Kale Grubu ve dรผnyanฤฑn en bรผyรผk uรงak motor รผreticilerinden Rolls-Royce, Tรผrkiye’ye uรงak motorlarฤฑ geliลtirmek iรงin el sฤฑkฤฑลtฤฑ.
Yรผzde 51 Kale Grubu, yรผzde 49 Rolls-Royce ortaklฤฑฤฤฑyla bir ลirket kuracak olan iki grup, baลta Tรผrkiye’nin milli savaล uรงaฤฤฑ projesi TF-X olmak รผzere, รผlkenin sivil ve askeri alanda ihtiyaรง duyduฤu uรงak motorlarฤฑnฤฑ geliลtirmeyi hedefliyor.
Sรถz konusu giriลim sayesinde, Tรผrkiye’nin dรผnyada az sayฤฑdaki uรงak motoru รผreticisinden biri olmasฤฑ ve uรงak motoru ihracatรงฤฑsฤฑ konumuna yรผkselmesi bekleniyor.
Kale Grubu Baลkan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Osman Okyay, anlaลmanฤฑn imza tรถreninde yaptฤฑฤฤฑ konuลmada, kรผresel รผretim kabiliyeti ve bilgi birikimlerinin kendilerini Tรผrkiye’nin havacฤฑlฤฑk ve savunma sanayisi iรงin daha bรผyรผk sorumluluklar almaya teลvik ettiฤini sรถyledi.
Tรผrkiye’nin yerli ve milli bir havacฤฑlฤฑk ve savunma sanayisine sahip olma konusunda bรผyรผk bir irade ortaya koyduฤunu belirten Okyay, Milli Savunma Bakanlฤฑฤฤฑ ve Savunma Sanayii Mรผsteลarlฤฑฤฤฑ liderliฤinde 15 yฤฑldฤฑr giderek ivmelenen bu hedefin pek รงok milli projenin hayata geรงmesine imkan verdiฤini kaydetti.
Okyay, Tรผrkiye’nin 2000’lerin baลฤฑnda dรผnyanฤฑn en รงok havacฤฑlฤฑk ve savunma ithalatฤฑ yapan 6’ncฤฑ รผlkesiyken bugรผn 11’inci sฤฑraya gelmesinin รถnemli bir aลama olduฤuna iลaret etti. Bugรผn รผlkenin รถnรผndeki en bรผyรผk hedeflerden birinin kendi uรงaฤฤฑnฤฑ yapmak olduฤunu aktaran Okyay, ลรถyle devam etti:
“Adฤฑna TF-X denilen milli savaล uรงaฤฤฑndan sivil uรงaklara kadar รงok bรผyรผk bir รผretim hedefinden sรถz ediyoruz. Dรผnyada kendi uรงaฤฤฑnฤฑ รผretebilen รงok az รผlke var ve bu gerรงekten รงok iddialฤฑ olmayฤฑ gerektiren bir hedef. รlkemize ve รผretim kabiliyetimize olan inancฤฑmฤฑz, bizi bu projede rol alma arayฤฑลฤฑna itti. Bu sรผreรงte karลฤฑmฤฑza en az bizim kadar hevesli bir grup olan Rolls-Royce รงฤฑktฤฑ. Kale Grubu ve Rolls-Royce olarak, รผlkemizin sivil ve askeri uรงak projelerinin motorlarฤฑnฤฑ tasarlayฤฑp รผretmek รผzere ortak olma kararฤฑ aldฤฑk.”
“รlkemizin stratejik ihtiyaรงlarฤฑnฤฑ karลฤฑlayacak bir ortaklฤฑk”
Osman Okyay, kuruluล iลlemleri devam eden ลirketin yรผzde 51’inin Kale Grubu’na, yรผzde 49’unun Rolls-Royce’a ait olacaฤฤฑnฤฑ bildirdi.
