ฤฐstanbulโda COVID-19 dรถneminde her dรถrt haneden biri sosyal yardฤฑm talebinde bulunurken salgฤฑn sebebiyle dar gelirli hanelerin yรผzde 77,9โunun mevcut borรงlarฤฑ yรผkseldi.
ฤฐstanbulโda COVID-19 dรถneminde ihracat yรผzde 24,5, ithalat yรผzde 20,3 azaldฤฑ. Kapanan ลahฤฑs firma sayฤฑsฤฑ, ilk 7 ayda 2019 yฤฑlฤฑ toplamฤฑnฤฑ yakaladฤฑ. ฤฐลKUR aracฤฑlฤฑฤฤฑyla iลe yerleลtirmeler yรผzde 85 azaldฤฑ. ฤฐลsizlik รถdeneฤi baลvuru sayฤฑsฤฑ yรผzde 37,6 artmasฤฑna raฤmen bu รถdeneฤi hakedenlerin sayฤฑsฤฑ yรผzde 33,7 azaldฤฑ. Pandemi dรถneminde ฤฐstanbulโda ihtiyaรง kredileri ilk defa konut kredisinden daha yรผksek miktarda gerรงekleลti. Her dรถrt haneden biri sosyal yardฤฑm talebinde bulunurken salgฤฑn sebebiyle dar gelirli hanelerin yรผzde 77,9โunun mevcut borรงlarฤฑ yรผkseldi.
ฤฐstanbul Bรผyรผkลehir Belediyesi ฤฐstanbul ฤฐstatistik Ofisi, pandeminin ฤฐstanbulโda ekonomiye etkilerini deฤerlendiren bir rapor yayฤฑnladฤฑ. โCOVID-19 Pandemisinin ฤฐstanbul Ekonomisine Etkileriโ Raporuna yer alan veriler ลu ลekilde:
Ticarethane elektrik tรผketimi yรผzde 44 azaldฤฑ
ฤฐstanbulโda sanayi elektrik tรผketimi 2016 yฤฑlฤฑndan beri en dรผลรผk dรผzeye Nisan ayฤฑnda ulaลtฤฑ; bir รถnceki seneye gรถre yรผzde 27 azaldฤฑ. Aynฤฑ dรถnemde Tรผrkiyeโde sanayi elektrik tรผketimi ise yรผzde 22 azaldฤฑ. Mayฤฑs ayฤฑ itibariyle ise toparlanma iลareti gรถrรผlmeye baลladฤฑ. Diฤer taraftan, ticarethaneler kฤฑsฤฑtlamalardan daha fazla etkilendi ve รถzellikle Mayฤฑs ayฤฑnda bir รถnceki yฤฑla gรถre elektrik kullanฤฑmฤฑ ฤฐstanbulโda yรผzde 44, Tรผrkiye genelinde ise 34 azaldฤฑ.
ฤฐhracat yรผzde 24,5, ithalat yรผzde 20,3 azaldฤฑ
Tรผrkiye dฤฑล ticaretinin yรผzde 50โsini oluลturan ฤฐstanbulโda, 2020 yฤฑlฤฑnฤฑn ikinci รงeyreฤinde ihracat ilk รงeyreฤe gรถre yรผzde 24,5 azalarak 15,6 milyar dolar olarak gerรงekleลti. ฤฐthalat ise aynฤฑ dรถnemde yรผzde 20,3 azalarak 24,2 milyar dolar oldu. Tรผrkiye genelinde 2020 yฤฑlฤฑnฤฑn ikinci รงeyreฤinde ihracat bir รถnceki dรถneme gรถre yรผzde 24 azalarak 32,3 milyar dolar, ithalat ise yรผzde 22,3 azalarak 43,2 milyar dolar olarak gerรงekleลti. Dฤฑล ticaret aรงฤฑฤฤฑ ฤฐstanbulโda Aฤustos 2020โde, bir รถnceki yฤฑlฤฑn sonuna gรถre yรผzde 79,2โlik bir artฤฑลla rekor seviyeye yรผkselerek 5,6 milyar dolara ulaลtฤฑ. Tรผrkiyeโde ise yรผzde 34,5 artarak 6,28 milyar dolara ulaลtฤฑ.
Turist sayฤฑsฤฑ yรผzde 98,2 azalarak 68 bine geriledi
COVID-19โun etkilerinin รถnemli derecede gรถrรผldรผฤรผ sektรถrlerden biri turizm oldu. ฤฐstanbulโda yer alan otellerin doluluk oranlarฤฑ nisan ve mayฤฑs aylarฤฑnda keskin bir dรผลรผล yaลadฤฑ. ฤฐstanbulโu ziyaret eden yabancฤฑ turist sayฤฑsฤฑ 2020 yฤฑlฤฑnฤฑn ikinci รงeyreฤinde bir รถnceki yฤฑlฤฑn aynฤฑ dรถnemine gรถre yรผzde 98,2 azalarak 68 bine geriledi. Aynฤฑ dรถnemde Tรผrkiyeโye gelen toplam turist sayฤฑsฤฑ iseyรผzde 97,9 azalarak 269 bin oldu. 2019 yฤฑlฤฑnฤฑn ilk dรถrt ayฤฑnda ฤฐstanbulโa gelen toplam turist sayฤฑsฤฑ 4 milyonu aลmฤฑลken, 2020 yฤฑlฤฑnda sekiz ayda ฤฐstanbulโa gelen toplam turist sayฤฑsฤฑ 3,2 milyona ulaลabildi.
