Gรผmrรผk ve Ticaret Bakanฤฑ Hayati Yazฤฑcฤฑ, Tรผketicinin Korunmasฤฑ Hakkฤฑnda Kanun ile tรผketicinin aรงฤฑk talebi olmaksฤฑzฤฑn krediyle ilgili sigorta yaptฤฑrฤฑlmasฤฑ yasaklandฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek, “Bankalarฤฑn, kredinin รถdenmesi iรงin aรงฤฑlan hesaplardan, sadece kredi ile ilgili iลlemler yapฤฑlmasฤฑ durumunda tรผketicilerden รผcret ya da masraf talep etmesi yasaklanmฤฑลtฤฑr”diye konuลtu.
Bakan, Ekonomi Gazetecileri Derneฤi (EGD) รผyeleriyle bir araya geldiฤi toplantฤฑda, 6502 sayฤฑlฤฑ Tรผketicinin Korunmasฤฑ Hakkฤฑnda Kanun’un 28 Kasฤฑm 2013’te Resmi Gazete’de yayฤฑmlandฤฑฤฤฑnฤฑ, 28 Mayฤฑs 2014’te de yรผrรผrlรผฤe gireceฤini sรถyledi.Tรผketicilerin haklarฤฑnฤฑn her zamankinden daha dikkatle korunmasฤฑna ihtiyaรง bulunduฤunu belirten Yazฤฑcฤฑ, Hรผkรผmet olarak tรผketicilere yรถnelik รงalฤฑลmalarฤฑnฤฑn temel ilkesinin “Bilinรงli Tรผketici, Basiretli Tacir” olduฤunu dile getirdi.
Yeni Kanun ile tรผketicileri daha ileri seviyede korumaya yรถnelik tedbirler alฤฑndฤฑฤฤฑnฤฑ belirten Yazฤฑcฤฑ,”Tรผketicilerin hak arama yollarฤฑ kolaylaลtฤฑrฤฑlmฤฑล, tรผketicinin bilgilendirilmesi konusu รถn plana รงฤฑkarฤฑlmฤฑล, bรผrokrasi azaltฤฑlmฤฑล, hakkaniyete uygun bir ceza sistemi oluลturulmuลtur. Yeni kanun, mevcut dรผzenlemelerin birรงoฤunda deฤiลiklik รถngรถrmenin yanฤฑ sฤฑra mevcut Kanunda yer almayan yeni dรผzenlemeleri de getirmektedir” diye konuลtu.
Yazฤฑcฤฑ,Kanun’un tรผketici sรถzleลmeleriyle ilgili dรผzenlemelerin ortak hรผkรผmlerine iliลkin ลunlarฤฑ sรถyledi: “Tรผm tรผketici sรถzleลmeleri 12 puntodan kรผรงรผk olmayacak ve okunabilir dรผzeyde olacak. Sรถzleลme ลartlarฤฑ tรผketici aleyhine deฤiลtirilmeyecek. Tรผketiciden, yapฤฑlan sรถzleลmenin dฤฑลฤฑnda, haksฤฑz olarak herhangi bir hizmet kalemi adฤฑ altฤฑnda ek bir bedel talep edilemeyeceฤi bu Kanunla ilk defa dรผzenlenmektedir. Tรผketiciden talep edilecek her tรผrlรผ รผcret ve masrafa iliลkin bilgilerin, sรถzleลmenin eki olarak tรผketiciye ayrฤฑca verilmesi zorunluluฤu getirilmiลtir. Bu uygulama da tamamen yeni ve รถnemlidir. Bankacฤฑlฤฑk iลlemlerinde faiz dฤฑลฤฑnda hangi hizmetlerden รผcret, komisyon ve masraf alฤฑnacaฤฤฑ hususu, Bakanlฤฑฤฤฑmฤฑzฤฑn gรถrรผลรผ alฤฑnarak BDDK tarafฤฑndan belirlenecektir. Yapฤฑlacak dรผzenlemeyle Bankalarฤฑn tรผketiciden haksฤฑz olarak aldฤฑฤฤฑ รผcret ve komisyonlarฤฑn รถnรผne geรงilecektir.”