ฤฐlk aลamada 400 kadar Tรผrk mรผhendisin gรถrev yapacaฤฤฑ bu ortaklฤฑฤฤฑn Tรผrkiye havacฤฑlฤฑk ve savunma sanayisinde bir dรถnรผm noktasฤฑ olacaฤฤฑna inandฤฑฤฤฑnฤฑ ifade eden Okyay, “Enerjimizi, dรผnyanฤฑn en bรผyรผk uรงak motoru รผreticilerinden biri olan Rolls-Royce ile birleลtirmekten bรผyรผk bir memnuniyet ve gurur duyuyoruz. Bu ortaklฤฑkla รงok uzun yฤฑllar รผlkemizin stratejik ihtiyaรงlarฤฑnฤฑ karลฤฑlayacak olmanฤฑn heyecanฤฑnฤฑ yaลฤฑyoruz.” diye konuลtu.
Okyay, Rolls-Royce’un, Tรผrkiye’nin geleceฤine ve Kale Grubu’na gรถsterdiฤi gรผvenin kendilerine hem gurur hem de cesaret verdiฤini ifade etti.
Tรผrkiye’nin birรงok alanda kendi geliลtirdiฤi รถzgรผn sistemleri tasarlayan, geliลtiren, รผreten ve ihraรง eden lider bir รผlke olmayฤฑ hedeflediฤini belirten Okyay, “Bu hedefe ulaลmak iรงin tasarฤฑm ve geliลtirme deneyimi olan, gรผรงlรผ, dinamik ve รงok yรถnlรผ organizasyona sahip, gรผรงlรผ sermaye yapฤฑsฤฑnda ve istekli ana yรผklenicilere ihtiyaรง var. Sรผrdรผrรผlebilir, fark yaratabilen bir baลarฤฑnฤฑn sฤฑrrฤฑnฤฑn Ar-Ge olduฤu inancฤฑndayฤฑz. ฤฐลte bu ortaklฤฑk, รผlkemizin ihtiyaรง duyduฤu teknoloji transferini ve sรผrdรผrรผlebilir bir รผretim zincirini vadediyor.” diye konuลtu.
Bu imzanฤฑn sadece bir Tรผrk ve bir ฤฐngiliz ลirketinin ortaklฤฑฤฤฑ olarak deฤerlendirilmemesi gerektiฤini vurgulayan Okyay, ลunlarฤฑ kaydetti:
“ฤฐngiltere, Avrupa Birliฤi’nden รงฤฑkma kararฤฑ aldฤฑktan sonra Tรผrkiye’yi gelecekte iล birliฤi artฤฑrฤฑlacak hedef รผlkelerden biri olarak deklare etti. Bu รงerรงevede bu yฤฑlฤฑn baลฤฑnda iki รผlke arasฤฑnda Milli Muharip Uรงak Projesi ve 2017 Havacฤฑlฤฑk Gรผvenliฤi ฤฐลbirliฤi Programฤฑ รงerรงevesinde iki iลbirliฤi anlaลmasฤฑ imzalandฤฑ. ฤฐnลallah biz de ortaฤฤฑmฤฑz Rolls-Royce ile bu sรผrece katkฤฑ verecek, รผzerimize dรผลen misyonu yerine getireceฤiz. รlkemize hayฤฑrlฤฑ olmasฤฑnฤฑ temenni ediyorum.”
“ฤฐlk motoru 2023’te uรงurmayฤฑ hedefliyoruz”
Konuลmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan sorularฤฑ yanฤฑtlayan Okyay, ortaklฤฑk sรผrecinin, Tรผrk mรผhendislerin iลe alฤฑnฤฑp onlarฤฑn ฤฐngiltereโde eฤitimiyle baลlayacaฤฤฑnฤฑ bildirdi.
Okyay, proje kapsamฤฑnda hedeflerinin รงok bรผyรผk olduฤunu belirterek, “Kale Grubu ve Rolls-Roys olarak Tรผrkiye’de sivil ve askeri uรงak motoru tasarlamak, geliลtirmek, รผretmek ve satฤฑล sonrasฤฑ hizmetleri vermek รผzere bir aradayฤฑz. Kendimize ilk hedef olarak TF-X savaล uรงaฤฤฑ projesini aldฤฑk. Ancak bir jet motoru bir รผlkenin ihtiyaรงlarฤฑ iรงin geliลtirilmez. Bunu ihracat imkanฤฑnฤฑn olmasฤฑ รถnemli. Biz de bu yola ileride ihraรง edilebilir bir motor geliลtirme hedefiyle รงฤฑktฤฑk. ฤฐhracat pazarฤฑ da aslฤฑnda bรผtรผn dรผnya. Dolayฤฑsฤฑyla ihracatta da รถnรผmรผz aรงฤฑk.” ลeklinde konuลtu.
