Geรงenin de geรงmeyenin de para รถdemek zorunda kaldฤฑฤฤฑ pahalฤฑ kรถprรผ, otoyol ve tรผnellerin ucuzlatฤฑlmasฤฑ รถnerildi. Tรผrkiye Ekonomi Politikalarฤฑ Araลtฤฑrma Vakfฤฑ (TEPAV) tarafฤฑndan yayฤฑmlanan kamu รถzel iลbirliฤi (Kรฤฐ) raporunda รถzellikle ulaลtฤฑrma projelerinde ciddi รถlรงรผde โtalep riski’ oluลtuฤu, pahalฤฑ olduฤu iรงin talep edilmeyen yollarฤฑn ucuzlatฤฑlmasฤฑ halinde araรง geรงiลlerinin artacaฤฤฑ, kamuya yรผkรผn azalacaฤฤฑ ifade edildi.
TEPAV‘ฤฑn Kรฤฐ raporunda, katฤฑlฤฑm รผcretleri ve hizmet bedellerinin รถdenebilirliฤine iliลkin yapฤฑlacak testler konusunda spesifik bir metodolojiye ihtiyaรง olduฤu belirtilirken, โBunun iรงin gerรงekรงi talep tahmini รงalฤฑลmalarฤฑ yapฤฑlmalฤฑdฤฑr. รdenebilirlik testleri yapฤฑlmadฤฑฤฤฑ zaman ฤฐzmit-ฤฐzmir Otoyolu Projesi (Osmangazi Kรถprรผsรผ dahil) ve Avrasya Tรผneli projesi รถrneklerinde olduฤu gibi kullanฤฑcฤฑlar yรผksek รผcretler nedeniyle tesisleri kullanmamaktadฤฑr. Bu durumda รผcretleri dรผลรผrmek iรงin bรผtรงeden katkฤฑ payฤฑ saฤlanmaktadฤฑr. Daha da รถnemlisi gelir garantileri nedeniyle, gerรงekleลmeyen kullanฤฑmฤฑn bedeli de bรผtรงeden รถdenmektedir. Bu kapsamda alternatif senaryolar รงerรงevesinde kapasite, talep ve bรผtรงe arasฤฑndaki iliลkiler analiz edilmelidirโ denildi.
Raporda, Saฤlฤฑk Bakanlฤฑฤฤฑ‘nฤฑn ลehir hastanelerine talebi artฤฑrmak iรงin mevcut hastaneleri kapattฤฑฤฤฑna da dikkat รงekildi.
Sรถzcรผ’nรผn haberine gรถre รถnemli bir kฤฑsmฤฑ devlet bรผtรงesinden karลฤฑlandฤฑฤฤฑ halde aลฤฑrฤฑ pahalฤฑ geรงiล รผcretleri yรผzรผnden Kรฤฐ modeliyle yaptฤฑrฤฑlan kรถprรผ ve otoyollara girmeye halk korkuyor. รrneฤin Osmangazi Kรถprรผsรผ iรงin mรผteahhit firmaya araรง baลฤฑna KDV dahil yaklaลฤฑk 660 lira garanti verildi. 660 lirayฤฑ kimse รถdeyemeyeceฤi iรงin รผcret 184.5 liraya indirilip aradaki 475.5 liralฤฑk fark Hazine’ye yรผklendi. Ancak TEPAV’ฤฑn raporunda รถnerildiฤi gibi รผcret daha aลaฤฤฑ รงekilse daha รงok araรง kรถprรผyรผ kullanmaya baลlayacak. Bu sayede hem halka hizmet gidecek, hem kamu zararฤฑ azalacak hem de yollar boล kalmayacak.
Yanlฤฑลlฤฑkla giren piลman oluyor
Kรฤฐ modelli mรผteahhit kรถprรผ ve otoyollarฤฑyla, AKP รถncesinde devletin kendi imkanlarฤฑyla yaptฤฑrdฤฑฤฤฑ otoyol ve kรถprรผler arasฤฑnda adeta fiyat uรงurumu yaลanฤฑyor. รrneฤin: otomobille devletin boฤaz kรถprรผlerinden geรงilirse 8.25 TL, Kรฤฐ kรถprรผsรผnden geรงilirse 19 lira รถdeniyor. 380 kilometrelik Ankara-ฤฐstanbul devlet otoyolunu kullanan 47 lira รถderken, 345 kilometrelik Bursa-ฤฐzmir Kรฤฐ otoyolunu kullanan 214 TL รถdรผyor. 30-40 kilometrelik kฤฑsa mesafe devlet otoyolunda 5 TL, Kรฤฐ otoyolunda 22 lira. Osmangazi kรถprรผsรผnden ฤฐzmir yรถnรผne geรงiล 184.5 TL, ฤฐstanbul yรถnรผne geรงiล 244.5 TL.
