Ham madde temininde yaลanฤฑlan zorluklara dรถviz kurundaki rekor artฤฑลlar da eklenince fiyatlama yapamayฤฑp satฤฑลlarฤฑn durdurulduฤu รผrรผnlere gรผbre ve zirai ilaรง da eklendi.
Geรงen haftalarda market raflarฤฑnda ลeker bulunamamasฤฑylaย baลlayan bu sรผreรง, รงok geรงmeden yaฤ, kahve ve un satฤฑลlarฤฑna da sฤฑรงramฤฑล; fabrikadan kotalฤฑ satฤฑlmaya baลlayan bu รผrรผnler, marketlerde de kotayla satฤฑlฤฑr hale gelmiลti.
Bu haftaย baลฤฑnda Tรผrk lirasฤฑnda gรถrรผlen tarihi deฤer kayฤฑplarฤฑ sonrasฤฑ bu sorun tarlaya indi.
Sozcu.com.trโye konuลan TMMOB Ziraat Mรผhendisleri Odasฤฑ (ZMO) Baลkanฤฑ Baki Remzi Su ฤฐรงmez, tarฤฑmsal girdi satan bayilerin รถnรผnรผ gรถrememesi nedeniyle gรผbre ve zirai ilaรง satฤฑลlarฤฑnฤฑn durduฤunu, bu sorunun 2022โde ciddi bir gฤฑda krizi riski doฤuracaฤฤฑna dikkat รงekti.
Sipariลler durdu
Ankara Polatlฤฑโda gรผbre bayiliฤi yapan ziraat mรผhendisi Murat รelik ise, ลu an hiรงbir gรผbre firmasฤฑnฤฑn sipariล almadฤฑฤฤฑnฤฑ, hatta sipariลleri yฤฑl baลฤฑna kadar durduran firmalar olduฤu bilgisini vererek bu durumun aylarca sรผreceฤine iลaret etti.
Birkaรง ay รถnce Avrupaโda yaลanan doฤalgaz krizi sonrasฤฑ fiyatฤฑ en รงok artan รผrรผnlerden biri gรผbre olmuลtu.
Gรผbrenin ham maddesi olan doฤalgazdaki aลฤฑrฤฑ fiyat artฤฑลฤฑ, yurt iรงinde de gรผbre fiyatlarฤฑnฤฑn bir yฤฑlda yรผzde 157โden fazla zamlanmasฤฑna yol aรงmฤฑลtฤฑ. Buna ลimdi de yurt iรงindeki kur krizi eklenince gรผbredeki son bir yฤฑllฤฑk zamlar yรผzde 200โรผ aลtฤฑ.
TMMOB Ziraat Mรผhendisleri Odasฤฑ Baลkanฤฑ Baki Remzi Suiรงmez, gรผbreye sadece son 15 gรผnde 200-250 lira arasฤฑnda yeni zamlar geldiฤini sรถyledi.
Son zamlar da satฤฑล fiyatlarฤฑna yansฤฑyacak
Bu hafta baลฤฑnda dรถviz kurunda yaลanan rekor artฤฑลlarฤฑn ise henรผz gรผbre satฤฑลฤฑ yapฤฑlmadฤฑฤฤฑ iรงin fiyatlara yansฤฑmadฤฑฤฤฑna dikkat รงeken Suiรงmez, satฤฑลlar yeniden baลladฤฑฤฤฑnda kurdaki son artฤฑลlarฤฑn da satฤฑล fiyatlarฤฑna yansฤฑyacaฤฤฑnฤฑ belirtti.
Suiรงmez, โSatฤฑลlar baลlasa da vadeli satฤฑล yapฤฑlamฤฑyor. Gรผbrenin tonu 2020 Haziranโda 1800 TL iken, Haziran 2021โde 4 bin 100 TLโye รงฤฑkmฤฑลtฤฑ. Kasฤฑm ayฤฑ baลฤฑnda 10 bin TL idi, ลimdi ise 11 bin 750 lira.ย รiftรงi bu fiyatlara peลin fiyattan gรผbre nasฤฑl alsฤฑnโ diye konuลtu.