Kapanan ลahฤฑs firma sayฤฑsฤฑ, ilk 7 ayda 2019 yฤฑlฤฑ toplamฤฑnฤฑ yakaladฤฑ
2019 yฤฑlฤฑnda toplam 6 bin 899 ลahฤฑs firmasฤฑ kapanmฤฑลken, 2020 yฤฑlฤฑnฤฑn ilk yedi ayฤฑnda kapanan ลahฤฑs firma sayฤฑsฤฑ 6 bin 870โe ulaลtฤฑ. ฤฐstanbulโda 2020 yฤฑlฤฑnฤฑn ilk dokuz ayฤฑnda kapanan ลahฤฑs firmasฤฑ bir รถnceki yฤฑlฤฑn aynฤฑ dรถnemine gรถre yรผzde 55,9, Tรผrkiye genelinde ise yรผzde 15,8 arttฤฑ. Kurulan yabancฤฑ sermayeli ลirket sayฤฑsฤฑ ise ฤฐstanbulโda ilk dokuz ayda yรผzde 24 azalarak 4 bin 583 olarak gerรงekleลti.
ฤฐstanbulโda รzel Tรผketim Vergisi (รTV) tahsilatฤฑ yรผzde 85,8 arttฤฑ
COVID-19 dรถneminde ฤฐstanbulโdan tahsil edilen vergi gelirleri 2019 yฤฑlฤฑnฤฑn ikinci รงeyreฤinde toplam 70,58 milyar TL iken 2020 yฤฑlฤฑnฤฑn aynฤฑ dรถneminde yรผzde 6,7 artarak 75,32 milyar TL olarak gerรงekleลti. 2020โnin รผรงรผncรผ รงeyreฤinde ise vergi tahsilatฤฑ bir รถnceki yฤฑlฤฑn aynฤฑ dรถnemine gรถre yรผzde 38,3 artarak 113,08 milyar TL olarak gerรงekleลti. รzel Tรผketim Vergisi (รTV) Aฤustos 2020โde 10,7 milyar TL ile zirveye ulaลtฤฑ. 2020โnin ilk รงeyreฤine baktฤฑฤฤฑmฤฑzda ise 16,06 milyar รTV tahsil edilmiลken; ikinci รงeyreฤinde yรผzde 9,5 artarak 17,58 milyar TL, รผรงรผncรผ รงeyreฤinde ise yรผzde 85,8 artarak 29,83 milyar TL tahsil edildi.
ฤฐลKUR aracฤฑlฤฑฤฤฑyla iลe yerleลtirmeler yรผzde 85 azaldฤฑ
COVID-19 Pandemisi sonrasฤฑnda ฤฐลKUR aracฤฑlฤฑฤฤฑyla iลsizlik รถdeneฤine yapฤฑlan baลvurular, mart ve nisan aylarฤฑnda rekor dรผzeye ulaลtฤฑ. 2019 yฤฑlฤฑ mart, nisan ve mayฤฑs aylarฤฑnda ฤฐstanbulโda toplam 130 bin kiลi iลsizlik รถdeneฤine baลvurmuลken, 2020 yฤฑlฤฑnฤฑn aynฤฑ dรถneminde baลvuran kiลi sayฤฑsฤฑ yรผzde 37,6 artarak 178 bine ulaลtฤฑ. 2019 yฤฑlฤฑnฤฑn aynฤฑ aylarฤฑnda iลsizlik รถdeneฤini hakedenlerin sayฤฑsฤฑ ise 75 bin iken, 2020 yฤฑlฤฑnda yรผzde 33,7 azalฤฑลla 50 bin oldu. Aynฤฑ dรถnemde Tรผrkiye genelinde ise baลvuru sayฤฑsฤฑ yรผzde 42 artarak 362 bine ulaลtฤฑ, hakedenlerin sayฤฑsฤฑ yรผzde 35,1 azalarak 155 bine geriledi. ฤฐลKUR aracฤฑlฤฑฤฤฑyla toplam iลe yerleลtirmeler 2019โun ikinci รงeyreฤinde 102 bin kiลiye ulaลmฤฑลken 2020 yฤฑlฤฑnฤฑn aynฤฑ dรถneminde yerleลtirmeler yรผzde 85,2 azalarak 15 bin kiลiye geriledi. Tรผrkiye genelinde ise 2020 yฤฑlฤฑnฤฑn ilk รงeyreฤinde iลe yerleลtirilenlerin sayฤฑsฤฑ 246 bin iken 2020 yฤฑlฤฑnฤฑn ikinci รงeyreฤinde yรผzde 43,6 azalarak 138 bine gerilerken รผรงรผncรผ รงeyreฤinde ilk รงeyrek ile aynฤฑ seviyede gerรงekleลti.
