- Programda yer alan projelere 454,2 milyar lira รถdenek
- En yรผksek pay ulaลtฤฑrma ve haberleลme ile madenciliฤe
- TPAO 76,6 milyar lira pay aldฤฑ
- Karadeniz doฤalgazฤฑna รถdenek tahsisi
- Tarฤฑmsal sulama ve orman yangฤฑnlarฤฑyla mรผcadeleye รถdenek
- Okul รถncesi eฤitime eriลimin artฤฑrฤฑlmasฤฑ da hedefler arasฤฑnda
- Saฤlฤฑk yatฤฑrฤฑmlarฤฑna ayrฤฑlan รถdenek 32,7 milyar lira
2023 Yฤฑlฤฑ Yatฤฑrฤฑm Programฤฑ’nฤฑn Kabulรผ ve Uygulanmasฤฑna Dair Cumhurbaลkanฤฑ Kararฤฑ, Resmi Gazete’nin mรผkerrer sayฤฑsฤฑnda yayฤฑmlandฤฑ.
Geรงen yฤฑl 184,3 milyan lira olan kamu yatฤฑrฤฑm รถnceki yฤฑla gรถre yรผzde 146,4 artarak 454 milyar liraya รงฤฑktฤฑ. Yatฤฑrฤฑmda ulaลtฤฑrma-haberleลmenin aฤฤฑrlฤฑฤฤฑ devam edecek, bunu maden ve eฤitim takip ediyor.
Programda, merkezi yรถnetim bรผtรงesi kapsamฤฑndaki kuruluลlar, KฤฐT’ler, รถzelleลtirme kapsamฤฑndakiler, dรถner sermayeli kuruluลlar ve sosyal gรผvenlik kuruluลlarฤฑnฤฑn yatฤฑrฤฑm projeleri yer aldฤฑ. Mahalli idarelerin ise yalnฤฑzca dฤฑล krediyle finanse edilen projelerine programda yer verildi.
2023 Yฤฑlฤฑ Yatฤฑrฤฑm Programฤฑ, 11’inci Kalkฤฑnma Planฤฑ’nda bulunan temel politikalar, 2023-2025 Dรถnemi Orta Vadeli Program ve 2023 Yฤฑlฤฑ Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ Yฤฑllฤฑk Programฤฑ’nda รถngรถrรผlen hedefler doฤrultusunda hazฤฑrlandฤฑ.
Yatฤฑrฤฑm Programฤฑ’nda 11’inci Kalkฤฑnma Planฤฑ’ndaki รถncelikli sektรถrlere yรถnelik kamu yatฤฑrฤฑmlarฤฑ รถne รงฤฑktฤฑ.
Proje bazฤฑnda รถdenek teklif ve tahsislerinde, devam eden projelerden en kฤฑsa sรผrede tamamlanabilecek projelere, yeni projelerde azami oranda seรงici olunarak ekonomik ve sosyal katkฤฑsฤฑ en yรผksek ve acil hizmet ihtiyacฤฑnฤฑ karลฤฑlayabilecek yatฤฑrฤฑmlara รถncelik verildi.
Programda yer alan projelere 454,2 milyar lira รถdenek
2023 yฤฑlฤฑnda kamu kurumlarฤฑ tarafฤฑndan yรผrรผtรผlecek 3 bin 546 ana proje olmak รผzere, 10 bin 915 projeye toplam 454,2 milyar lira รถdenek tahsis edildi.
2023 Yฤฑlฤฑ Yatฤฑrฤฑm Programฤฑ’nda kamu kurumlarฤฑ tarafฤฑndan yรผrรผtรผlecek projelerin toplam tutarฤฑ yaklaลฤฑk 4,1 trilyon lira oldu. 2022’de 5 bin 86 projenin รถngรถrdรผฤรผ yatฤฑrฤฑmlar tamamlanฤฑrken 2023 Yฤฑlฤฑ Yatฤฑrฤฑm Programฤฑ’na 3 bin 607 yeni proje dahil edildi. Bu projelerin 978’i รงok yฤฑllฤฑk, 2 bin 629’u ise tek yฤฑllฤฑk proje olarak yer aldฤฑ.
Program kapsamฤฑndaki yatฤฑrฤฑmlarฤฑn yรผzde 62,2’sinin Merkezi Yรถnetim Bรผtรงesi kapsamฤฑndaki kuruluลlar, yรผzde 36’sฤฑnฤฑn KฤฐT’ler ve รถzelleลtirme kapsamฤฑndaki kuruluลlar, yรผzde 1,8’inin dรถner sermayeli kuruluลlar ve sosyal gรผvenlik kuruluลlarฤฑ tarafฤฑndan gerรงekleลtirilmesi planlandฤฑ.
