Evrenin geniลlemesinin dinamiklerini araลtฤฑran Karanlฤฑk Enerji Uluslararasฤฑ Araลtฤฑrma Grubu (Dark Energy Survey) รงalฤฑลanlarฤฑndan oluลan bilim insanlarฤฑ, evrenin yรผzde 80โini kapladฤฑฤฤฑ dรผลรผnรผlen karanlฤฑk maddenin ลimdiye kadarki en bรผyรผk haritasฤฑnฤฑ oluลturdu.
Harita, ลili’deki And Daฤlarฤฑ’nda kurulan Cerro Tololo Amerika Gรถzlemevi’ndeki 570 megapiksel gรถrรผntรผ saฤlayan Victor Blanco teleskobundan alฤฑnan gรถrรผntรผlerle hazฤฑrlandฤฑ.
Sputnik’in haberine gรถre araลtฤฑrmacฤฑlar haritayฤฑ oluลturmak iรงin kรผtleรงekimsel merceklenme adฤฑ verilen bir teknik kullanarak, 100 milyondan fazla galaksiyi analiz etti ve bu galaksilerden gelen ฤฑลฤฑk kฤฑrฤฑlmalarฤฑnฤฑ hesapladฤฑ.
Harita, karanlฤฑk maddenin dokusunu, iรงindeki galaksileri ve aradaki boลluklarฤฑ gรถsteriyor.
‘Einstein’ฤฑn teorisiyle รงeliลiyor’
Araลtฤฑrmacฤฑlar, haritanฤฑn Albert Einsteinโฤฑn Genel Gรถrelilik Teorisi’yle รงeliลtiฤini, karanlฤฑk maddenin aslฤฑnda daha pรผrรผzsรผz ve daha yayฤฑk olduฤunu gรถrdรผklerini aรงฤฑkladฤฑ.
Araลtฤฑrma ekibinde yer alan Durham รniversitesi’nden Profesรถr Carlos Frenk, haritanฤฑn kendisini ลaลฤฑrttฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek, “Hayatฤฑmฤฑ bu teori รผzerinde รงalฤฑลarak geรงirdim ve kalbim bana onun รงรถkรผลรผnรผ gรถrmek istemediฤimi sรถylรผyor. Ama beynim bana รถlรงรผmlerin doฤru olduฤunu ve yeni fiziksel olasฤฑlฤฑklara bakmamฤฑz gerektiฤini sรถylรผyor” dedi.
Londra รniversitesi Akademisi’nden Dr. Niall Jeffrey ise “Evrendeki maddelerin รงoฤu karanlฤฑk maddedir. Bu geniล, gizli yapฤฑlara gรถz atmak gerรงek bir mucize” diye konuลtu.
Araลtฤฑrmacฤฑlar, bu yapฤฑlarฤฑ gรถzlemlemenin evrenin neyden yapฤฑldฤฑฤฤฑ da dahil olmak รผzere birรงok temel soruya yanฤฑt verebileceฤini belirtti. ‘
Karanlฤฑk madde, galaksileri bir arada tutan “gรถrรผnmez aฤ” olarak tanฤฑmlanฤฑyor. Bilim insanlarฤฑ, karanlฤฑk madde kรผmelerinin zaman iรงinde nasฤฑl deฤiลtiฤini izleyerek evrenin geniลlemesini saฤlayan karanlฤฑk enerjinin gizemini รงรถzmeyi planlฤฑyor.
Evrenin yรผzde 68’inin karanlฤฑk enerjiden, yรผzde 27’sinin karanlฤฑk maddeden ve yรผzde 5’inin de insanoฤlunun bildiฤi maddelerden oluลtuฤu sanฤฑlฤฑyor.
Karanlฤฑk maddenin ilk haritasฤฑ aynฤฑ araลtฤฑrma grubu tarafฤฑndan 2015 yฤฑlฤฑnda hazฤฑrlanmฤฑลtฤฑ.
