KDV indirimine ilişkin merak edilenler

GİB‘in internet sitesinde yer alan duyuruya göre, 13 Şubat’ta yayımlanan 5189 sayılı Mal ve Hizmetlere Uygulanacak Katma Değer Vergisi Oranlarının Tespitine İlişkin Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanı Kararı ile KDV oranı, toptan-perakende ayrımı kaldırılarak tüm gıda teslimlerinde yüzde 1’e indirildi.

Yapılan düzenleme kapsamında konuyla ilgili sıkça sorulan sorular derlenerek, cevapları yayımlandı.

Gıdada KDV indirimine ilişkin en çok merak edilen sorular ve yanıtları şöyle:

– Soru 1: Sadece temel gıda ürünlerinde uygulanan KDV oranları mı yüzde 1’e düşürüldü? Düzenleme öncesi KDV oranı yüzde 8 olup, yüzde 1’e indirilmeyen herhangi bir gıda ürünü var mı?

Cevap: Temel gıda ürünlerinin birçoğunun toptan teslimi, 5189 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yapılan değişiklik öncesinde zaten 2007/13033 sayılı BKK eki (I) sayılı liste kapsamında yüzde 1 KDV’ye tabiydi. Kararla bahsi geçen listede yer alan ve yüzde 8 KDV’ye tabi olan gıda ürünlerinin tamamı liste çatısı altına alınmak ve toptan perakende ayrımı kaldırılmak suretiyle 14 Şubat’tan itibaren yüzde 1 KDV’ye tabi tutuldu ve bu kapsamdaki tüm gıda ürünlerinin teslimlerinde KDV oranları eşitlendi. Bu durumun tek istisnası, özel tüketim vergisine (ÖTV) tabi olan gıda ürünleridir. Bu ürünlerin tesliminde yüzde 8 oranında KDV uygulanmaya devam edilecek.

Soru 2: Gıda ürünlerinin toptan veya perakende olarak teslim edilmesine göre uygulanacak KDV oranı değişir mi?

Cevap: Toptan ve perakende teslim ayrımı, toptancı hallerinde faaliyet gösterme, KDV mükellefi olma gibi farklı KDV oranı uygulanmasına neden olan hükümler, kararla ortadan kaldırılarak nereden alındığına, kime satıldığına bakılmaksızın liste kapsamındaki tüm gıda teslimlerinde KDV oranı yüzde 1’de eşitlendi.

Lokanta, restoran, kafeteryaların hizmetleri KDV indirimi kapsamında değil

Soru 3: Lokanta, restoran, kafeterya gibi işletmeler tarafından yerinde sunulan yeme-içme hizmetleri de KDV oranlarında indirim yapan karar kapsamında değerlendirilebilir mi?

Cevap: Lokanta, restoran, kafeterya gibi işletmeler (birinci sınıf lokanta ruhsatı ya da işletme belgesine sahip olan yerler ile üç yıldız ve üzeri oteller, tatil köyleri ve benzeri tesislerin bünyesindeki yerler hariç) tarafından yerinde sunulan (ayakta sunulması dahil) yeme-içme hizmetleri, yüzde 8 KDV’ye tabidir.

Birinci sınıf lokanta ruhsatı ya da işletme belgesine sahip olan yerler ile üç yıldız ve üzeri oteller, tatil köyleri ve benzeri tesislerin bünyesindeki yerlerde verilen söz konusu hizmetler ise yüzde 18 KDV’ye tabi bulunuyor. Cumhurbaşkanı Kararı ile yapılan düzenleme, yeme-içme hizmetlerine uygulanan KDV oranında bir değişiklik öngörmüyor.

Paket servis hizmetleri yüzde 8 KDV’ye tabi

Soru 4: Paket servis ile alınan yeme-içme hizmetleri gıda teslimi sayılır mı?

Cevap: Yeme içme hizmeti veren işletmelerin paket servis (online, mobil yemek sipariş siteleri dahil) şeklinde verdikleri hizmetler ile catering, tabldot servis gibi adlarla verdikleri yeme içme hizmetleri, yüzde 8 KDV’ye tabi olup, bu hizmetlerin gıda teslimi sayılması mümkün değil. Kararla yapılan düzenleme, yeme-içme hizmetlerine uygulanan KDV oranında bir değişiklik öngörmüyor.

