Abdi ฤฐbrahim ฤฐlaรง ลirketinin baลkanฤฑ Nezih Barut, yeni tip koronavirรผs (Kovid-19) vakalarฤฑnda kullanฤฑlan Favipiravir isimli ilacฤฑ รผretebileceklerini sรถyledi.
Tรผrkiyeโnin en kรถklรผ ilaรง firmalarฤฑndan Abdi ฤฐbrahimโin baลkanฤฑ Nezih Barut, Akลam gazetesinden ลenay Bรผyรผkkรถลdere’ye konuลtu.
“Klorokin korona iรงin geliลtirilmiล bir ilaรง deฤil, deฤil mi?” sorusuna yanฤฑt veren Barut, “Bu 1934โte bulunan bir molekรผl. Sฤฑtma tedavisinde koruyucu olarak kullanฤฑlฤฑyordu. Gรผnรผmรผzde de romatizmada kullanฤฑyor. Biz bu รผrรผnรผn ruhsatฤฑnฤฑ ocak ayฤฑnda, daha korona sรผreci ortada yokken, โne olur ne olmaz, sฤฑtma tekrar ortaya รงฤฑkar mฤฑโ diye aldฤฑk” ifadesini kullandฤฑ.
Sohbetin devamฤฑnda Bรผyรผkkรถลdere’nin yรถnelttiฤi sorular ve Barut’un yanฤฑtlarฤฑ ลรถyle:
– Ve sonra ilacฤฑn koronaya da iyi geldiฤi mi ortaya รงฤฑktฤฑ?
Koronavirรผs dรผnyada yayฤฑlmaya baลladฤฑktan sonra bilim insanlarฤฑ bir รงรถzรผm arayฤฑลฤฑna girdi. Ve Klorokinโin iyi geldiฤi ispatlandฤฑ. Saฤlฤฑk Bakanlฤฑฤฤฑmฤฑz da bu ilacฤฑn birinci ilaรง olarak kullanฤฑlmasฤฑna karar verdi. Ve hemen 700 bin tablet kolorokin รผretmek iรงin hammadde arayฤฑลฤฑna baลladฤฑk. Bu รถyle bir dรถnemdi ki Trump bile Hindistan Baลbakanฤฑyla gรถrรผลerek acilen bu hammaddeye ihtiyaรงlarฤฑ olduฤunu belirtiyordu. ฤฐyi iliลkilerimiz sayesinde hammaddeye ulaลabildik. Hindistanโdan 134 ve รinโden 50 kiloyu alarak Tรผrkiyeโye getirmek iรงin teลebbรผse girdik. 700 bin tablet yaparak bakanlฤฑฤa teslim ettik. Sonra bir miktar daha hammadde temin ettik. Ve 900 bin tablet daha รผrettik. Onu da baฤฤฑลlฤฑyoruz.
– Bu kadar ilaรง yeterli mi peki?
ลu ana kadar รผretilen 1 milyon 600 bin tabletle 80 bin hastamฤฑz tedavi olabilecek durumda. Stoklarda yeterince ilaรง var. Ama bundan sonra tekrar ihtiyaรง olursa yine hammaddeyi getireceฤiz. Biz Saฤlฤฑk Bakanlฤฑฤฤฑmฤฑza ne kadar ihtiyaรง olursa o kadar ilacฤฑ bedelsiz olarak vereceฤimizi sรถyledik.
– Tek ilaรง mฤฑ kullanฤฑlฤฑyor tedavide?
Ciddi vakalarda iki ilaรง bir arada kullanฤฑlฤฑyor. Klorokinโin yanฤฑ sฤฑra antibiyotik ve antiviral ilaรงlar da kullanฤฑlฤฑyor. Bunlardan biri de Bakanlฤฑฤฤฑmฤฑzฤฑn รinโden ithal ettiฤi Favipiravir isimli ilaรง. Biz bu konuda da bakanlฤฑฤฤฑmฤฑzla iletiลime geรงtik. โBu ilacฤฑn ruhsatฤฑnฤฑ verirseniz, biz bunun hammaddesini de tedarik edip, รผretime baลlarฤฑz ve bakanlฤฑฤฤฑmฤฑza baฤฤฑลlarฤฑzโ dedik.
– Peki bu baฤฤฑลlarฤฑn maliyeti nedir size?
Bunu hiรง hesaplamadฤฑk. Biz Abdi ฤฐbrahim olarak kendi deฤerimizi รผlkemize saฤladฤฑฤฤฑmฤฑz katkฤฑlarla รถlรงรผyoruz.
