Konut satฤฑลlarฤฑndaki artฤฑล, daha รงok ikinci el satฤฑลlardaki artฤฑลtan kaynaklandฤฑ. Dรผnya Gazetesi yazarฤฑ Alaattin Aktaล’a gรถre, 20 yฤฑl vadeli kampanyalarฤฑn amacฤฑ stoklarฤฑ eritmek. ฤฐลte o yazฤฑ:
ฤฐลte o yazฤฑ:
Geรงen yฤฑl Tรผrkiye genelinde 1 milyon 341 bin konut satฤฑldฤฑ ve bรถylece yฤฑl bazฤฑnda bir rekor kฤฑrฤฑldฤฑ. 2015’e gรถre yรผzde 4 oranฤฑnda artฤฑล saฤlandฤฑ.
Bu veriler yeni deฤil, aรงฤฑklanalฤฑ birkaรง hafta oldu. Konut satฤฑลฤฑna aรงฤฑklamanฤฑn yapฤฑldฤฑฤฤฑn gรผnlerde deฤinmiลtik ama รผstรผnde รถzellikle durmak istediฤimiz bir detaya gรผndemin yoฤunluฤu yรผzรผnden bugรผne kadar eฤilme fฤฑrsatฤฑ bulamamฤฑลtฤฑk.
O detay, satฤฑลฤฑn “ilk satฤฑล ve ikinci el satฤฑล” ayrฤฑmฤฑ… Bu ayrฤฑma gรถre satฤฑลฤฑn nasฤฑl seyrettiฤi, ilk ve ikinci el satฤฑลฤฑn toplamda aldฤฑฤฤฑ payฤฑn seyri…
Toplam konut satฤฑลฤฑnฤฑn 1 milyon 341 bini bulmasฤฑnฤฑn da, rekor kฤฑrmasฤฑnฤฑn da hiรง รถnemi yok aslฤฑnda. Siz hiรง ikinci el otomobil satฤฑลlarฤฑnฤฑn ne kadar arttฤฑฤฤฑndan yola รงฤฑkฤฑlarak otomotiv sanayindeki geliลmeye vurgu yapฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ gรถrdรผnรผz mรผ… Aynฤฑ durum inลaat sektรถrรผ iรงin de geรงerlidir.
Yirmi yฤฑl, otuz yฤฑl รถnce yapฤฑlmฤฑล ve bunca zamandฤฑr kullanฤฑlan bir konut belki รผรง kez, belki beล kez el deฤiลtirmiลtir; gelecekte de deฤiลtirecektir. ลimdi bu konutun el deฤiลtirmesinin ekonomiye nasฤฑl bir katkฤฑsฤฑ olabilir ki… Katkฤฑ, olsa olsa aldฤฑฤฤฑ fiyatฤฑn รงok รผstรผne satabiliyorsa satฤฑcฤฑ iรงin sรถz konusudur.
รnemli olan ilk satฤฑลtฤฑr
Geรงen yฤฑlki 1 milyon 341 bin satฤฑลฤฑn 632 binini ilk satฤฑล, 710 binini ikinci el satฤฑล oluลturdu. 2015 yฤฑlฤฑna gรถre ilk satฤฑล yรผzde 5.5, ikinci el satฤฑล yรผzde 2.8 arttฤฑ.
ฤฐlk satฤฑลtaki artฤฑล daha hฤฑzlฤฑ olmakla birlikte gรถrรผldรผฤรผ gibi ikinci el satฤฑล hala daha fazla. Geรงen yฤฑlki her 100 satฤฑลฤฑn 47’si ilk, 53’รผ ikinci el satฤฑลtฤฑ.
ฤฐลte bizim bu dengeyi tersine รงevirmemiz gerekiyor. Yirmi yฤฑla uzayan kampanyalarฤฑn amacฤฑ da bu zaten. ฤฐlk satฤฑลlarฤฑ olabildiฤince artฤฑrmak ve en bir milyon olduฤu tahmin edilen konut stokunu eritebilmek…
Konut stokunun miktarฤฑnฤฑ tam olarak bilemiyoruz; รงรผnkรผ konut satฤฑลฤฑna iliลkin istatistikler 2013’ten sonrasฤฑ iรงin tรผm Tรผrkiye’yi kapsayacak ลekilde tutuluyor. Daha รถnceki istatistikler yalnฤฑzca il merkezleri ve merkez ilรงe bazฤฑnda tutulmaktaydฤฑ.