Soru 5: Balık gibi bazı gıda maddelerini hem çiğ olarak hem de pişirerek satan işletmelerde uygulanması gereken KDV oranı nasıl hesaplanmalı?

Cevap: Kararla çiğ balık teslimlerindeki toptan/perakende ayrımı kaldırılarak bu ürünlerin yüzde 1 KDV’ye tabi tutulması sağlandı. Ancak, iş yerinde müşterilerin masasına ve evlere pişirilerek balık servisi yapılmak suretiyle gerçekleştirilen hizmetler ile ekmek arası balık satışlarının, “yemeği pakette satan veya diğer şekillerde yemek hizmeti sunan yerlerde verilen hizmetler” kapsamında değerlendirilerek yüzde 8 KDV’ye tabi tutulması gerekiyor.

Börek, simit, pasta, tatlının tesliminde KDV indirimi uygulanacak

Soru 6: Börek, simit, pasta, tatlı gibi ürünlerin satışında uygulanması gereken KDV oranı ne olmalıdır?

Cevap: Pastane, tatlıcı, simitçi, fırın gibi işletmeler tarafından imal edilen ve/veya satışı yapılan börek, simit, pasta, tatlı gibi ürünlerin teslimine uygulanacak KDV yüzde 8’den yüzde 1’e indirildi.

Bununla birlikte, söz konusu ürünler yeme içme hizmeti olarak müşterilere sunulduğunda, yüzde 8 KDV’ye tabi olacak.

14 Şubat sonrasındaki satışlarda KDV

Soru 7: Fatura/sevk irsaliyesi gibi belgelerin düzenlenme tarihi ile gıda ürünlerinin teslim tarihinin farklı olması durumunda, hangi tarih itibarıyla karar hüküm ifade edecek?

Cevap: Gıda ürünleri kararın yürürlüğe girdiği 14 Şubat’tan önce teslim edilmiş ise yüzde 8, bu tarih ve sonrasında teslim edilmiş ise yüzde 1 KDV uygulanacak.

Ancak, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten ürünlere ilişkin fatura ve benzeri belgelerin düzenlenmiş olması, ürünlerin alıcı veya onun adına hareket edenlerin gösterdiği yere veya kişilere tevdi edilmiş olması, ürünlerin alıcıya veya onun adına hareket edenlere gönderilmesi halinde malın nakliyesinin başlatılmış olması ya da nakliyeci/sürücüye tevdi edilmiş olması hallerinde KDV’nin yüzde 8 uygulanması gerekiyor.

Tüketicinin fazla hesaplanan KDV’yi geri alma hakkı var

Soru 8: 14 Şubat ve sonrasında gerçekleştirilen gıda ürünü teslimlerinde, KDV oranı yüzde 8 olarak hesaplanmışsa tüketiciler tarafından fazla ödenen vergi iade alınabilir mi?

Cevap: Böyle bir durumda, fazla hesaplanan verginin, satıcı mükellefler tarafından alıcıya/tüketiciye iade edilmesi gerekiyor. Satıcı mükelleflerin bu gibi durumlara ilişkin, KDV Genel Uygulama Tebliğinde belirtildiği şekilde düzeltme hakkı bulunuyor.

Soru 9: Satıcı mükellefler tarafından karar öncesinde yüzde 8 KDV ödenmek suretiyle satın alınan gıda ürünlerinin, düzenleme sonrasındaki teslimlerinde hangi oranda KDV uygulanması gerekiyor?

Cevap: Kararının yürürlük tarihi ve sonrasında yapılan/yapılacak yüzde 1 KDV’ye tabi gıda ürünü satışlarında, bu ürünlerin satıcı mükellefler tarafından hangi oran üzerinden satın alındığına bakılmaksızın, yüzde 1 KDV uygulanması gerekiyor.

Soru 10: İthalatını/imalatını/ticaretini yaptığım yahut tükettiğim herhangi bir gıda ürününe uygulanan KDV oranını nasıl öğrenebilirim?

Cevap: GİB internet adresinden (www.gib.gov.tr) sırasıyla yararlı bilgiler, KDV oranları, KDV oranları listesi sekmeleri takip edilmek suretiyle güncel KDV oranlarına kolayca ulaşılabilmesi mümkün.

Selim Soydan

Tüm Yazıları

İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi mezunu. 2010 yılından Türkiye'nin önde gelen gazetelerinin dijital servislerinde teknoloji ve finans konularında yazı haberlere imza attı