Yargฤฑtay, iลรงinin iล yerinde gรถrevi baลฤฑnda iken uyumasฤฑnฤฑn iลveren aรงฤฑsฤฑndan haklฤฑ fesih sebebi olmasa da geรงerli fesih sebebi olduฤuna hรผkmetti. Buna gรถre, iลveren, iล yerinde uyuyan iลรงisini ihbar ve kฤฑdem tazminatฤฑnฤฑ รถdeyerek iลten atabilecek. ฤฐลรงi, iลe iade davasฤฑ aรงamayacak.
Habertรผrk’ten Ahmet Kฤฑvanรง’ฤฑn haberine gรถre Bursa’da bir fabrikada engelli kadrosunda รงalฤฑลan bir iลรงi, gรผndรผz vardiyasฤฑndan gece vardiyasฤฑna geรงirildi. Geceleri davacฤฑ iลรงinin รงalฤฑลtฤฑฤฤฑ bรถlรผmde iล yapฤฑlmadฤฑฤฤฑ ihbarฤฑnฤฑ alan personel ลefi, baลka iki iลรงiyle yaptฤฑฤฤฑ denetim sฤฑrasฤฑnda davacฤฑ iลรงinin uyuduฤunu tespit ederek, fotoฤrafฤฑnฤฑ รงekti. ฤฐลรงi bunun รผzerine iลten รงฤฑkartฤฑldฤฑ.
ฤฐลe iade davasฤฑ aรงan iลรงi, gece รงalฤฑลฤฑrken migrene baฤlฤฑ rahatsฤฑzlฤฑฤฤฑnฤฑn nรผksetmesi รผzerine ilacฤฑnฤฑ yutarak gรถzlerini kapatฤฑp dinlendirmek istediฤini, tam o sฤฑrada personel ลefinin gelerek kendisinden habersiz fotoฤrafฤฑnฤฑ รงektiฤini belirtti. ฤฐลรงi, feshin iptalini ve boลta geรงen sรผreler iรงin 4 aylฤฑk brรผt maaล ve diฤer haklarฤฑnฤฑn รถdenmesini, iลe baลlatฤฑlmamasฤฑ halinde de 8 aylฤฑk brรผt maaลฤฑ tutarฤฑnda tazminat รถdenmesini talep etti.
ฤฐลveren avukatฤฑ, iล yerinde vardiyalฤฑ olarak รงalฤฑลma yapฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ, yapฤฑlan kontrolde 24:00-08:00 vardiyasฤฑnda yemek molasฤฑndan sonra hiรงbir hareket olmadฤฑฤฤฑnฤฑn tespit edilmesi รผzerine davacฤฑ iลรงinin รงalฤฑลma yerinde uyurken yakalandฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti. Yerel mahkeme iลvereni haklฤฑ buldu. Davacฤฑ iลรงinin istinaf baลvurusunda bulunmasฤฑ รผzerine dosyayฤฑ inceleyen bรถlge adliye mahkemesi, iลรงinin salt uyumasฤฑnฤฑn iล gรผvenliฤini tehlikeye dรผลรผrmediฤi sรผrece ve daha รถnceden bu konuda iลi aksattฤฑฤฤฑ gerekรงesiyle herhangi bir uyarฤฑ yapฤฑlmamฤฑลsa haklฤฑ fesih nedeni oluลturmayacaฤฤฑ, iลรงinin bu davranฤฑล nedeniyle uyarฤฑlmadan ve uyuma eyleminin iล yerinde ne tรผr olumsuzluklara yol aรงtฤฑฤฤฑ kanฤฑtlanmadan feshin haklฤฑ nedene dayandฤฑฤฤฑnฤฑn kabulรผnรผn hatalฤฑ olduฤu gerekรงesiyle yerel mahkeme kararฤฑnฤฑ bozdu.