Dolayฤฑsฤฑyla konut stokunu tahmin aรงฤฑsฤฑndan belediyelerin verdiฤi yapฤฑ kullanma izin belgesi kapsamฤฑndaki daire sayฤฑsฤฑyla ilk el konut satฤฑลฤฑnฤฑ karลฤฑlaลtฤฑrmak ancak 2013 ve sonrasฤฑ iรงin mรผmkรผn. Kullanฤฑm izni verilen dairelerin mutlaka o takvim dรถnemi iรงinde satฤฑlmasฤฑ elbette sรถz konusu olmaz ama bir fikir vermesi aรงฤฑsฤฑndan bu karลฤฑlaลtฤฑrma yapฤฑldฤฑฤฤฑnda 2013, 2014 ve 2015 yฤฑllarฤฑ toplamฤฑnda 562 bin adetlik bir stok artฤฑลฤฑ gรถrรผyoruz.
2016 yฤฑlฤฑnฤฑn son รงeyreฤine, dolayฤฑsฤฑyla yฤฑlฤฑn tรผmรผne iliลkin yapฤฑ kullanma izni verileri henรผz aรงฤฑklanmฤฑล deฤil. Ama 2016’da da en iyi ihtimalle 100 bin dolayฤฑnda bir stok artฤฑลฤฑ sรถz konusu olabilir. Bรถylece son dรถrt yฤฑlda oluลan stok 650-700 bin arasฤฑnda bir dรผzeye ulaลabilir.
Bu stok, bรถbrek taลฤฑ gibi sancฤฑ yapar!
ฤฐnลaat sektรถrรผ milyon dolayฤฑndaki bu stoku kaldฤฑramaz, kaldฤฑramฤฑyor da zaten. Bu konutlar peynir ekmek gibi satฤฑlabiliyor olsaydฤฑ sanฤฑyor musunuz ki bรถyle yirmi yฤฑla uzayan, faizsiz dรถnemin beล yฤฑla รงฤฑkarฤฑldฤฑฤฤฑ kampanyalar dรผzenlenirdi!
Daฤฤฑ taลฤฑ konutla doldurmanฤฑn bir faturasฤฑ olacaktฤฑ ve ลimdi o fatura kesiliyor. Henรผz faturanฤฑn tรผm boyutunu da gรถrmรผล deฤiliz. Umalฤฑm altฤฑndan kalkmakta zorlanacaฤฤฑmฤฑz bir yรผkle karลฤฑlaลmayฤฑz…
Tรผrkiye, akฤฑllara yeni mi geldi!
Hani klasik esnaf yaklaลฤฑmฤฑdฤฑr, bir ลey almak istersiniz, hayatฤฑnฤฑzda ilk defa karลฤฑlaลtฤฑฤฤฑnฤฑz satฤฑcฤฑ “Sana bir ลeyler yaparฤฑz abi ya da abla” der ya; ลimdi รงoฤu mรผteahhidin “Tรผrkiye iรงin” gibi sloganlarฤฑn “arkasฤฑna sฤฑฤฤฑnarak” yaptฤฑฤฤฑnฤฑn da kรผรงรผk esnaf yaklaลฤฑmฤฑndan farkฤฑ yok.
Bazฤฑ bankalarฤฑn desteฤi alฤฑnmฤฑล ve konut satฤฑลฤฑnda vade yirmi yฤฑla kadar uzatฤฑlmฤฑล. Beล yฤฑla kadar da hiรง vade farkฤฑ uygulanmayacakmฤฑล, yani faiz sฤฑfฤฑr olacakmฤฑล.
Ne kadar gรผzel deฤil mi, dar gelirli vatandaล bรถylece kira รถder gibi konut sahibi olabilecekmiล.
Dar gelirli, รถrneฤin asgari รผcretli, haydi asgari รผcretliden vazgeรงtik ลรถyle aylฤฑk 3 bin lira dolayฤฑnda gelirli ve yine varsayalฤฑm iki รงocuklu bir aile 1+1 konuta “300 bin liradan, 400 bin liradan baลlayan” fiyatlarla talip olsun, bu konutu alabilsin, bu konuta sฤฑฤabilsin ve gรผle gรผle otursun!
“Konutta bรผyรผk kampanya” diye lanse ettiฤimiz gerรงek bu. 300 bine, 400 bine biraz daha bรผyรผk konut projeleri de var elbette ama genel durum bรถyle. Ortalama gelire sahip Tรผrk halkฤฑnฤฑn yanฤฑndan bile geรงemeyeceฤi rakamlar sรถz konusu. Ama belki bu rakamlardan konut satmak isteyenler de ortalama gelire sahip Tรผrk halkฤฑna hitap etmiyorlardฤฑr zaten…