En yรผksek pay ulaลtฤฑrma ve haberleลme ile madenciliฤe
2023 Yฤฑlฤฑ Yatฤฑrฤฑm Programฤฑ kapsamฤฑndaki yatฤฑrฤฑm รถdeneฤinden en yรผksek payฤฑ yรผzde 26,8 ile ulaลtฤฑrma ve haberleลme sektรถrรผ yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑn aldฤฑฤฤฑ gรถrรผldรผ. Madencilik yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑn payฤฑ yรผzde 17,4, eฤitim yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑn payฤฑ 13,5, enerji yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑn payฤฑ yรผzde 9,8, tarฤฑm yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑn payฤฑ yรผzde 9,6 ve saฤlฤฑk yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑn payฤฑ yรผzde 8,6 oldu.
ฤฐmalat, turizm, konut, iรงme suyu ve kanalizasyon, teknolojik araลtฤฑrma, รงevre gibi diฤer sektรถrlerin toplam payฤฑ ise yรผzde 14,3 olarak hesaplandฤฑ.
Merkezi Yรถnetim Bรผtรงesi kapsamฤฑndaki kuruluลlardan en fazla yatฤฑrฤฑm รถdeneฤi tahsis edilenler, 45,2 milyar lira ile Ulaลtฤฑrma ve Altyapฤฑ Bakanlฤฑฤฤฑ, 39,4 milyar lira ile Milli Eฤitim Bakanlฤฑฤฤฑ, 37,7 milyar lira ile Devlet Su ฤฐลleri Genel Mรผdรผrlรผฤรผ, 37 milyar lira ile Karayollarฤฑ Genel Mรผdรผrlรผฤรผ, 32,7 milyar lira ile Saฤlฤฑk Bakanlฤฑฤฤฑ oldu.
TPAO 76,6 milyar lira pay aldฤฑ
KฤฐT’lerde en fazla รถdenek tahsis edilen kuruluลlar ise 76,6 milyar lira ile TPAO Genel Mรผdรผrlรผฤรผ, 28,3 milyar lira ile TCDD Genel Mรผdรผrlรผฤรผ, 17,1 milyar lira ile TEฤฐAล Genel Mรผdรผrlรผฤรผ ve 14,3 milyar lira ile BOTAล Genel Mรผdรผrlรผฤรผ olarak sฤฑralandฤฑ.
Ulaลtฤฑrma ve Altyapฤฑ Bakanlฤฑฤฤฑnฤฑn yatฤฑrฤฑmlarฤฑ iรงinde Gayrettepe-ฤฐstanbul Yeni Havalimanฤฑ, AKM-Gar-Kฤฑzฤฑlay, Baลakลehir-Kayaลehir ve Halkalฤฑ-ฤฐstanbul Yeni Havalimanฤฑ metro hatlarฤฑ gibi projelerle kent iรงi ulaลฤฑm รถn plana รงฤฑktฤฑ. Ulaลtฤฑrma yatฤฑrฤฑmlarฤฑ รงerรงevesinde ayrฤฑca Kayseri Havalimanฤฑ Terminal Binasฤฑ ve Apron Yapฤฑmฤฑ ile Malatya Havalimanฤฑ Yeni Terminal Binasฤฑ ve Mรผtemmim Tesisleri Yapฤฑmฤฑ projeleri iรงin gerekli รถdenek tahsis edildi.
Karadeniz doฤalgazฤฑna รถdenek tahsisi
Enerji ve madencilik sektรถrlerinde de 2023 yฤฑlฤฑnda dikkat รงekici รถdenek artฤฑลฤฑ saฤlanฤฑrken projeler bazฤฑnda รถnemli geliลmeler kaydedilmesi bekleniyor.
Bu kapsamda, Karadeniz’de keลfedilen 710 milyar metrekรผplรผk doฤal gazฤฑn ilk olarak 2023’te halkฤฑn hizmetine sunulmasฤฑ amacฤฑyla yรผrรผtรผlen Sakarya Doฤal Gaz Sahasฤฑ Geliลtirme Projesi’nde รงalฤฑลmalara devam ediliyor. Projeye, 55,4 milyar lira รถdenek tahsis edildi. Tรผrkiye’nin doฤal gaz arz gรผvenliฤi aรงฤฑsฤฑndan kritik รถneme sahip Kuzey Marmara ve Tuz Gรถlรผ Doฤal Gaz Depolama projelerindeki รงalฤฑลmalara da yaklaลฤฑk 5,2 milyar lira รถdenek ayrฤฑldฤฑ.
Tarฤฑmsal sulama ve orman yangฤฑnlarฤฑyla mรผcadeleye รถdenek
Tarฤฑm sektรถrรผne 2023’te yรผzde 134 artฤฑลla toplam 43,6 milyar lira รถdenek tahsis edilirken bu kapsamda, DSฤฐ’nin Tรผrkiye genelinde devam eden yatฤฑrฤฑmlarฤฑ iรงin 2023’te yรผzde 105 artฤฑลla toplam 37,7 milyar lira รถdenek รถngรถrรผldรผ.
Tarฤฑmsal sulama yatฤฑrฤฑmlarฤฑna tahsis edilen 22,1 milyar liralฤฑk รถdenekle yaklaลฤฑk 191 bin hektar alanฤฑn sulamaya aรงฤฑlmasฤฑ planlanฤฑyor.
