İşte yerli otoyu yapacak üç “babayiğit”

TOBB’un girişimiyle oluşturulan dörtlü konsorsiyumu, Cumhurbaşkanı Erdoğan, yarın Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde gerçekleşecek toplantıda açıklayacak.

Yerli oto markası konusunda daha önce birçok girişim olmuş, TÜBİTAK bünyesindeki tasarım ve geliştirme çalışmalarının üretime taşınması, yerli yatırımcı bulunamadığı için sonuçsuz kalmıştı. Bunun üzerine Cumhurbaşkanı Erdoğan, TOBB’un 73’ncü Olağan Genel Kurulu’nda; “Bir teklifim var. Bu milletin bir evladı olarak buna hasretim. Diyorum ki, TOBB yüzde 100 yerli otomobili ‘Made in Turkey’ olarak çıkarsın” diyerek çağrıda bulunmuştu. TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu da “Siz bunu istedikten sonra iş dünyası bunu rahatlıkla yapar. Biz hazırız. Siz yeter ki bizim yanımızda olun” demiş, yatırımcı tarafını ortaya çıkarma görevini üstlenmişti.

Dünya Gazetesi’nde yer alan habere göre, TOBB, bu toplantıdan sonra birçok çalışma yaptı, görüşmeler gerçekleştirdi ve ortaya 4’lü bir konsorsiyum ortaya çıktı. Bu konsorsiyumda yer alan isimler, hisseler, üretim planları da açıklanacak. DÜNYA’nın ulaştığı bilgilere göre 4’lü konsorsiyumdaki üç ortaktan birisi yerli otomotiv şirketi BMC, diğeri Isuzu Motors Limited ve Itochu ortaklığı ile (Anadolu Isuzu) hafif kamyon, kamyonet, otobüs ve pick-up; ANTOR markasıyla motor üreten Anadolu Grubu, bir diğer ortak da yeni nesil araçların en önemli girdisi haline gelen elektronikte Türkiye’nin en önde gelen şirketlerinden Vestel olacak.

Motor üretimi yapıyor

Konsorsiyumda yer alacak şirketlerden Anadolu Grubu otomotivde önemli bir şirket. 1960’lı yıllarda kamyonet üretimiyle faaliyetlerine başladı. Isuzu Motors Limited ve Itochu ortaklığı Anadolu Isuzu ile hafif kamyon, kamyonet, otobüs ve pick-up gibi ticari araçların üretim ve pazarlamasını gerçekleştiriyor. Uzun süre Lombardini lisansı altında motor üreten Anadolu Motor, kendi markası Antor’la üretimini sürdürüyor ve bugün İtalya dahil 40’a yakın ülkeye motor ihraç ediyor. Geçtiğimiz aylarda 135 yıllık traktör şirketi İtalyan Argo Tractors ile ortaklık anlaşması imzaladı. Anadolu Landini ismi ile yeni bir şirket kurarak traktör üretimine başlayacak. Landini markasının Türkiye distribütörü olan Anadolu Motor, Argo Tractors ile birlikte 50-75 beygir arası yeni modelleri Türkiye’de üretecek. Kia’nın Türkiye distrübütörü olan grup HONDA Güç Ürünleri, ANTRAC çapa makineleri, denizde ise HONDA MARINE markaları ile iş birliği yapıyor.

Elektronik işi Vestel’de

4’lü konsorsiyumun diğer ismi Vestel, dünyada tanınan bir teknoloji şirketi. 1994’ten beri Zorlu Holding bünyesinde. Tüketici elektroniği, beyaz eşya, dijital ürünler, bilgi teknolojileri, LED aydınlatma ve savunma alanlarında geniş bir ürün yelpazesine sahip. Vestel Elektronik, Türkiye’nin en büyük sanayi kuruluşlarından biri. 19 yıldır elektronik sektörünün ihracat şampiyonu. Avrupa TV pazarının ilk 2, beyaz eşya pazarının ilk 10 üreticisinden biri. Ürünleri 152 ülkede milyonlarca kişi tarafından kullanılıyor. Avrupa’da her 5 televizyondan biri Vestel City’de üretiliyor.

Dünya çapında 500’ün üzerinde markaya her yıl 4 binden fazla televizyon çeşidi üretiyor. 2016 yılında Endüstriyel Mükemmellik Ödülleri’nde Avrupa Şampiyonu oldu. Sharp ve Toshiba markalarının üreticisi. Farklı ülkelerde 8 Ar-Ge merkezinde bin 200 kişilik mühendis kadrosuyla Türkiye’nin en çok marka-patent üreten şirketlerinden biri. Dünyada en çok Ar-Ge harcaması yapan ilk 1000 firma arasında. Zorlu Holding’e bağlı Vestel Savunma, SSM’nin başlattığı Mini İHA Projesi ile insansız hava aracı sistemlerine yatırım yaptı. İlk yerli taktik insansız hava aracı Karayel, Bora ve Efe’yi üretti. Vestel’in konsorsiyumdaki rolünün, yeni nesil araçlarda giderek ağırlık kazanan elektronik sistemlerin üretimi olması bekleniyor.

BMC yerli marka

BMC, kamyon, hafriyat araçları, otobüsler; yanı sıra TSK’ya taktik tekerlekli araçlar, zırhlılar, lojistik destek araçları üretiyor. Kamuoyunun en çok bildiği Kirpi’nin üreticisi de olan BMC (British Motor Corporation) 1964’de kurulmuştu. Önce İngiltere’de faaliyete geçen şirket, 2 yıl sonra Türkiye’de üretime başlamış, Nuffield, Leyland, Austin ve Morris markalarıyla traktör, Land Rover cip, Leyland, Morris ve Austin markalarıyla kamyon ve kamyonet imal etmişti.

Yüzde 25 yabancı ortaklığın da Türk yatırımcılara geçmesiyle tamamen yerli bir marka haline gelen BMC, 1996’da sınai mülkiyeti bir Türk firmasına ait ilk kamyonu (Profesyonel), 2004’te sınai mülkiyeti bir Türk firmasına ait ilk hafif ticari aracı (Megastar) üretti. 2008’de Turquality programına katıldı. 1989’da Çukurova Holding’e, 2015’te de TMSF satışıyla ES Mali Yatırım Danışmanlık’a geçti. BMC’nin yüzde 50’si Katar Silahlı Kuvvetleri Endüstri Komitesi’ne ait. Diğer yüzde 50’si ise Ethem Sancak, Rizeli işadamı Talip Öztürk ve Ahmet Öztürk’e ait. İzmir’deki 200 bin metrekare alanda 700’ün üzerinde konfigürasyonda araç, yedek parça, motor ve döküm parçaları üretiyor. 80’i aşkın ülkeye ihracat yapıyor. Şirkete, Sakarya’da geniş arazi tahsisi basında yerli otomobilin bu bölgede üretileceği yorumlarına neden olmuştu. (Dünya)

Murat Ali Oral

Tüm Yazıları

İstanbul Üniversitesi İngilizce İşletme Fakültesi'ni bitirdi. Çeşitli kurumlara bağlı olarak emtia ve özellikle altın piyasalarında trader ve danışmanlık yaptı. Medya sektöründe (Matriks, BloombergHT vb) uzun yıllar çeşitli pozisyonlarda çalıştı.