– Sizce piki gรถrdรผk mรผ, โikinci dalgaโ beklentisine ne diyorsunuz?
Piki gรถrdรผk gibi gรถrรผnรผyor. ฤฐnลallah รถyledir. Mรผcadele รงok iyi gidiyor. Saฤlฤฑk Bakanlฤฑฤฤฑmฤฑzฤฑ tebrik ediyorum. รok ciddi tedbirler alฤฑndฤฑ. ilk andan itibaren alฤฑnan tedbirler hฤฑzla uygulandฤฑ. Hฤฑzlฤฑ ve ลeffaf bir iletiลim yapฤฑldฤฑ. Ve รผle olarak bu konuda รงok baลarฤฑlฤฑ olduk. ฤฐnลallah olmaz ama eylรผlde bir ฤฐkinci dalga bekleniyor.
– Maskede hibe karลฤฑlฤฑฤฤฑ ihracat modelinden sรถz ediliyor. ฤฐlaรงta bรถyle bir strateji olabilir mi?
Bizde bรถyle bir durum yok. Bizim Kazakistanโda, Cezayirโde fabrikamฤฑz var. Saฤlฤฑk Bakanlฤฑฤฤฑโndan izin aldฤฑk. Kazakistan ve Cezayirโe de 10 biner kutu yani 100 biner tablet baฤฤฑลlayacaฤฤฑm. Kardeล รผlke Azerbeycanโa da 5 bin kutu yani 50 bin tablet baฤฤฑลlayacaฤฤฑm. Bu insanlฤฑk iรงin yapฤฑlan bir olay. ฤฐnsanlฤฑk iรงin yaptฤฑฤฤฑmฤฑz iรงin bir hizmet. Bunun parasal deฤerine bakmamak lazฤฑm. Bu salgฤฑn bize bir รผlke iรงin yรผzde 100 yerli ve milli bir ilaรง firmasฤฑnฤฑn varlฤฑฤฤฑnฤฑn รถnemini ortaya koydu. Doฤup bรผyรผdรผฤรผmรผz รผlkeye รงok borcumuz var. Biz bunlarฤฑ รผlkemiz iรงin yapmak zorundayฤฑz. โลu kadar baฤฤฑลladฤฑk, ลu kadar ihracat yetkisi verinโ diye bir talebimiz yok.
– Peki ileride ihracat olabilir mi?
Biz ลu anda onu hiรง dรผลรผnmedik. Ama neden olmasฤฑn.
– Yakฤฑn zamanda bir biyoteknoloji tesisi kurdunuz. Bunun รผlke aรงฤฑsฤฑndan รถnemi nedir, bahseder misiniz?
Dรผnyada kimyasal ilaรงlarฤฑn yerini biyolojik ilaรงlar alฤฑyor. Ve bu ilaรงlar รงok pahalฤฑ. Tรผrkiyeโde enerjiden sonra en fazla cari aรงฤฑฤa sebep olan sektรถr ilaรง sektรถrรผ. ฤฐlaรง endรผstrisinin 43.7 milyar TL satฤฑลฤฑ var. Bunun yรผzde 50โsi ithal. ฤฐthal ilaรงlarฤฑn yรผzde 23โรผ de biyolojik ilaรงlar. Ve dรผnyada biyolojik ilaรงlar hฤฑzla bรผyรผyor. Biz de bunun รผzerine 100 milyon dolar harcayฤฑp, biyolojik ilaรงlar รผreten fabrikayฤฑ yaptฤฑk.
Biz burada yurtdฤฑลฤฑndaki biyolojik ilaรงlarฤฑn biyo benzerlerini yapฤฑyoruz. Ama ruhsatta problem yaลฤฑyoruz. ฤฐnsรผlin รผreten iki tane global oyuncuyla anlaลma yaptฤฑk, โTรผrkiyeโde รผretim yapฤฑp yurtdฤฑลฤฑna ihraรง edeceฤiz. Burayฤฑ รผs olarak kullanacaฤฤฑzโ diyorlar. 2 firma 100 milyon dolara yakฤฑn ihracat garantisi veriyor. รlke olarak bazฤฑ konularda รงabuk hareket etmemizde yarar var diye dรผลรผnรผyorum. รรผnkรผ biz hฤฑzlฤฑ olmazsak bu yatฤฑrฤฑmlar baลka รผlkeye kaรงacak.







