapฤฑlan รงalฤฑลmalarฤฑn, olasฤฑ bir depremin gece ve gรผndรผz olmasฤฑna, bรผyรผklรผฤรผne ve ivmesine baฤlฤฑ olarak ฤฐstanbul’da yaklaลฤฑk 50 bin yapฤฑnฤฑn รถnemli รถlรงรผde hasar gรถreceฤini ortaya koyduฤunu sรถyledi.
ฤฐSTANBUL 1999’A GรRE รOK DAHA GรVENSฤฐZ
Marmara Depreminin 17. yฤฑlฤฑ nedeniyle dรผzenlenen basฤฑn toplantฤฑsฤฑnda konuลan Gรถkรงe, ฤฐstanbul’un, 1999 yฤฑlฤฑndan daha kรถtรผ bir durumda olduฤunu savundu. Gรถkรงe, kentin hazฤฑrlฤฑฤฤฑnฤฑn 1999 yฤฑlฤฑndaki gibi olmadฤฑฤฤฑnฤฑ, inลa edilen yapฤฑlarฤฑn ฤฐstanbul’u รงok daha karmaลฤฑk ve afet karลฤฑsฤฑnda รงok daha gรผvensiz hale getirdiฤini รถne sรผrdรผ.
YรZDE 25’ฤฐ OTURULAMAZ HALE GELMฤฐล
Gรถkรงe, Marmara Depreminden sonra Sakarya, Kocaeli ve Yalovaโda ortaya รงฤฑkan yapฤฑ stokunu incelediklerini aktararak, “Gรถrdรผk ki var olan yapฤฑ stokunun yรผzde 6โsฤฑ yerle bir olmuล, yรผzde 7โsi aฤฤฑr hasar gรถrmรผล, yรผzde 12โsi de orta bรผyรผklรผkte hasar almฤฑล. Bu ลu anlama geliyor; yerle bir olan yapฤฑda insanlar zaten รถlรผr. Aฤฤฑr hasar gรถren yapฤฑlarda รถlebilirler, yaralanabilirler. Orta รถlรงekte hasar gรถren yapฤฑlarda da yine รถlรผm, yaralanma olabilir. Ama o yapฤฑlarda oturulamaz. Ortaya รงฤฑkan sonuรง, yรผzde 25 mertebesindeki yapฤฑ kullanฤฑlamaz hale gelmiลtir. Bu bizim aรงฤฑmฤฑzdan son derece รถnemli bir orandฤฑr” dedi.
CAN KAYBI DรลรNรLENDEN FAZLA OLACAK
ฤฐstanbul iรงin konuลan Gรถkรงe, “ฤฐstanbul 110 kilometre uzakta olmasฤฑna raฤmen, 30 bin mertebesinde yapฤฑ รถnemli รถlรงรผde hasar gรถrmรผลtรผr. Dolayฤฑsฤฑyla ฤฐstanbulโun burnunun dibinden, yani Marmara Denizi’nin iรงinden geรงen, ฤฐstanbul’a 20 kilometre uzaklฤฑฤฤฑnda olan, 7 ve รผzeri bรผyรผklรผkte bir deprem olacaฤฤฑnฤฑ biliyoruz. ฤฐstanbul’a daha yakฤฑn olan bu depremin ortaya รงฤฑkaracaฤฤฑ can ve mal kaybฤฑnฤฑn bu nedenle dรผลรผnรผlenden รงok daha fazla olduฤunu dรผลรผnรผyoruz” ifadelerini kullandฤฑ.
EVLERฤฐN ฤฐรฤฐ NEREDEYSE DAHA GรVENLฤฐ!
Gรถkรงe, 1999 yฤฑlฤฑnda ฤฐstanbul’da boล alanlarฤฑn bulunduฤunu, ulaลฤฑmฤฑn bugรผnkรผ kadar problemli olmadฤฑฤฤฑna iลaret ederek, bu gรผn ise kentte boล alanฤฑn kalmadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
ฤฐnsanlarฤฑn evlerinin iรงinin artฤฑk neredeyse daha gรผvenli hale geldiฤini belirten Gรถkรงe, insanlarฤฑn olasฤฑ bir depremde dฤฑลarฤฑya รงฤฑktฤฑฤฤฑ zaman gidebileceฤi bir alanฤฑn ya da sokaฤฤฑn kalmadฤฑฤฤฑnฤฑ aktardฤฑ.
