ฤฐhracatฤฑn hฤฑzlanmasฤฑyla birlikte denizyolundaki konteyner krizi ve demiryollarฤฑnda artan kapasite sorunu, uluslararasฤฑ yรผk trafiฤini karayoluna kaydฤฑrdฤฑ. Lojistik firmalarฤฑ artan taleple filolarฤฑnฤฑ bรผyรผtmek istiyor.
Pandemiyle birlikte hem e-ticaret hem de uluslararasฤฑ taลฤฑmalarฤฑn hฤฑz kazanmasฤฑ lojistikรงinin araรง ihtiyacฤฑnฤฑ artฤฑrdฤฑ. Araรง รผreticileri 2020โnin รผรงรผncรผ รงeyreฤinden bu yana artarak devam eden taleple karลฤฑ karลฤฑya. Geรงen yฤฑl salgฤฑn tedbirlerinin kฤฑsฤฑtladฤฑฤฤฑ รผretim tarafฤฑnda bu yฤฑl รงip baลta olmak รผzere hammadde kaynaklฤฑ krizler yaลanฤฑyor. Karayolunda son aylarda ihracatฤฑn artmasฤฑna karลฤฑn ithalatฤฑn bu hฤฑza yetiลememesi de araรง ihtiyacฤฑnฤฑ artฤฑran bir diฤer neden olarak รถne รงฤฑkฤฑyor. ฤฐhracat seferi yapan TIRโlarฤฑn ithalat yรผkรผ bulmakta zorlandฤฑฤฤฑ iรงin dรถnรผล sรผresi uzadฤฑ.
Tedarik problemlerinin hammadde maliyetlerini รถnemli oranda artฤฑrdฤฑฤฤฑna dikkat รงeken sektรถr yetkilileri, โMaliyetlerle birlikte terminlerin de รงok ileri kaymasฤฑ fiyat artฤฑลlarฤฑnฤฑ kaรงฤฑnฤฑlmaz kฤฑlarken, bu artฤฑลlar bile รผreticilerin kar/zarar belirsizliklerini gideremiyorโ dedi. Dรผnya’dan Aysel Yรผcel’in haberine gรถre, kur artฤฑลฤฑ da รงekici ve kamyon fiyatlarฤฑnฤฑ yukarฤฑ รงeken bir baลka neden. Sadece kur artฤฑลฤฑ nedeniyle fiyatlar yฤฑlbaลฤฑndan bu yana yรผzde 20 arttฤฑ. Bunun รผzerine, hammadde krizi kaynaklฤฑ maliyet artฤฑลlarฤฑ da eklenince bir TIRโฤฑn fiyatฤฑ 1 milyon TLโyi geรงti. Sฤฑfฤฑrdaki bulunurluk sorunu ikinci elde de fiyatlarฤฑ uรงurdu. Ocak ayฤฑndan bu yana ikinci el รงekici ve kamyon fiyatlarฤฑ yaklaลฤฑk yรผzde 100 artarak 800 bin TLโye kadar รงฤฑktฤฑ. รte yandan, ikinci elde de araรง bulunurluk sorunu baลladฤฑ.
“2022’de รผretim sorunu devam edecek”
Otomotiv Sanayii Derneฤi (OSD) Baลkanฤฑ Haydar Yenigรผn, รงip krizinin sadece otomobil deฤil รงekici dahil her tรผrlรผ araรง รผretimini aksattฤฑฤฤฑnฤฑ ifade etti.
Aฤฤฑr Ticari Araรงlar Derneฤi (TAฤฐD) Baลkanฤฑ รmer Bursalฤฑoฤlu ise, รผretimde yaลanan sฤฑkฤฑntฤฑlarฤฑn gelecek yฤฑl da sรผreceฤini dile getirerek ลunlarฤฑ sรถyledi:
โHem kapasitelerin tam kullanฤฑlamamasฤฑ, hem รผretim faaliyetlerine รถzellikle รงip kaynaklฤฑ sorunlardan รถtรผrรผ sฤฑk sฤฑk ara verilmesi, hem de hammadde maliyetlerindeki yรผzde 100โรผ aลan artฤฑลlar tรผm dรผnyada otomotiv sektรถrรผnรผ zorlayan etkenler olmaya devam ediyor. Tรผm dรผnyada tedarik sorunlarฤฑna yol aรงan yarฤฑ iletken รงiplerin teminindeki sorunun 2022 yฤฑlฤฑnฤฑn baลlarฤฑnda da devam edeceฤi gรถrรผlรผyor. Bu da bir mรผddet daha รผretim kapasitelerinin tam kullanฤฑlamayacaฤฤฑ, yani dรผnya genelinde talebin tam karลฤฑlanamayacaฤฤฑ anlamฤฑna geliyor.โ
Man Kamyon ve Otobรผs A.ล Direktรถrรผ Serkan Sara da รงip kaynaklฤฑ bir tedarik sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑnฤฑn artan mรผลteri talebiyle birleลmesi nedeniyle รผretim tarafฤฑnda zorlu bir sรผreรงten geรงtiklerini sรถyledi.
Navlun krizi karayollarฤฑna sฤฑรงradฤฑ
Denizyolundaki konteyner krizinin yanฤฑ sฤฑra demiryolunda yolcu trafiฤinin normale dรถnmesiyle bรผyรผyen kapasite sorunu, uluslararasฤฑ taลฤฑmalarda yรผklerin karayoluna kaymasฤฑna neden oldu. Talep artฤฑลฤฑnฤฑn yanฤฑ sฤฑra ithalat ve ihracat arasฤฑndaki makasฤฑn aรงฤฑlmasฤฑ navlunda da dengeleri deฤiลtirdi. Ocak ayฤฑndan bu yana karayolu navlunu yรผzde 30โa yakฤฑn arttฤฑ. Almanyaโya taลฤฑmalar sefer baลฤฑna 3.500 dolardan 4.500 dolara kadar yรผkselirken, ฤฐtalya rotasฤฑnda da navlun 2.800 dolardan 3.700 dolara kadar รงฤฑktฤฑ. Diฤer yandan, ฤฐngiltereโye yรถnelik taลฤฑmalarda da navlun 7.000 dolara kadar รงฤฑkmฤฑล durumda.
Treyler รผreticisi de talebe yetiลemiyor
รretimde sadece รงekici tarafฤฑnda sorun yaลanmฤฑyor. รekicinin รผzerinde yรผkรผn konulduฤu treyler sipariลleri de arttฤฑ ancak zamanฤฑnda karลฤฑlanamฤฑyor. Alman treyler รผreticisi Schmitz Cargobullโun Tรผrkiye Satฤฑล Direktรถrรผ Nihat Ayhan, aฤฤฑr ticaride tรผm รผreticilerin teslimat tarihlerinin, planlamanฤฑn รงok รถtesinde ileriye sarktฤฑฤฤฑnฤฑ dile getirdi. Nihat Ayhan, โAฤฤฑr ticaride teslimatlar iรงin pazarda artฤฑk 2022โnin ikinci yarฤฑsฤฑ konuลuluyor. 2021โin baลฤฑndan beri neredeyse tรผm hammadde ve ara mallarda tedarik problemleri yaลanฤฑyor. รip, belki de bunlardan en popรผler olanฤฑ ama yalnฤฑz deฤil. Birรงok temel bileลende ciddi darboฤazlar varโ diye konuลtu.
