Kanada’da yapฤฑlan bir araลtฤฑrma, รผรง ayrฤฑ eyalette yoฤun olarak bulunan buzullarฤฑn รถnemli kฤฑsmฤฑnฤฑn 50 yฤฑl iรงinde yok olacaฤฤฑnฤฑ ortaya koydu.
Alberta รniversitesi รถฤretim รผyelerinden Prof. Zac Robinson ve British Columbia eyaletindeki Simon Fraser Enstitรผsรผ Ekoloji Uzmanฤฑ Prof. David Hik tarafฤฑndan Kanada Daฤcฤฑlฤฑk Kulรผbรผ adฤฑna yapฤฑlan “Kanada Daฤlarฤฑnฤฑn Durumu” adlฤฑ araลtฤฑrmaya gรถre, Alberta, Yukon ve British Columbia eyaletlerindeki buzullarฤฑn yรผzde 80โi 50 yฤฑl iรงinde eriyecek.
Araลtฤฑrmaya gรถre iklim deฤiลikliฤi beraberinde, Alberta, British Columbia ve Yukon’daki buzullarฤฑn beklenenden daha hฤฑzlฤฑ erimesi, su seviyelerinin yรผkselmesi ve รงรถllerin oluลmasฤฑ tehdidini de getiriyor.
Kanada resmi haber ajansฤฑ CanadianPressโe konuลan David Hik, รผรง eyaleti kapsayan bรถlgenin, kรผresel ฤฑsฤฑnmanฤฑn en sฤฑcak noktalarฤฑndan biri olduฤuna iลaret ederek, buzullardaki deฤiลimin bรผyรผklรผฤรผnรผn รงarpฤฑcฤฑ boyutlara ulaลtฤฑฤฤฑnฤฑ kaydetti. Albertaโdaki Banff Ulusal Parkฤฑ’nฤฑn bir parรงasฤฑ olan Rocky Daฤlarฤฑ’ndaki Peyto Buzulu kรผtlesinin yaklaลฤฑk yรผzde 70’inin eridiฤini anlatan Hik, โkรผรงรผk bir buzul ama gรถrdรผklerimizin tipik bir รถrneฤiโ dedi.
Araลtฤฑrmada incelenen bรถlgenin, Antarktika ve Grรถnland’daki buzullarฤฑn dฤฑลฤฑnda dรผnyadaki diฤer buzullardan daha bรผyรผk bir alanฤฑ kapsadฤฑฤฤฑna dikkati รงeken David Hik, erime oranlarฤฑnฤฑn Avrupa Alpleri’nde ve And Daฤlarฤฑ’nda gรถrรผlenlerle benzeลtiฤini kaydetti.
– Buzullar eridikรงe kuraklฤฑk tehlikesi de artฤฑyor
Prof. David Hik, “Buzullar geri รงekildikรงe, daha fazla su yokuล aลaฤฤฑ akar ancak buz tabakalarฤฑ ne kadar fazla รงekilirse orada o kadar az su akar ve daha sonra alan kurumaya baลlar. Yukon’daki Kluane Nehri gibi yerlerde รงok fazla toz var รงรผnkรผ nehrin iรงinden aktฤฑฤฤฑ vadi esasen kuruyor. Bรถlgede katabatik rรผzgarlar olarak adlandฤฑrdฤฑฤฤฑmฤฑz buzuldan รงฤฑkan rรผzgarlar oldukรงa kuvvetli ve kurumuล dere yataklarฤฑndan รงฤฑkan tozu daha da kuvvetli รผflรผyor. Bu toz aฤaรงlara ve bitkilere yerleลerek ve fotosentezi azaltarak bitki รถrtรผsรผ iรงin hayatฤฑn devamฤฑna engel bir sorun haline geliyor” dedi.
– Daha az kar, daha hฤฑzlฤฑ erime demek
Alberta รniversitesi รถฤretim รผyelerinden Prof. Zac Robinson ise ฤฑsฤฑnฤฑn artmasฤฑyla Rocky Daฤlarฤฑ’ndaki bazฤฑ bรผyรผk buz kapaklarฤฑnฤฑn parรงalanmasฤฑnฤฑn devam edeceฤini sรถyledi.
Buzullarฤฑn devamฤฑnฤฑn, kฤฑลฤฑn karla yeni katmanlarฤฑn birikmesine baฤlฤฑ olduฤunu ifade eden Robinson, ancak bu katmanlarฤฑn ertesi yaz tamamen erimemesi gerektiฤine iลaret etti. Robinson, hฤฑzlฤฑ ฤฑsฤฑnma, daha az kar yaฤฤฑลฤฑ ve hฤฑzlฤฑ bir eriyik kombinasyonunun, buzullarฤฑn uzunluk ve hacim olarak รงekilmesine neden olduฤunu sรถyledi. Daฤlarฤฑn deฤiลim nรถbetleri olarak kabul edildiฤini, รงรผnkรผ iklim deฤiลikliklerine hฤฑzlฤฑ ve yoฤun bir ลekilde yanฤฑt verdiklerini belirten Robinson, “Daฤlar geleceฤe รถnemli bir bakฤฑล aรงฤฑsฤฑ veriyor ve bize sฤฑrada ne olacaฤฤฑnฤฑ gรถsterebilir” ifadesini kullandฤฑ.
Robinson, daฤ buzullarฤฑnฤฑn ฤฑsฤฑnmaya karลฤฑ hassasiyetleri gรถz รถnรผne alฤฑndฤฑฤฤฑnda en eski ve en dramatik buz kaybฤฑnฤฑn belirtilerini gรถsterdiฤini ve Yukon’daki St. Elias Daฤlarฤฑ’nฤฑn en yรผksek oranda buz kaybettiฤini sรถyledi.