Borรงlanma arttฤฑ, takibe dรผลen krediler yรผzde 41,4 yรผkseldi
ฤฐstanbulโda ihtiyaรง kredileri son 10 yฤฑla bakฤฑldฤฑฤฤฑnda 2020 yฤฑlฤฑnฤฑn ikinci รงeyreฤinde ilk defa konut kredisinden daha yรผksek miktarda gerรงekleลti. Son bir yฤฑla bakฤฑldฤฑฤฤฑnda ฤฐstanbulโda ihtiyaรง kredileri yรผzde 58,8, konut kredileri ise yรผzde 20,5 arttฤฑ. Tรผrkiye genelinde ise 2020 yฤฑlฤฑnฤฑn ikinci รงeyreฤinde bir รถnceki yฤฑlฤฑn aynฤฑ dรถnemine gรถre konut kredisi tutarฤฑ yรผzde 29,9, ihtiyaรง kredileri ise yรผzde 63,8 arttฤฑ. Takipteki alacaklar, 2020 yฤฑlฤฑnฤฑn ilk รงeyreฤinde bir รถnceki yฤฑlฤฑn aynฤฑ dรถnemine gรถre yรผzde 59 artarak 61,4 milyar TL, ikinci รงeyreฤinde ise bir รถnceki yฤฑlฤฑn aynฤฑ dรถnemine gรถre yรผzde 41,4 artarak 61,8 milyar TL olarak gerรงekleลti.
Konut kredisi faiz oranlarฤฑnฤฑn azalmasฤฑyla konut satฤฑลlarฤฑ arttฤฑ
Pandeminin en รถnemli ekonomik etkenlerinden biri konut satฤฑลlarฤฑnda gerรงekleลti. 2020 Nisan ayฤฑnda konut satฤฑลlarฤฑ son 7 yฤฑla gรถre en dรผลรผk seviyede gerรงekleลirken, konut kredisi faiz oranlarฤฑnฤฑn dรผลmesiyle Temmuz 2020 tarihi en yรผksek konut satฤฑลฤฑnฤฑn gerรงekleลtiฤi ay oldu. ฤฐstanbulโda Haziran ayฤฑnda yeni konutlarฤฑn fiyatฤฑ bir รถnceki yฤฑlฤฑn aynฤฑ ayฤฑna gรถre yรผzde 31, ikinci el konutlarฤฑn yรผzde 20 arttฤฑ. 2019 Temmuzโda ฤฐstanbulโda 17 bin adet konut satฤฑlmฤฑลken 2020 yฤฑlฤฑ Temmuz ayฤฑnda yรผzde 128 artarak 39 bine yรผkseldi. Tรผrkiye genelinde de Temmuz ayฤฑnda konut satฤฑลlarฤฑ yรผzde 124 arttฤฑ.
Her 4 haneden biri sosyal yardฤฑm talebinde bulundu
ฤฐBBโnin sosyal yardฤฑm amacฤฑyla aรงmฤฑล olduฤu internet sayfasฤฑna yapฤฑlan baลvurulara gรถre; pandemi sรผrecinde ฤฐstanbulโda her 4 haneden birinin sosyal yardฤฑm talebinde bulunduฤu ortaya รงฤฑktฤฑ. ฤฐstanbulโda toplam hane sayฤฑsฤฑ 4,5 milyon iken hanelerden gerรงekleลen toplam baลvuru sayฤฑsฤฑ 1 milyonu aลtฤฑ. Baลvuruda bulunan hanelerin yรผzde 30,9โunun dรผzenli bir geliri olmadฤฑฤฤฑ anlaลฤฑldฤฑ.
Salgฤฑn sebebiyle dar gelirli hanelerin yรผzde 77,9โunun mevcut borรงlarฤฑ yรผkseldi
Yoksul hanelerde COVID-19โun etkilerini รถlรงmek amacฤฑyla 14 – 23 Ekim 2020 tarihleri arasฤฑnda 1.000 dar gelirli hane ile yapฤฑlan anket รงalฤฑลmasฤฑnฤฑn sonuรงlarฤฑ yayฤฑnlandฤฑ. Aรงฤฑklanan sonuรงlara gรถre, pandemi dรถneminde dar gelirli hanelerin yรผzde 37,6โsฤฑnda iล kaybฤฑ yaลanฤฑrken hanelerin yรผzde 75,2โsinin geliri azaldฤฑ. Salgฤฑn sebebiyle hanelerin yรผzde 77,9โunun mevcut borรงlarฤฑnda artฤฑล gerรงekleลirken en รงok banka ve kredi kartฤฑ borรงlarฤฑnฤฑn arttฤฑฤฤฑ ortaya รงฤฑktฤฑ.
