ฤฐstanbul รniversitesi-Cerrahpaลa Cerrahpaลa Tฤฑp Fakรผltesi ve Baลkent รniversitesi Saฤlฤฑk Bilimleri Fakรผltesi’nin birlikte yรผrรผttรผฤรผ ve Gilead’ฤฑn desteฤiyle yapฤฑlan “Kovid-19 Tedavisinin Ekonomik Yรผkรผ” araลtฤฑrmasฤฑnฤฑn sonuรงlarฤฑ, dรผzenlenen basฤฑn toplantฤฑsฤฑyla paylaลฤฑldฤฑ.
Araลtฤฑrmaya gรถre, Kovid-19 hastalฤฑฤฤฑnฤฑn direkt tฤฑbbi maliyeti, Tรผrkiye’nin saฤlฤฑk faturasฤฑna 1 yฤฑlda 3,7 milyar liralฤฑk ek yรผk getirdi. Ancak bu yalnฤฑzca buzdaฤฤฑnฤฑn gรถrรผnen yรผzรผ. Dolaylฤฑ maliyetleri de hesaba katฤฑlฤฑnca Kovid-19’un saฤlฤฑk sistemi รผzerindeki yรผkรผ bu rakamฤฑn รงok รผzerinde.
Araลtฤฑrmada, Cerrahpaลa Tฤฑp Fakรผltesi Hastanesi’nde 16 Mart-31 Temmuz 2020 tarihleri arasฤฑnda tedavi gรถren 1.056 Kovid-19 hastasฤฑnฤฑn gerรงek hasta verilerinden yola รงฤฑkฤฑlarak, Saฤlฤฑk Bakanlฤฑฤฤฑ’nฤฑn aรงฤฑkladฤฑฤฤฑ hasta verileri ve hasta baลฤฑna dรผลen test, tanฤฑ, tedavi harcamalarฤฑ deฤerlendirildi.
Kovid-19’un saฤlฤฑk sistemi รผzerindeki yรผkรผ
Tรผrkiye’de salgฤฑn ile ilgili tรผm saฤlฤฑk harcamalarฤฑ devlet tarafฤฑndan karลฤฑlanฤฑyor. Araลtฤฑrmaya gรถre, Kovid-19 nedeniyle yatarak ve ayaktan tedavi alan hastalarฤฑn toplam tedavi maliyetinin devlet saฤlฤฑk harcamalarฤฑnda yรผzde 2 ve SGK saฤlฤฑk harcamalarฤฑnda yรผzde 3,8’lik bir oranฤฑ oluลturduฤu tahmin ediliyor.
Tรผrkiye’nin Kovid-19 salgฤฑnฤฑnda dรผnyada en yรผksek sayฤฑda vakanฤฑn gรถzlendiฤi 9. รผlke olduฤu belirtilen araลtฤฑrmada, “Elde edilen sonuรงlarla pandeminin birinci yฤฑlฤฑnda รผlkemize olan direkt tฤฑbbi maliyet yรผkรผnรผ tahmin etmeye รงalฤฑลtฤฑk. Pandeminin gerรงek toplam maliyeti ลรผphesiz direkt tฤฑbbi maliyetlerinin รถnemli รถlรงรผde รผzerindedir. Ancak, sadece saฤlฤฑk hizmet sunumuna getirdiฤi ilave ekonomik yรผkรผn toplam saฤlฤฑk harcamasฤฑnฤฑn yรผzde 2’si kadar olduฤu รถngรถrรผlmektedir. Tedbirlere raฤmen bir yฤฑl iรงindeki dalgalฤฑ vaka sayฤฑlarฤฑ Tรผrkiye’ye รถnemli bir ekonomik yรผk ve aynฤฑ zamanda saฤlฤฑk kuruluลlarฤฑna, saฤlฤฑk รงalฤฑลanlarฤฑna maddi ve manevi yรผk oluลturmuลtur.” ifadeleri kullanฤฑldฤฑ.