TรSฤฐAD Gฤฑda ve Tarฤฑm รalฤฑลma Grubu รyesi ve Yeni รiftรงi Platformu Kurucusu Emrah ฤฐnce ise, โGรผbre satฤฑลlarฤฑnฤฑn yรผzde 15-20 oranฤฑnda azaldฤฑฤฤฑnฤฑ duyuyoruz. รre gรผbresi 13 bin 200 TLโye, DAP 11 bin 750 TLโye รงฤฑktฤฑ. Kimse รถnรผnรผ gรถremiyorโ dedi.
“รngรถrรผlebilirlik kaybedildiโ
Aynฤฑ zamanda Tekfen Tarฤฑm Eski Genel Mรผdรผrรผ de olan ฤฐnce, โSatฤฑล yapฤฑlsa hangi kur seviyesinden yerine konulacaฤฤฑnฤฑ bilmiyorlar. รngรถrรผlebilirlik kaybedildiโ deฤerlendirmesinde bulundu.
Ziraat mรผhendisi Murat รelik ile Adanaโda gรผbre bayiliฤi yapan Ziraat Mรผhendisi Semih Karademir ise, gรผbredeki sert fiyat artฤฑลlarฤฑnฤฑn รงiftรงinin tarlaya ya az gรผbre atmasฤฑ ya da hiรง atamamasฤฑyla sonuรงlanacaฤฤฑna, bunun da gฤฑda krizi yaratacaฤฤฑna dikkat รงekti.
รelik, โลu an kฤฑล dรถnemine yaklaลฤฑyor olmanฤฑn etkisiyle gรผbreye zaruri bir ihtiyaรง duyulmuyor. Ancak, รงiftรงi topraฤa gereken miktarda gรผbre atamayacak. Bu da istediฤimiz verimi elde edemememiz, รผrรผn aรงฤฑฤฤฑnฤฑn devamฤฑ anlamฤฑna geliyorโ dedi.
“Gฤฑda kriziyla karลฤฑ karลฤฑya kalabiliriz”
Karademir ise, โฤฐลin tehlikeli boyutu, mevcut gรผbre fiyatlarฤฑndan dolayฤฑ รผreticilerin gรผbre kullanamamasฤฑdฤฑr. Bu da 2022โde gฤฑda kriziyla karลฤฑ karลฤฑya kalmamฤฑz anlamฤฑna gelebilirโ diye konuลtu.
Suiรงmez de aynฤฑ tehlikeye dikkat รงekiyor: โรok daha zor gรผnler bekliyor bizi. Kuraklฤฑฤฤฑn etkisiyle gelecek yฤฑl hububat baลta olmak รผzere kendine yeterlilik oranฤฑmฤฑz daha da dรผลecek. Kuraklฤฑฤฤฑn yanฤฑnda bir de gรผbre atฤฑlamamasฤฑ, girdi maliyetlerinin her geรงen gรผn ciddi ลekilde artmasฤฑ 2022 tarฤฑmsal รผretimine olumsuz yansฤฑyacak. Bu durum bazฤฑ รงiftรงilerin tarฤฑmdan uzaklaลmasฤฑna da yol aรงacaktฤฑr.โ
Sorunlarฤฑn รงรถzรผmรผ…
Diฤer yandan Emrah ฤฐnce, gรผbrenin yarattฤฑฤฤฑ sorunlarฤฑn bir รงรถzรผmรผ olarak โgenom dรผzenlemesiโ teknolojisinin Tรผrkiyeโye getirilmesini รถnerdi.
1940-1970 aralฤฑฤฤฑndaย dรผnyaย genelinde gรถzlenen tarฤฑmsal รผretim artฤฑลฤฑnฤฑ ifade eden bir terim olan โyeลil devrimโi anฤฑmsatan ฤฐnce, โฤฐkinci yeลil devrim ise tohum teknolojileri, tarฤฑmsal biyoteknolojiโฆ Gรผbrenin yarattฤฑฤฤฑ sorunlarฤฑ ve belirsizlikleri ortaya koyalฤฑm ama bir yandan da tohum ฤฑslah teknolojilerine yรถnelelimโ diye konuลtu.
Suiรงmez ise, Tarฤฑm ve Orman Bakanlฤฑฤฤฑโnฤฑn yaลanan sorunlarฤฑ gerรงekรงi bir ลekilde ortaya koyup, spekรผlatif ortamda fiyatlar daha da karmaลฤฑk hale gelmeden รงรถzรผmler รผretmesini talep etti.
