Uluslararasฤฑ danฤฑลmanlฤฑk ลirketi Kearney, Koronavirรผs COVID-19 pandemisinin dรผnya ve Tรผrkiye ekonomisine etkilerini deฤerlendirdi. Kearney, pandeminin Tรผrkiye ekonomisine etkisiyle ilgili 3 senaryo รงizdi: V tipi etki, U tipi etki ve L tipi etki.
V TฤฐPฤฐ ETKฤฐ SENARYOSU
COVID-19’un ekonomiyi 2-3 ay etkileyeceฤi ‘V tipi etki’ senaryosunun gerรงekleลmesi durumunda pandeminin gayrisafi yurtiรงi hasฤฑla (GSYH) รผzerindeki etkisi yรผzde 3-5 ile sฤฑnฤฑrlฤฑ kalacak. Bu senaryo, bรผyรผk ekonomiler ve Tรผrkiye’nin ana ticaret ortaklarฤฑnda pandeminin รถnรผmรผzdeki birkaรง ay iรงinde kontrol altฤฑna alฤฑnmasฤฑnฤฑ รถngรถrรผyor.
V tipi etkinin gerรงekleลmesi durumunda bรผtรผn dรผnyada gayrisafi yurtiรงi hasฤฑlalar (GSYH), geรงen yฤฑla yakฤฑn seviyelerde gerรงekleลecek.
Seyahat ve turizm sektรถrleri sert darbe alacak ama ikinci yarฤฑdan itibaren toparlanmaya baลlayacak. Gecikmiล tรผketim yฤฑlฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑnda patlayacak.
U TฤฐPฤฐ ETKฤฐ SENARYOSU
Salgฤฑnฤฑn 4-5 ay sรผrmesini iรงeren ‘U tipi etki’ senaryosunda ise GSYH yรผzde 6-8 oranฤฑnda daralacak. Bu senaryo pandeminin bazฤฑ รผlkelerde kontrol altฤฑna alฤฑnฤฑrken bazฤฑlarฤฑnda sรผrmesini, ikinci รงeyrekten itibaren ise daha gรผรงlรผ bir kรผresel iลbirliฤi yapฤฑlmasฤฑnฤฑ รถngรถrรผyor. U tipi etki senaryosunda KOVID-19 pandemisinin kรผresel ekonomiye olumsuz etkisi Mart ortasฤฑndan Temmuz ortasฤฑna kadar etkili olacak. Etki sert olmakla birlikte yรถnetilebilir seviyede kalacak.
Bu senaryoda รผlkelerin gayrisafi yurtiรงi hasฤฑlalarฤฑ 2019’un biraz altฤฑnda kalacak. Bazฤฑ sektรถrler ikinci yarฤฑdan itibaren dรผzelmeye baลlayacak. Seyahat ve turizm ise ancak yฤฑlฤฑn son รงeyreฤinde yavaล bir bรผyรผmeye geรงecek.
U tipi etki senaryosunun gerรงekleลmesi durumunda KOBฤฐ’ler pandemiden รงok olumsuz etkilenecek. Nakit akฤฑลฤฑ yรถnetimi bรผtรผn ลirketler iรงin en sฤฑcak konulardan biri olacak.
L TฤฐPฤฐ ETKฤฐ SENARYOSU
En kรถtรผ senaryo olan ‘L tipi etki’nin gerรงekleลmesi durumunda ise Kearney GSYH’nฤฑn yรผzde 14-16 oranฤฑnda daralmasฤฑnฤฑ รถngรถrรผyor. L tipi etki senaryosunda virรผsรผn kontrol altฤฑna alฤฑnmasฤฑnda eลgรผdรผm saฤlanamayacak. Virรผsรผn olumsuz etkisi Mart ortasฤฑndan en azฤฑndan 2020’nin sonuna kadar sรผrecek. ลirketler pandemiden olumsuz etkilenecek ve geleceฤe iliลkin bekleyiลlere karamsarlฤฑk hakim olacak. L tipi etki 9 aydan fazla sรผrecek.
L tipi etki senaryosunun gerรงekleลmesi durumunda gayrisafi yurtiรงi hasฤฑlalar 2019’un ciddi oranda altฤฑnda kalacak. Birรงok sektรถr yฤฑlฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑndan itibaren dรผzelme mรผcadelesi vermeye baลlayacak. Seyahat ve turizm sektรถrleri รงรถkรผลรผn eลiฤine sรผrรผklenecek. Bรผtรผn sektรถrlerdeki ลirketler รงok olumsuz etkilenecek, iflaslar gรผndeme gelecek. Tรผketim temel ihtiyaรง รผrรผnlerinde odaklanacak.
ลirketlere KOVID-19 pandemisinin etkilerinden korunmak iรงin kurum politikalarฤฑnฤฑ gรถzden geรงirmeleri ve uygun, uygulanabilir, esnek planlar oluลturmalarฤฑ รงaฤrฤฑsฤฑ yapan Kearney Tรผrkiye Partneri Sean Wheeler, odaklanฤฑlmasฤฑ gereken 5 alanฤฑ ลรถyle sฤฑraladฤฑ: ฤฐnsan kaynaklarฤฑ yรถnetimi, tedarik zinciri ve planlamasฤฑ, faaliyetler, nakit-likidite ve paydaล yรถnetimi ile mรผลteri memnuniyeti.