Ayrฤฑca taลkฤฑn koruma projelerine de 6,5 milyar lira รถdenek ayrฤฑlฤฑrken iklim deฤiลikliฤi ve nรผfus artฤฑลฤฑna baฤlฤฑ belediye teลkilatฤฑ olan yerleลim yerlerinin artan iรงme suyu ihtiyacฤฑnฤฑn karลฤฑlanmasฤฑ iรงin ise 4,3 milyar lira รถdenek saฤlandฤฑ.
Orman Genel Mรผdรผrlรผฤรผne 2023’te orman yangฤฑnlarฤฑyla mรผcadele kapsamฤฑnda 1,2 milyar lira รถdenek verildi. Bu รงerรงevede 20 kรผรงรผk yangฤฑn tanker uรงaฤฤฑ, 5 yangฤฑn sรถndรผrme uรงaฤฤฑ ve 10 su atar genel maksat helikopter alฤฑmฤฑ รงalฤฑลmalarฤฑ yรผrรผtรผlecek.
ฤฐklim deฤiลikliฤinin ormanlar รผzerindeki etkisinin en aza indirilmesi, potansiyel yangฤฑn bรถlgelerinde veya yanan alanlarda karbon yutak alanlarฤฑnฤฑn oluลturulmasฤฑ, yangฤฑna direnรงli ormanlarฤฑn tesisine yรถnelik รงalฤฑลmalarฤฑn yรผrรผtรผlmesi amacฤฑyla yaklaลฤฑk 6,4 milyar liralฤฑk ฤฐklime Direnรงli Ormancฤฑlฤฑk Projesi uygulamaya konulacak.
Okul รถncesi eฤitime eriลimin artฤฑrฤฑlmasฤฑ da hedefler arasฤฑnda
Eฤitim sektรถrรผndeki projelerin tamamlanarak uygulamaya alฤฑnabilmesi iรงin Milli Eฤitim Bakanlฤฑฤฤฑna 39,4 milyar lira รถdenek ayrฤฑldฤฑ. Bu kapsamda, bireylerin kiลilik ve kabiliyetlerinin geliลtirilmesi, toplumun her kesiminin kaliteli eฤitime eลit ลartlarda eriลmesi, 21. yรผzyฤฑl becerilerine sahip รถฤrencilerin yetiลtirilmesi, okul รถncesi eฤitime eriลimin artฤฑrฤฑlmasฤฑ ve รถฤretmenlerin ve okul yรถneticilerinin mesleki geliลimlerinin desteklenmesi planlanฤฑyor.
Gรผvenli eฤitim ortamlarฤฑnฤฑn oluลmasฤฑ, beลeri sermayenin ekonominin ihtiyaรงlarฤฑyla uyumlu bir ลekilde geliลtirilmesi ve dezavantajlฤฑ okullarฤฑn desteklenerek eฤitimin her kademesinde niteliฤin artฤฑrฤฑlmasฤฑ iรงin baลlatฤฑlan “Ortaรถฤretimde 10.000 Okul Projesi”ne 4 milyar lira, Kรถy Yaลam Merkezleri Projesi’ne ise 1 milyar lira รถdenek saฤlandฤฑ.
Saฤlฤฑk yatฤฑrฤฑmlarฤฑna ayrฤฑlan รถdenek 32,7 milyar lira
Saฤlฤฑk alanฤฑnda fiziki altyapฤฑ, hizmete eriลim ve hizmet kalitesinde saฤlanan ilerlemenin daha da geliลtirilmesi ve bรถlgesel farklฤฑlฤฑklarฤฑn azaltฤฑlmasฤฑ amacฤฑyla Saฤlฤฑk Bakanlฤฑฤฤฑ yatฤฑrฤฑm bรผtรงesine, 2023 yฤฑlฤฑnda 32,7 milyar lira รถdenek planlandฤฑ.
Adalet hizmetleri sektรถrรผnde etkinliฤin artฤฑrฤฑlmasฤฑ amacฤฑyla 2023 yฤฑlฤฑ yatฤฑrฤฑm รถdeneฤi yรผzde 178 artฤฑลla 11,7 milyar lira olarak belirlendi.
Yatฤฑrฤฑmcฤฑ ve giriลimcilere daha fazla yatฤฑrฤฑm yeri oluลturmak, รผretim ve istihdamฤฑ artฤฑrmak amacฤฑyla Sanayi ve Teknoloji Bakanlฤฑฤฤฑ tarafฤฑndan yรผrรผtรผlen organize sanayi bรถlgesi projeleri iรงin yรผzde 314 artฤฑลla 3,2 milyar lira, kรผรงรผk sanayi sitesi projeleri iรงin ise yรผzde 182 artฤฑลla 1,5 milyar lira รถdenek saฤlandฤฑ.
รlkenin AR-GE ve yenilik kapasitesinin artฤฑrฤฑlmasฤฑna yรถnelik 2023’te TรBฤฐTAK AR-GE destek programlarฤฑna ve enstitรผlerine yรผzde 121 artฤฑลla 7,2 milyar lira รถdenek tahsisi yapฤฑldฤฑ.