BAM ฤฐลรฤฐYฤฐ HAKLI BULDU, ฤฐลVEREN ฤฐTฤฐRAZ ETTฤฐ
ฤฐลverenin temyiz baลvurusu รผzerine dosyayฤฑ inceleyen Yargฤฑtay 9. Hukuk Dairesi, yerel mahkemenin kararฤฑnฤฑ haklฤฑ bularak bรถlge adliye mahkemesinin kararฤฑnฤฑ bozdu. Yargฤฑtay, davacฤฑnฤฑn gรถrev baลฤฑnda uyumakla iลyerinde olumsuzluฤa yol aรงtฤฑฤฤฑnฤฑ, kendisine verilen gรถrevleri yerine getirmediฤini, taraflar arasฤฑndaki gรผven iliลkisinin sarsฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ ve artฤฑk iลverenin davacฤฑ ile รงalฤฑลmaya devam etmesinin kendisinden beklenemeyeceฤini kaydederek, iล sรถzleลmesinin feshinin “haklฤฑ neden” aฤฤฑrlฤฑฤฤฑnda olmasa da “geรงerli nedene” dayanmakta olduฤuna hรผkmetti.
Yargฤฑtay kararฤฑnฤฑn gerekรงesinde, bu konuda iลรงi ve iลveren aรงฤฑsฤฑndan rehber niteliฤinde bilgilere yer verildi. 4857 sayฤฑlฤฑ ฤฐล Kanunu’nun 18. maddesinin iลverene, iลรงinin davranฤฑลlarฤฑndan ve yeterliliฤinden kaynaklanan nedenlerle iล sรถzleลmesini feshetme yetkisi verdiฤine dikkat รงekilen kararda, iลรงinin davranฤฑลlarฤฑndan kaynaklanan fesihte amacฤฑn, iลรงinin iล sรถzleลmesine aykฤฑrฤฑ davranฤฑลlarฤฑnฤฑ cezalandฤฑrmak deฤil, onun sรถzleลme yรผkรผmlรผlรผklerini ihlale devam etmesi riskinden kaรงฤฑnฤฑlmasฤฑ olduฤu kaydedildi. Gerekรงeli kararda, รถzetle ลu gรถrรผลlere yer verildi:
ฤฐลรงinin davranฤฑลlarฤฑ nedeniyle iล sรถzleลmesinin feshedilebilmesi iรงin, iลรงinin iล sรถzleลmesine aykฤฑrฤฑ, sรถzleลmeyi ihlal eden bir davranฤฑลฤฑnฤฑn varlฤฑฤฤฑ gerekir. ฤฐลรงinin davranฤฑลlarฤฑndan ve yeterliliฤinden kaynaklanan nedenler, ฤฐล Kanunu’nun 25. maddesinde belirtilen nedenler yanฤฑnda, bu nitelikte olmamakla birlikte iล yerlerinde iลin gรถrรผlmesini รถnemli รถlรงรผde olumsuz etkileyen nedenlerdir. ฤฐลรงinin davranฤฑลlarฤฑndan veya yetersizliฤinden kaynaklanan nedenlerde, iล iliลkisinin sรผrdรผrรผlmesinin iลveren aรงฤฑsฤฑndan รถnemli ve makul รถlรงรผler iรงinde beklenemeyeceฤi durumlarda, feshin geรงerli nedenlere dayandฤฑฤฤฑnฤฑ kabul etmek gerekir.
ฤฐลรงinin iล sรถzleลmesinin ihlalinin iลverene derhal feshetme hakkฤฑnฤฑ verecek aฤฤฑrlฤฑkta olup olmadฤฑฤฤฑ incelenmeli. ฤฐลรงinin somut olarak tespit edilmiล sรถzleลme ihlali nedeniyle iลverenin iลletmesel menfaatlerinin zarar gรถrmรผล olmasฤฑ ลart. Aฤฤฑr yรผkรผmlรผlรผk ihlalleri nedeniyle iลverenin iล sรถzleลmesine devam etmesinin beklenemeyeceฤi hallerde iลรงiye davranฤฑลฤฑndan dolayฤฑ ihtar verilmesine gerek yok.