Kearney Tรผrkiye Direktรถrรผ Onur Okutur ise tedarik zincirinde yaลanabilecek aksamalarฤฑ รถnlemek iรงin ลirketlerin tedariki รงeลitlendirici adฤฑmlar atmasฤฑ ve gรผvenilir stok seviyesini yeniden deฤerlendirmesi gerektiฤini belirtti. Onur Okutur, pandeminin yarattฤฑฤฤฑ stresi azaltabilmek iรงin bu konuya odaklฤฑ bir komite oluลturularak รงalฤฑลanlara net hedefler gรถsterilmesi ve gรผvenilir bilgi saฤlanmasฤฑnฤฑn da kritik รถnemde olduฤunu vurguladฤฑ.
TURฤฐZM VE HAVAYOLU TAลIMACILIฤI SERT ETKฤฐLENECEK
Kearney’in KOVID-19’un etkileriyle ilgili raporunda pandemiden en olumsuz etkilenecek sektรถrlerin baลฤฑnda imalat, ulaลtฤฑrma ve perakendenin geldiฤi belirtildi.
Kรผresel otel zinciri Marriott’un birรงok รผlkede gelirlerinin yรผzde 75 dรผลeceฤi uyarฤฑsฤฑ yaptฤฑฤฤฑnฤฑ hatฤฑrlatan Kearney, havayolu ลirketlerinin seyahat sฤฑnฤฑrlamalarฤฑndan รงok olumsuz etkilendiฤini, Avrupa’nฤฑn en bรผyรผk ucuz havayolu ลirketi Ryanair’in koltuk kapasitesini Nisan ve Mayฤฑs aylarฤฑnda yรผzde 80 azaltmayฤฑ planladฤฑฤฤฑna dikkat รงekti. Tรผrkiye’de de havayolu ลirketlerinin sert ลekilde kรผรงรผleceฤi รถngรถrรผsรผnde bulunan Kearney, sektรถrรผn 2020 yฤฑlฤฑnda 100-120 milyon dolar gelir kaybฤฑ yaลayabileceฤini belirtti.
Kearney, sฤฑnฤฑrlama getirilmeyen kargo sektรถrรผnรผn pandemiden daha az etkileneceฤini รถngรถrรผyor.
PERAKENDEDE DฤฐJฤฐTAL YATIRIMLAR BรYรYECEK
Kearney, perakendenin de KOVID-10 pandemisinden en fazla etkilenen sektรถrler arasฤฑnda yer aldฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti. Amerika’da perakende uzmanlarฤฑnฤฑn bu yฤฑl 15 bin maฤazanฤฑn kapanmasฤฑnฤฑ beklediฤine dikkat รงeken Kearney, รin’de sektรถr ลirketlerinin 2020’in sadece birinci รงeyreฤinde 213 ila 426 milyar dolar arasฤฑnda gelir kaybฤฑ yaลayacaฤฤฑ tahmininde bulundu.
Dayanฤฑklฤฑ tรผketim รผrรผnlerinin diฤer alanlara gรถre รงok daha olumsuz etkileneceฤi uyarฤฑsฤฑnda da bulunan Kearney, internet satฤฑลlarฤฑnฤฑn bรผyรผmesiyle birlikte ลirketlerin bu alandaki yetkinliklerini artฤฑrmak, altyapฤฑlarฤฑnฤฑ geliลtirmek iรงin yeni yatฤฑrฤฑm yapacaklarฤฑnฤฑ รถngรถrรผyor.
BรTรE HARCAMALARININ YรN DEฤฤฐลTฤฐRMESฤฐ ฤฐNลAATI ETKฤฐLEYECEK
Rapora gรถre nakit akฤฑลlarฤฑnda yayanacak sฤฑkฤฑลฤฑklฤฑklar kamu-รถzel iลbirliฤi projelerinin yavaลlamasฤฑna yol aรงacak. Kearney kamu projelerinin ise pandemiden daha az etkilenmesini bekliyor. Bununla birlikte kamu kurumlarฤฑnฤฑn bรผtรงe harcamalarฤฑnda yapฤฑlacak revizyonlarฤฑn burada da yavaลlama getirmesinin kaรงฤฑnฤฑlmaz olduฤunu belirtiyor
OTOMOTฤฐVDE รRETฤฐME MOLA
Otomotiv, pandemiden en olumsuz etkilenecek sektรถrler arasฤฑnda yer alฤฑyor. รin’de hayatฤฑn yavaล yavaล normale dรถnmesine raฤmen otomotiv satฤฑลlarฤฑnฤฑn bir yฤฑl รถnceye gรถre yรผzde 50 azaldฤฑฤฤฑnฤฑ belirten Kearney,
Avrupa’da da Fiat Chrysler, PSA Group, Renault Group, Volkswagen gibi รผreticilerin fabrikalarฤฑ kapattฤฑฤฤฑna, Tรผrkiye’de de Ford, Toyota ve Hyundai’nin รผretime ara verdiฤine dikkat รงekti.