“Amacฤฑmฤฑz Kovid-19 hastalฤฑฤฤฑnฤฑn tฤฑbbi yรผkรผnรผ ortaya koymaktฤฑ”
ฤฐstanbul รniversitesi-Cerrahpaลa, Cerrahpaลa Tฤฑp Fakรผltesi Enfeksiyon Hastalฤฑklarฤฑ Ana Bilim Dalฤฑ Baลkanฤฑ Prof. Dr. Fehmi Tabak, “Araลtฤฑrmanฤฑn, Kovid-19’un Tรผrkiye’nin saฤlฤฑk sistemine getirdiฤi planlanmamฤฑล maliyeti gรถstermesi aรงฤฑsฤฑndan รงok รถnemli bir รงalฤฑลma olduฤuna inanฤฑyorum.” ifadelerini kullandฤฑ.
Bu araลtฤฑrmanฤฑn yalnฤฑzca direkt tฤฑbbi maliyetlere odaklandฤฑฤฤฑnฤฑ ve bu sonuรงlarฤฑn buzdaฤฤฑnฤฑn gรถrรผnen yรผzรผ olduฤunu aktaran Tabak, ลunlarฤฑ kaydetti:
“‘Dolaylฤฑ maliyetlerin daha da artmasฤฑnฤฑ รถnlemek iรงin Kovid-19’un saฤlฤฑk sistemine yรผkรผnรผ hafifletmemiz gerekiyor. ฤฐlk adฤฑm elbette aลฤฑlama. Sistem รผzerindeki yรผkรผ hafifletmek iรงin hastanede yatฤฑล sรผrelerinin kฤฑsaltฤฑlmasฤฑ ve hastalarฤฑn en kฤฑsa sรผrede taburcu olmalarฤฑnฤฑn saฤlanmasฤฑ bir diฤer รถnemli รถncelik olmalฤฑ.
Pandemi sรผrecinde hekim kontrollerinin ertelemesi gibi nedenlerle hepatit gibi birรงok bulaลฤฑcฤฑ hastalฤฑฤฤฑn taramasฤฑ yapฤฑlamadฤฑ. Bir รถrnek vermek gerekirse, Saฤlฤฑk Bakanlฤฑฤฤฑ verilerine gรถre 2020 yฤฑlฤฑnda Tรผrkiye’de HIV tanฤฑsฤฑ alan kiลi sayฤฑsฤฑ 2019 yฤฑlฤฑna kฤฑyasla yรผzde 62 azaldฤฑ. Dolayฤฑsฤฑyla Kovid-19’un รถnรผmรผzdeki yฤฑllarda toplum saฤlฤฑฤฤฑ ve saฤlฤฑk sistemine uzun vadeli yรผkรผnรผn gรถrรผnenden รงok daha yรผksek olduฤunu gรถrebiliriz.”
“รlรผm, sakatlฤฑk ve iล gรผcรผ kaybฤฑ oldukรงa รถnemli bir hastalฤฑk yรผkรผ olarak kabul ediliyor”
Baลkent รniversitesi Saฤlฤฑk Bilimleri Fakรผltesi Dekanฤฑ Prof. Dr. Simten Malhan da araลtฤฑrmanฤฑn yรถntemine iliลkin, araลtฤฑrmayฤฑ yรผrรผtรผrken, Kovid-19 hastalฤฑฤฤฑnฤฑn Tรผrkiye saฤlฤฑk sistemine olan ek maliyetini ortaya koymak iรงin sadece test, tanฤฑ, tedavi, ilaรง gibi direkt tฤฑbbi maliyetlerin dikkate alฤฑndฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti.
รnce hasta baลฤฑ direkt tฤฑbbi maliyetlerin bulunduฤunu aktaran Malhan, sonrasฤฑnda Kovid-19 tanฤฑsฤฑ alan tรผm hastalara genelleme yapฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ kaydetti.
Malhan, ลu bilgileri verdi:
“Hasta baลฤฑ direkt tฤฑbbi maliyetleri hesaplamak iรงin, Cerrahpaลa Tฤฑp Fakรผltesi Hastanesi’nin gerรงek hasta verileri ve Tรผrkiye’ye genellemek iรงin Saฤlฤฑk Bakanlฤฑฤฤฑ tarafฤฑndan aรงฤฑklanan gรผnlรผk Kovid-19 hasta verileri kullanฤฑldฤฑ. Tรผm dรผnyada olduฤu gibi hastalฤฑk hakkฤฑndaki belirsizlik, kiลilerde gรถsterdiฤi farklฤฑ etkiler, organ tutulumlarฤฑ ve hastalฤฑฤฤฑn ลiddeti pek รงok dolaylฤฑ maliyete de neden oluyor.
