Pandemi dรถneminde konut sorununa iliลkin yapฤฑlan รงalฤฑลmanฤฑn saha araลtฤฑrmasฤฑna da deฤinen ฤฐstanbul Planlama Ajansฤฑ Baลkanฤฑย Emrah ลahan, son bir yฤฑlda ortalama kiralar yรผzde 65 oranฤฑnda arttฤฑฤฤฑnฤฑ, kiracฤฑlarฤฑn yรผzde 40’ฤฑnฤฑn kira รถdemekte zorlandฤฑฤฤฑnฤฑ ifade etti.
ฤฐstanbul Konut Zirvesi, 3-7 Aralฤฑk 2021 tarihleri arasฤฑnda ฤฐstanbul Planlama Ajansฤฑ (ฤฐPA) ile ฤฐBB ฤฐmar ve ลehircilik Daire Baลkanlฤฑฤฤฑ iล birliฤiyle dรผzenlendi.
“Konut meselesi, barฤฑnma hakkฤฑ รงerรงevesinde deฤerlendirilmeli”
ฤฐPA Baลkanฤฑ Emrah ลahan, zirvenin aรงฤฑlฤฑล konuลmasฤฑnda, “Koronavirรผs salgฤฑnฤฑnฤฑn getirdiฤi gรผvencesiz koลullar ve ekonomik krizle birlikte konut politikalarฤฑnฤฑn yetersizliฤi daha belirgin hale geldi. Kรผresel ve yerel รถlรงekte konut sorununun boyutlarฤฑnฤฑn anlaลฤฑlmasฤฑ, konut meselesinin barฤฑnma hakkฤฑ รงerรงevesinde deฤerlendirilmesi, konut politikalarฤฑna iliลkin kapsayฤฑcฤฑ stratejilerin belirlenmesi ve kalฤฑcฤฑ รงรถzรผmlerin รผretilmesi รถnemli gereklilikler olarak karลฤฑmฤฑza รงฤฑkฤฑyor” dedi.
“Kiralar ortalama yรผzde 65 arttฤฑ”
Pandemi dรถneminde ฤฐPA tarafฤฑndan konut problemine iliลkin yapฤฑlan รงalฤฑลmanฤฑn saha araลtฤฑrmasฤฑna da deฤinen Emrah ลahan, son bir yฤฑlda ortalama kiralar yรผzde 65 oranฤฑnda arttฤฑฤฤฑnฤฑ, kiracฤฑlarฤฑn yรผzde 40’ฤฑnฤฑn kira รถdemekte zorlandฤฑฤฤฑnฤฑ ifade etti.
“รretilen konutlar รผst gelir grubuna yรถnelik”
ฤฐstanbul’da yoฤun bir ลekilde boล konut stokunun yani kullanฤฑlmayan konutun olduฤuna dikkat รงeken Gรผrkan Akgรผn konut รผretimi olsa da bu konutlarฤฑn “kim iรงin konut รผretimi” yapฤฑldฤฑฤฤฑna bakฤฑlmasฤฑ gerektiฤine dikkat รงekti.
Akgรผn ลรถyle devam etti: “O zaman ลu sorular karลฤฑmฤฑza รงฤฑkฤฑyor, bir konut รผretimi var, gayrimenkul รผretimi var ancak kim iรงin konut รผretiliyor? Gerรงek ihtiyaรง sahipleri iรงin bir temel insan hakkฤฑ olarak barฤฑnma sorununu รงรถzebiliyor mu, รงรถzemiyor mu?
Gรถrdรผฤรผmรผz noktada meseleye sadece bir gayrimenkul รผzerinden bakฤฑldฤฑฤฤฑnda dรผnyada ve Tรผrkiyeโde konut meselesinin finansallaลmasฤฑ olarak bakฤฑlmasฤฑyla konutun gerรงek ihtiyaรง sahibine ulaลmadฤฑฤฤฑnฤฑ gรถrรผyoruz. Bu aynฤฑ zamanda bir ลehircilik krizine yol aรงtฤฑฤฤฑnฤฑ gรถrรผyoruz. Ayrฤฑca รผretim aรงฤฑsฤฑndan incelersek konutun รถzel sektรถr tarafฤฑndan รผretilmekte olduฤu, kooperatifรงiliฤin artฤฑk bittiฤi (yรผzde 1), kamunun ise yรผzde 4-5 oranฤฑnda konut รผretimine dahil olduฤu, ฤฐstanbul’a baktฤฑฤฤฑmฤฑzda รถzellikle kamunun en รงok konut yatฤฑrฤฑmฤฑ yapan TOKฤฐโnin, 135 projesinden sadece ikisinin alt gelir grubuna yรถnelik olduฤu, 25โinin ise kentsel dรถnรผลรผm projelerine yรถnelik olduฤu diฤerlerinin ise gelir paylaลฤฑmฤฑ projesi olduฤu aktarฤฑlmฤฑลtฤฑr. Bu konunun ลehircilik anlamฤฑnda konut ve barฤฑnma sorunlarฤฑnda kamunun rolรผ aรงฤฑsฤฑndan deฤerlendirilmesi gerektiฤi belirtilmiลtir.”
“ฤฐnsan Haklarฤฑ Evrensel Bildirisi’nde konut bir insan hakkฤฑ olarak belirtilmiลtir”
UNDP Tรผrkiye Mukim Temsilcisiย Louisa Vintonย ise konut zirvesinin problemleri tespit etme ve uygulama geliลtirme aรงฤฑsฤฑndan รงok รถnemli olduฤu belirtilerek, yeterli konutun bir insan hakkฤฑ olduฤunun altฤฑ รงizdi.
Louisa Vinton sรถzlerine ลรถyle devam etti: “Yeterli, gรผvenli ve saฤlฤฑklฤฑ konut uluslararasฤฑ bir mรผcadele. รzellikle insan haklarฤฑ sรถzleลmeleri bu savunuculuฤu ortaya koymalarฤฑ aรงฤฑsฤฑndan รถnemli belgelerdir. ฤฐnsan Haklarฤฑ Evrensel Bildirgesiโne konut bir insan hakkฤฑ olarak belirtilmiลtir. ฤฐnsan Haklarฤฑ Evrensel Bildirgesiโnden sonra bin 200 kadar belge daha รผretilerek uluslararasฤฑ bir ลekilde konutun bir insan hakkฤฑ olduฤu kabul edilmiลtir. 1948’de ilk taahhรผtte bakฤฑldฤฑฤฤฑ zaman, bu hakkฤฑn sadece belirli bir insan iรงin deฤil herkes iรงin geรงerli olduฤu belirtilmiลtir.”