Sรถzleลmenin feshinin geรงerli sebebe dayandฤฑฤฤฑndan bahsedebilmek iรงin, iลรงinin sรถzleลmesel yรผkรผmlรผlรผklerini mutlaka kasฤฑtlฤฑ ihlal etmesi ลart deฤil. รzen yรผkรผmlรผlรผฤรผnรผn ihlal edilmesi suretiyle ihlali de yeterli.
ฤฐSPAT YรKรMLรLรฤร
ฤฐลveren, iลรงinin iล sรถzleลmesinden doฤan yรผkรผmlรผlรผklerini kusurlu olarak ihlal ettiฤini ispat etmekle yรผkรผmlรผ. ฤฐลveren, tek taraflฤฑ olarak toplam รงalฤฑลma sรผresini artฤฑrmak veya รผcrete etki edecek ลekilde azaltmak yetkisine sahip deฤil. ฤฐลveren iลรงisinin kiลilik haklarฤฑnฤฑ ihlal eden talimatlar veremez. ฤฐลveren, diฤer iลรงilerin lehine fakat bir veya birkaรง iลรงinin aleyhine sonuรง doฤuracak eลitsizlik yaratacak talimatlar veremeyeceฤi gibi iลรงiye eza ve cefa vermek amacฤฑyla da talimatlar veremez.
ฤฐล sรถzleลmesinin iลรงinin davranฤฑลฤฑ nedeniyle geรงerli bir ลekilde feshedilebilmesi iรงin, iลรงinin kendisine verilen ihtardan sonra bir defa daha yรผkรผmlรผlรผฤรผnรผ ihlal eden davranฤฑลta bulunmasฤฑ gerekir. Verilen ihtardan sonra yeni bir yรผkรผmlรผlรผk ihlali meydana gelmemiลse, sฤฑrf ihtara konu olan davranฤฑลa dayanฤฑlarak iล sรถzleลmesi geรงerli bir ลekilde feshedilemez. รรผnkรผ ihtarฤฑn verilmesiyle iลveren, ihtara konu olan davranฤฑล nedeniyle iล sรถzleลmesini feshetme hakkฤฑndan รถrtรผlรผ olarak feragat etmiล bulunur.
ฤฐลverenin bir baลka seรงeneฤi de iลรงinin รงalฤฑลma yerinin deฤiลtirilmesi. ฤฐลverenin yรถnetim hakkฤฑ kapsamฤฑnda verdiฤi iลe baลlama ve bitiล saati, dinlenme, istirahat ve yemek saati gibi talimatlara iลรงi uymak zorunda. ฤฐลรงinin talimatlara uymamasฤฑ, duruma gรถre iลverene haklฤฑ ya da geรงerli fesih hakkฤฑ verir. ฤฐล Kanunu’nun 25. maddesi, iลรงinin yapmakla gรถrevli bulunduฤu gรถrevleri kendisine hatฤฑrlatฤฑldฤฑฤฤฑ halde yapmamakta ฤฑsrar etmesini, haklฤฑ fesih nedeni olarak kabul ediyor. Buna karลฤฑlฤฑk, iลรงinin iลini uyarฤฑlara raฤmen eksik, kรถtรผ veya yetersiz yerine getirmesi geรงerli fesih sebebi.
GEรERLฤฐ FESฤฐHTE TAZMฤฐNAT VAR, ฤฐลE ฤฐADE YOK
ฤฐลverenin haklฤฑ nedenle iล akdini feshinde ihbar ve kฤฑdem tazminatฤฑ รถdenmiyor. ฤฐลรงi iลe iade davasฤฑ aรงamฤฑyor. Geรงerli fesihte de iลรงi iลe iade talebinde bulunamฤฑyor ancak ihbar ve kฤฑdem tazminatฤฑnฤฑ alabiliyor.