รlรผm, sakatlฤฑk ve iล gรผcรผ kaybฤฑ oldukรงa รถnemli bir hastalฤฑk yรผkรผ olarak kabul ediliyor. Bu maliyetler de gรถz รถnรผne alฤฑnฤฑrsa Kovid-19’un saฤlฤฑk alanฤฑnda Tรผrkiye’ye ekonomik yรผkรผnรผn bu araลtฤฑrmada hesaplanandan รงok daha fazla olduฤu gรถrรผlecektir.”
– Hastalฤฑฤฤฑn ลiddeti yรผkseldikรงe tedavi maliyeti artฤฑyor
Toplantฤฑda verilen bilgilere gรถre, araลtฤฑrma iรงin verileri deฤerlendirilen 1.056 hastanฤฑn yรผzde 55’i erkek, yรผzde 45’i kadฤฑn hastalardan oluลtu. Hastalarฤฑn ortalama yaลฤฑ 56,6 olarak belirlenirken sadece serviste saฤlฤฑk hizmeti tamamlayanlarฤฑn oranฤฑ yรผzde 84,6, yoฤun bakฤฑmda yatanlarฤฑn oranฤฑ yรผzde 15,4 oldu.
Hastaneye baลvuranlarฤฑn hastalฤฑk ลiddetleri asemptomatik yรผzde 5,9, hafif yรผzde 17, orta yรผzde 41,2 ve ลiddetli yรผzde 36 olarak tespit edildi.
Hastalฤฑฤฤฑn ลiddeti arttฤฑkรงa maliyetlerin de arttฤฑฤฤฑ tespit edildi. ลiddetli Kovid-19 hastalarฤฑnda ortalama maliyetler, belirti gรถstermeyen, hafif ลiddetli ve orta derece ลiddetli Kovid-19 maliyetlerinden รงok daha yรผksek gerรงekleลti.
Orta ลiddetteki hastalarฤฑn, hastanede ortalama 8,6 gรผn kaldฤฑฤฤฑ, bu sรผrenin 51 gรผne kadar uzadฤฑฤฤฑ gรถrรผldรผ. Orta ลiddetteki bir hastanฤฑn ortalama maliyeti 8 bin 791,1 TL olarak hesaplandฤฑ.
Hastalฤฑฤฤฑ ลiddetli geรงiren hastalarฤฑn ortalama yatฤฑล gรผn sayฤฑsฤฑ 10,8 gรผn oldu. Bu hastalarฤฑn yoฤun bakฤฑm tedavi sรผresinin 93 gรผne kadar uzadฤฑฤฤฑ gรถzlendi. Bu hastalarฤฑn ortalama hasta maliyeti 13 bin 405,9 TL olarak hesaplandฤฑ.
Hastaneye yatan tรผm hastalar arasฤฑnda รถlรผm oranฤฑ yรผzde 9,5
Oksijen tedavisi ile birlikte yoฤun bakฤฑm hizmeti de alan ลiddetli hastalarฤฑn ortalama yatฤฑล gรผn sayฤฑsฤฑ 17,3 gรผn oldu. Bu hastalarฤฑn ortalama hasta maliyeti ise 30 bin 257,3 TL olarak hesaplandฤฑ.
Hastalarฤฑn yรผzde 43’รผnde eลlik eden hastalฤฑklar bulunmakla birlikte, bu hastalฤฑklar arasฤฑnda ilk sฤฑrada yรผzde 23,9 hipertansiyon, sonrasฤฑnda sฤฑrasฤฑyla yรผzde 13,6 diyabet, yรผzde 9,1 astฤฑm, yรผzde 8,1 iskemik kalp hastalฤฑฤฤฑ ve yรผzde 7,6 kanser olduฤu tespit edildi. Hastaneye yatan tรผm hastalar arasฤฑnda รถlรผm oranฤฑ yรผzde 9,5 olarak tespit edildi.