YIKIP YENฤฐLEMEK YERฤฐNE GรรLENDฤฐRME YAPILMALI
Bu anlamda ฤฐstanbul’un mutlaka masaya yatฤฑrฤฑlmasฤฑ gerektiฤini vurgulayan Gรถkรงe, ลunlarฤฑ kaydetti:
“Yฤฑkฤฑp yeniden yapma anlayฤฑลฤฑ yerine gรผรงlendirme anlayฤฑลฤฑnฤฑ รถn plana alarak yeni boล alanlar yaratmak durumundayฤฑz. Askeri alanlarฤฑn yapฤฑlaลmaya aรงฤฑlmasฤฑnฤฑn dรผลรผnรผlmesinden de kesinlikle vazgeรงmek gerekir. 1999 sonrasฤฑ dรถnemde ฤฐstanbul’a yรถnelik son derece รถnemli รงalฤฑลmalar yapฤฑlmฤฑลtฤฑ. Bu รงalฤฑลmalar sonucunda ortaya รงฤฑkan senaryo ลu ลekildeydi; depremin, gece ve gรผndรผz olmasฤฑna, bรผyรผklรผฤรผne ve ivmesine baฤlฤฑ olarak ฤฐstanbul’da 50 bin mertebesinde yapฤฑ รถnemli รถlรงรผde hasar gรถrecek. Dolayฤฑsฤฑyla yapฤฑlmฤฑล olan รงalฤฑลmalar, bu 50 bin problemli yapฤฑnฤฑn bulunup ortaya รงฤฑkarฤฑlmasฤฑydฤฑ. Bu yapฤฑlarฤฑn yฤฑkฤฑlmasฤฑyla ilgili รงalฤฑลmalardฤฑ aynฤฑ zamanda. Ama รผzรผlerek ifade etmem gerekir ki bu 50 bin yapฤฑya yรถnelik bir รงalฤฑลma yapฤฑlmadฤฑ.”
ฤฐSTANBUL’UN YรZDE 20’Sฤฐ YIKILACAKZARAR GรRECEK
Gรถkรงe, ฤฐstanbul’daki bina sayฤฑsฤฑnฤฑn yaklaลฤฑk bir milyon olarak ele alฤฑnmasฤฑ halinde bu sayฤฑnฤฑn, bunun yรผzde 20’sine tekabรผl ettiฤini dile getirerek, “2,5 milyon insan evsiz kalacak” dedi.
HASTANELERDEN YรZDE 76’SI GรVENLฤฐ DEฤฤฐL
ฤฐstanbul’da deprem gรผvenliฤi olmayan hastane sayฤฑsฤฑnฤฑn oldukรงa fazla olduฤunu ileri sรผren Gรถkรงe, 1998 yฤฑlฤฑnda ฤฐstanbul ve ฤฐzmir’deki hastanelere yรถnelik รงok ciddi รงalฤฑลma yapฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ, bunlardan yรผzde 76’sฤฑnฤฑn deprem gรผvenliฤinin olmadฤฑฤฤฑnฤฑn ortaya konulmasฤฑna raฤmen sadece birkaรง tanesinin gรผรงlendirildiฤini savundu.
Gรถkรงe, ฤฐstanbul’da toplanma alanlarฤฑ konusunun da รถnemli olduฤunu vurgulayarak, ลu gรถrรผลleri paylaลtฤฑ: “Deprem sonrasฤฑnda dฤฑลarฤฑya รงฤฑkacak insanlarฤฑn toplanacaklarฤฑ, ihtiyaรงlarฤฑnฤฑ karลฤฑlayacaklarฤฑ boล alanlarฤฑn olmadฤฑฤฤฑnฤฑ fark ettiler. Dolayฤฑsฤฑyla o zaman 493 boล alan yeri belirlendi ki bu alanฤฑn da yeterli olmadฤฑฤฤฑnฤฑn altฤฑ รงizildi. Ama รผzรผlerek ifade etmek gerekir ki belirlemiล olduฤumuz 493 boล alanฤฑn dรถrtte รผรงรผ ne yazฤฑk ki yapฤฑlaลmaya aรงฤฑldฤฑ.”
