Rusyaโnฤฑn Ukrayna iลgalinin ve batฤฑnฤฑn Rusyaโya uyguladฤฑฤฤฑ ekonomik yaptฤฑrฤฑmlarฤฑn ardฤฑndan sฤฑkฤฑลan petrol piyasasฤฑ, dรผnyanฤฑn en bรผyรผk petrol รผreticilerinden Suudi Arabistanโฤฑn Yemenli Husilerle girdiฤi รงatฤฑลma nedeniyle ikinci bir riskle boฤuลmak zorunda kalฤฑyor.
Sรถzcรผ’nรผn haberine gรถre geรงtiฤimiz hafta Yemenli Husilerin Suudi Arabistanโฤฑn petrol devi Saudi Aramco tesisini vurmasฤฑ sonrasฤฑ petrol fiyatlarฤฑ artmฤฑลtฤฑ. Son olarak cuma gรผnรผ de benzer bir saldฤฑrฤฑ haberi geldi. Husiler bu kez Ciddeโde yer alan Aramco tesislerini hedef aldฤฑ. Tesisin yakฤฑt deposunda yangฤฑna neden olan saldฤฑrฤฑ sonrasฤฑ Suudiler Yemenโe hava saldฤฑrฤฑlarฤฑ baลlattฤฑ.
Suudi Arabistan ayrฤฑca petrol arzฤฑnฤฑn risk altฤฑnda olduฤu konusunda uyarฤฑlarda bulunarak ABDโyi Husilerden gelen saldฤฑrฤฑlara karลฤฑ yardฤฑma รงaฤฤฑrdฤฑ.
Yemenli Husilerin bu petrol tesislerine dรผzenlediฤi saldฤฑrฤฑlar dรผnyanฤฑn en bรผyรผk enerji ihracatรงฤฑlarฤฑndan olan Suudi Arabistanโฤฑn yapacaฤฤฑ รผretim konusunda endiลelerin armasฤฑna sebep oldu. Arz endiลeleri ise petrol fiyatlarฤฑ รผzerinde yukarฤฑ yรถnlรผ baskฤฑ yaratmaya baลladฤฑ.
Saldฤฑrฤฑ sonrasฤฑ Brent petrol vadeli iลlemleri haftanฤฑn son gรผnรผnde yรผzde 1,36 artฤฑลla 119 dolardan iลlem gรถrรผrken Batฤฑ Teksas ham petrolรผ ise yรผzde 1,39 artฤฑลla 112 dolar seviyesinden haftayฤฑ kapattฤฑ.
โKรRESEL EKONOMฤฐYฤฐ ETKฤฐLEMEYE รALIลIYORLARโ
Konu ile ilgili bilgi veren Suudi Arabistan Savunma Bakanlฤฑฤฤฑ Sรถzcรผsรผ Turki el-Maliki, devlete ait petrol รผreticisi Saudi Aramcoโnun Kuzey Cidde Fabrikasฤฑndaki yakฤฑt tanklarฤฑnฤฑn alev aldฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi. El-Maliki ayrฤฑca, โBu agresif tฤฑrmanฤฑล petrol tesislerini hedef alฤฑyor ve enerji gรผvenliฤini ve kรผresel ekonomiyi etkilemeye รงalฤฑลฤฑyorโ dedi.
Ciddeโdeki son saldฤฑrฤฑda hedeflenen depolama sahasฤฑ, Suudi Arabistanโฤฑn iรง piyasasฤฑna รผretim yapฤฑyor. Ancak saldฤฑrฤฑlar kรผresel petrol ticareti yapanlarฤฑ yine de endiลelendiriyor. Halihazฤฑrda petrol piyasasฤฑnฤฑn oldukรงa gergin olmasฤฑ nedeniyle bรถlgede รงatฤฑลmalarฤฑn ลiddetlenmesi, saldฤฑrฤฑlarฤฑn diฤer รผretim tesislerine de yayฤฑlabileceฤini gรถsteriyor.
Petrol fiyatlarฤฑ Rusya’nฤฑn Ukrayna’yฤฑ iลgal ettiฤi tarih olan 24 ลubat’tan itibaren tฤฑrmanฤฑลa geรงmiลti.
Bu tarihten sonra kademeli olarak yรผkselen petrol fiyatlarฤฑ ABD ve ฤฐngiltere’nin Rus petrolรผne yaptฤฑrฤฑm aรงฤฑklamasฤฑnฤฑn ardฤฑndan Brent petrolรผ varil baลฤฑna 140 dolar seviyesine yaklaลmฤฑล, sonrasฤฑnda 100 dolar seviyesine kadar dรผลse de yine kademeli olarak artarak 120 dolar seviyelerine tฤฑrmanmฤฑลtฤฑ.
Bunun yanฤฑnda Kรถrfezโden gelen รงatฤฑลma haberleri de petrol fiyatฤฑnฤฑn artmasฤฑna katkฤฑda bulundu.
Petrol piyasasฤฑ bu geliลmeleri izlerken fiyatlardaki artฤฑลlar akaryakฤฑt fiyatlarฤฑna da yansฤฑyor. Akaryakฤฑt fiyatlarฤฑndaki artฤฑล da enflasyonla boฤuลan kรผresel piyasalarฤฑ zor durumda bฤฑrakฤฑyor. Akaryakฤฑtฤฑn yรผkselmesi sonucu halihazฤฑrda zor durumda olan lojistik sektรถrรผnde maliyetlerin artmasฤฑ fiyatlarฤฑ da yukarฤฑ yรถnlรผ baskฤฑlฤฑyor.
Petrol piyasasฤฑndaki yรผkseliลin yurt iรงinde de pompa fiyatlarฤฑna yansฤฑmasฤฑ bekleniyor. Petrol fiyatlarฤฑ, Tรผrkiyeโde akaryakฤฑt fiyatlarฤฑnฤฑn doฤrudan belirlenmesinde รถnemli bir etken. Tamamlanmฤฑล petrol รผrรผnleri ham petrolden rafine edildiฤi iรงin, ham petrolรผn fiyatฤฑnฤฑn artmasฤฑ durumunda tรผm tamamlanmฤฑล รผrรผnlerin fiyatlarฤฑ da artฤฑyor.