Sฤฑfฤฑrdan bir motor olacaฤฤฑ iรงin projede uzun bir tasarฤฑm ve geliลtirme dรถnemi bulunduฤunu anlatan Okyay, “ฤฐlk motoru 2023’te uรงurmak hedefimiz var. Ancak sertifikasyon ve iyileลtirme sรผreรงleri bir miktar daha vakit alacaktฤฑr. Bizim tahminimiz, bรผtรผn sertifikasyon sรผreรงleri tamamlanmฤฑล halde en geรง 2030 gibi seri รผretime baลlanmasฤฑdฤฑr. ฤฐnลallah daha erken de bunu baลarฤฑrฤฑz.” ifadelerini kullandฤฑ.
Okyay, proje kapsamฤฑnda รถncelikle bir Ar-Ge merkezi kurulacaฤฤฑnฤฑ, ardฤฑndan bir รผretim tesisine ihtiyaรง olduฤunu belirterek, “Bu projede uรงak motoru รผretimi anlamฤฑnda yerli bรผtรผn kabiliyetleri kullanmak รผzere bir gayretimiz olacak. Proje kapsamฤฑnda istihdam edilecek personel sayฤฑsฤฑndan รถte aslฤฑnda endรผstriye รงok bรผyรผk bir iล imkanฤฑ ortaya รงฤฑkacak.” dedi.
– Kurulacak ลirketin adฤฑ TAEC Uรงak Motor Sanayi Aล olacak
ฤฐleride baลka motorlarฤฑn geliลtirilmesini de hedeflediklerini aktaran Okyay, kurulacak ลirketin adฤฑnฤฑn TAEC Uรงak Motor Sanayi Aล olacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Okyay, “Rols-Roys’un Tรผrkiye’ye gรผven duymasฤฑ ve รผlkenin geleceฤine yatฤฑrฤฑm yapฤฑyor olmasฤฑ รถnemli. Partner olarak Kale Grubu’nu seรงmesi de bizim iรงin mutluluk ve gurur kaynaฤฤฑ.” ifadelerini kullandฤฑ.
Kale Grubu iรงindeki savunma sanayisinin payฤฑnฤฑn yรผzde 30 civarฤฑnda olduฤunu belirten Okyay, ileride bu oranฤฑn yรผzde 50’ye ulaลmasฤฑnฤฑ hedeflediklerini kaydetti.
Okyay, savunma sanayisinde bugรผne kadar 200 milyon dolarlฤฑk yatฤฑrฤฑm yaptฤฑklarฤฑnฤฑ bildirdi.
“Tรผrkiye’ye inanฤฑyoruz”
Rolls-Royce Savunma ve Havacฤฑlฤฑk Grubu Baลkanฤฑ Chris Cholerton da TF-X projesinde milli bir motor geliลtirmek รผzere Kale Grubu ile birlikte รงalฤฑลma fฤฑrsatฤฑna sahip olduklarฤฑ iรงin mutluluk duyduklarฤฑnฤฑ ifade etti.
Rolls-Royce olarak 2015 yฤฑlฤฑnda bir Geliลmiล รretim ve Teknoloji Merkezi kurma adฤฑmฤฑ atarak Tรผrkiye’nin savunma ve havacฤฑlฤฑkta kรผresel oyuncu olma iddiasฤฑna inancฤฑnฤฑ ortaya koymuล bir grup olduklarฤฑnฤฑ belirten Cholerton, “Bu รผlkenin bu alandaki hevesi bizi de รงok heyecanlandฤฑrฤฑyor. Tรผrkiye’nin dรผnya รงapฤฑnda gรผรงlรผ bir savunma ve havacฤฑlฤฑk endรผstrisi kurmasฤฑnda รถnemli bir rol oynayacaฤฤฑmฤฑza inanฤฑyoruz.” dedi.
