Tรผrkiye Sฤฑnai Kalkฤฑnma Bankasฤฑ’ndan (TSKB) yapฤฑlan aรงฤฑklamada, TSKB Ekonomik Araลtฤฑrmalar Departmanฤฑ’ndan Can Yรผcel tarafฤฑndan hazฤฑrlanan “Gฤฑda Gรผvencesi: Soframฤฑzฤฑn Bugรผnรผ ve Yarฤฑnฤฑ” baลlฤฑklฤฑ raporun sonuรงlarฤฑ paylaลฤฑldฤฑ.
Rapora gรถre, Tรผrkiye’nin gฤฑda gรผvencesinde OECD ortalamasฤฑnฤฑn gerisinde bir performans sergilediฤine dikkat รงeken rapor, gฤฑda gรผvencesinin sรผrdรผrรผlebilirliฤi esas alan politika adฤฑmlarฤฑyla saฤlanabileceฤine iลaret ederek, kalkฤฑnma finansmanฤฑ kuruluลlarฤฑnฤฑn gฤฑda gรผvencesini saฤlamaya destek verme konusunda รถnemli rol oynadฤฑฤฤฑnฤฑ belirtiyor.
Tรผrkiye’de gฤฑda gรผvencesinin saฤlanmasฤฑyla birlikte, baฤlantฤฑlฤฑ Sรผrdรผrรผlebilir Kalkฤฑnma Amaรงlarฤฑnda da geliลme kaydedilebileceฤine vurgu yapan rapor, gฤฑda gรผvencesinin kalkฤฑnma gรผndeminde, iklim krizi, su varlฤฑฤฤฑ, toprak ve toplumsal cinsiyet eลitliฤi gibi diฤer รถnemli kalkฤฑnma konularฤฑyla kesiลtiฤi noktalarฤฑ da analiz ediyor.
Gฤฑda gรผvencesinin, sรผrdรผrรผlebilirliฤi esas alan politika adฤฑmlarฤฑyla saฤlanmasฤฑnฤฑn yalnฤฑzca aรงlฤฑkla savaล konusunda deฤil, iklim krizinin etkileriyle mรผcadele, toplumsal cinsiyet eลitliฤinin saฤlanmasฤฑ, su kaynaklarฤฑnฤฑn verimli kullanฤฑlmasฤฑ ve toprak bozulmasฤฑnฤฑn รถnlenmesine iliลkin pek รงok kalkฤฑnma temasฤฑyla ortak noktasฤฑ bulunuyor.
Dรผnyada yeterli beslenemeyen kiลilerin oranฤฑ 2030’da yรผzde 9,8’e yรผkselebilir
ฤฐklim krizinin yฤฑkฤฑcฤฑ etkileri, temel tarฤฑm รผrรผnlerinin rekoltelerindeki gerilemeyi tetiklemesi aรงฤฑsฤฑndan tehlike oluลturuyor.
Dรผnyada kiลi baลฤฑ yฤฑllฤฑk gฤฑda tรผketimi 2050’de 573 kilograma ulaลabilecek. Diฤer yandan, bu rakamฤฑn iklim krizi etkileri dikkate alฤฑndฤฑฤฤฑnda 547 kilograma kadar gerileyebileceฤi belirtiliyor. Bir baลka deyiลle, tahminler dรผnyada kiลi baลฤฑ gฤฑda tรผketiminin iklim krizi etkisiyle yรผzde 4,6 gerileyebileceฤini gรถsteriyor.
Artan nรผfus gelecek dรถnemde tarฤฑmsal รผrรผnlere talebi artฤฑracak ve yรผkselen talebe karลฤฑlฤฑk gittikรงe azalan su kaynaklarฤฑ, gฤฑda gรผvencesinin saฤlanabilmesine karลฤฑ bรผyรผk bir risk faktรถrรผ oluลturuyor.
Tรผrkiye, toplam รงekilen suyun yรผzde 84,9’unu, yer altฤฑ suyunun yรผzde 67’sini tarฤฑmsal sulamaya ayฤฑrฤฑyor. Bu durum iรงme ve kullanma suyunun yeterli olmadฤฑฤฤฑ durumlarda kullanฤฑlmak iรงin bir rezerv iลlevi gรถren yer altฤฑ su varlฤฑฤฤฑ iรงin bir tehlike oluลturuyor.
Tรผrkiye, OECD รผlkeleri arasฤฑnda toplam รงekilen sudan en yรผksek payฤฑ tarฤฑmsal sulamaya ayฤฑran รผlke olarak konumlanฤฑyor. Toplam su tรผketimi iรงin รงekilen suyun yรผzde 84,9’u tarฤฑmsal sulama iรงin kullanฤฑlฤฑyor. Bu oran, AB รผye รผlkeleri genelinde kaydedilen yรผzde 30,9 seviyesinin oldukรงa รผzerinde yer alฤฑyor.
Dรผnyada yeterli beslenemeyen kiลi sayฤฑsฤฑnฤฑn toplam nรผfusa oranฤฑnฤฑn 2030’da yรผzde 9,8’e yรผkseleceฤi รถngรถrรผlรผyor.
Artan nรผfusun gฤฑda ihtiyacฤฑnฤฑ karลฤฑlayabilmek iรงin 2050’ye kadar dรผnya gฤฑda รผretiminin yรผzde 60, kullanฤฑlabilir su miktarฤฑnฤฑn ise yรผzde 15 artฤฑrฤฑlmasฤฑ gerekiyor.
