27 Temmuz 2018 tarihinde yรผzyฤฑlฤฑn en uzun Ay tutulmasฤฑ yaลanacak. Ay tutulmasฤฑnฤฑn 1 saat 42 dakika ve 57 saniye sรผrmesi bekleniyor. Ay tutulmasฤฑ Kuzey Amerika hariรง altฤฑ kฤฑtadan rahatlฤฑkla izlenebilecek.
Tutulma Tรผrkiye saati ile 20.13’de baลlayฤฑp ertesi gรผn sabaha karลฤฑ 02.30’da sona erecek.
21. Yรผzyฤฑl’da 85’i bรผtรผn Ay yรผzeyini kaplayan tutulmayla birlikte toplamda 230 Ay tutulmasฤฑ bekleniyor.
Gรผneล, Dรผnya ve Ay aynฤฑ รงizgiye geldiฤinde ve Ay Dรผnya’nฤฑn gรถlgesine girdiฤinde tam Ay tutulmasฤฑ gerรงekleลiyor. Ay tutulmasฤฑnฤฑn bu kadar uzun olmasฤฑnฤฑ saฤlayan bazฤฑ faktรถrler var. Bunlarฤฑn her biri bizim gรถzlemleyebileceฤimiz sonuรงlara neden oluyor.
Yรผzyฤฑlฤฑn en uzun kanlฤฑ Ay tutulmasฤฑnda kaรงฤฑrmamanฤฑz gerekenler ลรถyle:
1. Tutulmuล Ay, sฤฑradan Dolunay’a kฤฑyasla รงok daha kรผรงรผk gรถrรผnecek. Ay Dรผnya’nฤฑn neredeyse yuvarlak yรถrรผngesinde dรถnse bile Dรผnya’ya en en yakฤฑn olduฤu nokta (yerberi) ile en uzak olduฤu nokta (yerรถte) arasฤฑnda oldukรงa mesafe var.
400 yฤฑldan bu yana biliyoruz ki yรถrรผngesinin en uzak noktasฤฑnda objeler en yavaล dรถnรผลlerini yapฤฑyor.
Bu teori doฤruysa yรผzyฤฑlฤฑn en uzun Ay tutulmasฤฑ Ay’ฤฑn yerรถtesine รงok yakฤฑn bir noktada gerรงekleลmeli, yavaลlayan hฤฑzฤฑ Dรผnya’nฤฑn gรถreceli daha kรผรงรผk gรถlgesine karลฤฑlฤฑk gelmeli.
Teorinin doฤruluฤu Ay’ฤฑn yerรถtesinin 27 Temmuz’da, Ay tutulmasฤฑyla aynฤฑ gรผne denk gelmesi nedeniyle kanฤฑtlanฤฑyor. Ay Dรผnya’dan 406 bin 223 kilometre uzaklฤฑkta olacak. Bu son 5 bin yฤฑlฤฑn maksimum yerรถtesinden 502 kilometre daha az. Sonuรงta Ay Sรผper Ay’larฤฑn รงapฤฑndan yรผzde 12 daha kรผรงรผk gรถrรผnecek.
2. Maksimum tam tutulma iรงin Ay’ฤฑn tรผm yรผzeyinin sฤฑradฤฑลฤฑ biรงimde kฤฑzฤฑl olmasฤฑ gerekiyor. Tam Ay tutulmasฤฑ iรงin Ay’ฤฑn Dรผnya’nฤฑn gรถlgesine bรผtรผnรผyle girmesi gerekli. Ve uzun bir tutulma iรงin Gรผneล, Dรผnya ve Ay’ฤฑn aynฤฑ รงizgiye gelmesi ve Ay’ฤฑn Dรผnya’nฤฑn gรถlgesinin ortasฤฑndan geรงmesi lazฤฑm.
27 Temmuz’daki tutulma bu yรผzyฤฑlda diฤer tutulmalardan รงok daha fazla bu kriteri karลฤฑlฤฑyor. TSฤฐ 23:21:44’te (GMT 20:21:44) gerรงekleลen maksimum tutulmanฤฑn en tepesinde Ay kusursuz, eลit oranda kฤฑzฤฑl olacak. Tutulmanฤฑn diฤer anlarฤฑnda ise Dรผnya’nฤฑn gรถlgesinin kฤฑyฤฑsฤฑna yakฤฑn bรถlgeler daha beyaz gรถrรผnecek. Bu hayatฤฑnฤฑzda gรถrebileceฤiniz en doฤal kฤฑzฤฑl Ay olacak.
3. Tutulmuล Dolunay’ฤฑn ฤฑลฤฑฤฤฑ o kadar sรถnรผk olacak ki, Mars bile daha parlak gรถrรผnecek. Normalde geceleri gรถkyรผzรผndeki en parlak cisim, hilal ลeklinde bile olsa Ay’dฤฑr. Dรผnya’ya en yakฤฑn cisim olduฤu iรงin Gรผneล ฤฑลฤฑnlarฤฑnฤฑ geri yansฤฑtฤฑyor. Tutulma sฤฑrasฤฑnda รถzellikle de tepe tutulma noktasฤฑnda yeni Ay’dan bile daha sรถnรผk olacak.
27 Temmuz gecesi Ay gรถkyรผzรผnde Mars’a รงok yakฤฑn gรถrรผnecek. Bir seferliฤine Mars ve Ay gรถkรผn aynฤฑ cephesinde gรถrรผnรผr olacak ve Mars daha parlak olacak. Jรผpiter ve Venรผz gezegenleri de tutulmuล Ay’dan daha parlak gรถrรผnecek. Bu gรถrebileceฤiniz en sรถnรผk Ay olacak.
4. Ay tutulmasฤฑ sฤฑrasฤฑnda Gรผneล Dรผnya’dan bakฤฑldฤฑฤฤฑnda daha kรผรงรผk gรถrรผlecek. Dรผnya’nฤฑn yฤฑl boyunca Gรผneล’e olan mesafesi gรผnberi (en yakฤฑn) ile gรผnรถte (en uzak) arasฤฑnda yรผzde 3’lรผk bir deฤiลim gรถsteriyor.
3 Ocak 2018’de gรผnberi, 6 Temmuz’da da gรผnรถte yaลandฤฑ. 27 Temmuz’da gรผnรถteye yakฤฑn olduฤumuz iรงin Gรผneล normalden daha kรผลรผk gรถrรผnecek.
5. Dรผrbรผn ya da teleskoplar Ay’ฤฑ herhangi bir filtre olmadan gรถrebilirsiniz. Normalde Ay’a sadece dรผrbรผn ya da teleskopla bakmak Ay’ฤฑn รงok parlak olmasฤฑndan รถtรผrรผ gรถzler iรงin pek iyi deฤil. Ancak tutulma sฤฑrasฤฑnda Ay’ฤฑ bu aletlerle izlemek รถzel bir ลรถlen olacak. BBC Tรผrkรงe