Cholerton, Kale Grubu ile yaptฤฑklarฤฑ ortaklฤฑฤฤฑn Tรผrkiye’nin havacฤฑlฤฑk ve savunma sanayisi yetkinliklerinin artฤฑrฤฑlmasฤฑnda รถnemli olacaฤฤฑnฤฑ vurguladฤฑ. Bรถylelikle Tรผrkiye’nin global bir oyuncu haline gelmesine katkฤฑ sunulacaฤฤฑnฤฑ ifade eden Cholerton, ลunlarฤฑ kaydetti:
“Kale Grubu’nun bugรผne kadarki deneyimi ve baลarฤฑsฤฑ saฤlam bir ortaklฤฑฤฤฑn temellerinin atฤฑlmasฤฑnฤฑ saฤladฤฑ. Birlikte havacฤฑlฤฑk ve savunmada kรถklรผ bir oluลum gerรงekleลtireceฤiz. Hem Tรผrkiye’nin hem de global piyasalarฤฑn ihtiyaรงlarฤฑnฤฑ karลฤฑlayacaฤฤฑz. ฤฐhracat pazarlarฤฑ iรงin de son derece cazip bir รผretim yapabiliriz. Ortaklฤฑฤฤฑmฤฑz Tรผrkiye’nin havacฤฑlฤฑk ve savunma sektรถrรผ ile Silahlฤฑ Kuvvetler iรงin ciddi fฤฑrsatlar teลkil ediyor. Bunun Tรผrkiye’nin milli uรงak รผretme iddiasฤฑna yardฤฑmcฤฑ olacaฤฤฑna inanฤฑyoruz.”
Cholerton, bir soru รผzerine, Tรผrkiye’ye yepyeni bir motor teklifiyle geldiklerini, spesifik olarak TF-X savaล uรงaฤฤฑ projesine uygun bir motor geliลtireceklerini bildirdi.
Dรผnyada รงok fazla savaล uรงaฤฤฑ projesi bulunmadฤฑฤฤฑnฤฑ, dolayฤฑsฤฑyla bu projeyle ilgilenen taraflar olacaฤฤฑnฤฑ belirten Cholerton, “Bu uรงaฤฤฑ olabilecek en baลarฤฑlฤฑ uรงak haline getirebilecek bir teklifle geldiฤimizi gรถstereceฤiz. Tรผrkiye’de bu projeyi ileri taลฤฑyacak motivasyon ve isteฤi gรถrรผyoruz. Tรผrbin tasarฤฑm ve geliลtirmede de istek var. Kale gibi gรผรงlรผ ortak ile daha iyi mesafe kat edebileceฤimizi dรผลรผndรผk.” ลeklinde konuลtu.
Tรผrkiye’nin savunmada yerlileลme hedefini desteklediklerini aktaran Cholerton, “Tรผrkiye, bu projenin her aลamasฤฑnda yer alacak. Saฤlayacaฤฤฑ yerel katkฤฑya รงok inanฤฑyoruz. ฤฐngiltere, Tรผrkiye ile ortak olmak konusunda รงok kararlฤฑ. Tรผrkiye’ye inanฤฑyoruz. Bu proje de Tรผrkiye’ye baฤlฤฑlฤฑฤฤฑmฤฑzฤฑn bir gรถstergesi. Tรผrkiye’de enerji alanฤฑnda da bir heves var. Bu ve benzer projelerle kabiliyetimizi buraya taลฤฑmak bizim iรงin gรผzel bir fฤฑrsat.” deฤerlendirmesinde bulundu.
ฤฐngiltere’nin Ankara Bรผyรผkelรงisi Richard Moore da bu anlaลmanฤฑn hem Tรผrkiye hem de Birleลik Krallฤฑk iรงin รถnemli olduฤunu sรถyledi.
ฤฐki รผlkenin yakฤฑn bir dost ve mรผttefik olduฤunu belirten Moore, “รzellikle savunma sanayisinde bu dostluฤun temsil edilmesi gerekiyor. Rolls-Roys gibi dev bir ลirketle bรถyle bir ortaklฤฑk yapmak รถnemli. Birleลik Krallฤฑk bu ortaklฤฑฤa tam destek veriyor. Her iki ลirketi de tebrik ediyorum.” dedi.
ฤฐmza tรถrenine Kale Grubu Baลkanฤฑ ve รst Yรถneticisi (CEO) Zeynep Bodur Okyay da katฤฑldฤฑ.