Getirilen yeni bir madde ile yasanฤฑn yรผrรผrlรผฤe girmesiyle, kart รงฤฑkaran kuruluลlarฤฑn tรผketicilere yฤฑllฤฑk รผyelik aidatฤฑ ve benzeri isim altฤฑnda รผcret tahsil etmedikleri bir kredi kartฤฑ sunmak zorunda olacaklarฤฑnฤฑ aktaran Yazฤฑcฤฑ, bรถylece kredi kartฤฑ aidatฤฑna iliลkin yaลanan tartฤฑลmalarฤฑn sona ereceฤini ifade etti. Bu kanunla getirilen bir diฤer dรผzenlemenin temerrรผt hali de dahil olmak รผzere, tรผketici iลlemlerinde bileลik faiz uygulanmasฤฑna son verilmesi olduฤunu dile getiren Yazฤฑcฤฑ, katฤฑlฤฑm bankalarฤฑnฤฑn da bu Kanun’un tรผm dรผzenlemeleri yรถnรผnden kapsam iรงinde olacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Yeni Kanun ile cayma hakkฤฑ sรผrelerinin yeniden dรผzenlendiฤini belirten Yazฤฑcฤฑ, “ฤฐลyeri dฤฑลฤฑnda, yani kapฤฑdan yapฤฑlan satฤฑลlarda ve mesafeli satฤฑลlarda 7 gรผn, devre tatil sรถzleลmelerinde ise 10 gรผn olan cayma sรผreleri 14 gรผne รงฤฑkarฤฑlmฤฑลtฤฑr. Daha รถnce uygulamada olmayan bazฤฑ alanlarda cayma sรผrelerini ilk defa uygulamaya koyduk. Bunlar, รถn รถdemeli konut satฤฑลlarฤฑ, tรผketici kredisi sรถzleลmeleri ve finansal hizmetlere iliลkin mesafeli sรถzleลmelerde 14 gรผnlรผk cayma sรผresi ile taksitle satฤฑล sรถzleลmelerinde ise Borรงlar Kanunu’na paralel olarak 7 gรผnlรผk cayma hakkฤฑdฤฑr” diye konuลtu.
Ayฤฑplฤฑ mal ve hizmette tรผketiciye saฤlanan haklarฤฑn geniลletildiฤini anlatan Yazฤฑcฤฑ, “Mevcut Kanun’da olduฤu gibi, ayฤฑplฤฑ mallarda satฤฑcฤฑnฤฑn sorumluluฤu taลฤฑnฤฑr mallarda, malฤฑn tesliminden itibaren 2 yฤฑl, taลฤฑnmaz mallarda ise 5 yฤฑl olarak belirlenmiลtir. Yeni ve รถnemli bir uygulama; zaman aลฤฑmฤฑ sรผresi iรงerisinde kalmak kaydฤฑyla, ilk 6 ay iรงinde ortaya รงฤฑkan ayฤฑplarda malฤฑn ayฤฑplฤฑ olmadฤฑฤฤฑnฤฑ satฤฑcฤฑ ispat edecektir.
Ayฤฑp, aฤฤฑr kusur veya hile ile gizlenmiลse, zaman aลฤฑmฤฑ sรผresinden yararlanฤฑlamaz. Sรถzleลmeden dรถnmek, ayฤฑp oranฤฑnda satฤฑล bedelinden indirim istemek, รผcretsiz onarฤฑm, satฤฑlanฤฑn ayฤฑpsฤฑz misli ile deฤiลtirilmesini istemek, tรผketicilerimizin kullanacaฤฤฑ seรงimlik haklarฤฑdฤฑr” ifadelerini kullandฤฑ. Hayati Yazฤฑcฤฑ, tรผketici kredisi ve konut finansmanฤฑ (mortgage) sรถzleลmelerinde tรผketiciye yeni haklar tanฤฑndฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek,ลรถyle devam etti:”Kredi sรถzleลmesi imzalanmadan รถnce, tรผketicinin sรถzleลme ลartlarฤฑ hakkฤฑnda bilgilendirilmesi zorunlu kฤฑlฤฑnmฤฑลtฤฑr.
Tรผketicilere, tรผketici kredisi sรถzleลmesinden 14 gรผn iรงinde cayma hakkฤฑ getirilmiลtir. Tรผketicinin aรงฤฑk talebi olmaksฤฑzฤฑn, krediyle ilgili sigorta yaptฤฑrฤฑlmasฤฑ yasaklanmฤฑลtฤฑr. Tรผketicinin sigorta yaptฤฑrmak istemesi halinde ise istediฤi sigorta ลirketi ile imzaladฤฑฤฤฑ poliรงe, kredi veren tarafฤฑndan kabul edilmek zorunda olacaktฤฑr. Bankalarฤฑn, kredinin รถdenmesi iรงin aรงฤฑlan hesaplardan, sadece kredi ile ilgili iลlemler yapฤฑlmasฤฑ durumunda tรผketicilerden รผcret ya da masraf talep etmesi yasaklanmฤฑลtฤฑr.
Bu hesabฤฑn, tรผketicinin aksine yazฤฑlฤฑ talebi olmamasฤฑ halinde kredinin รถdenmesi ile kapanmasฤฑ zorunlu tutulmuลtur. Tรผketicinin aรงฤฑk talimatฤฑ olmadan Bankalar, kredi sรถzleลmesi ile iliลkili bir kredili mevduat sรถzleลmesi yapamayacaktฤฑr. Konut kredisi รงeken tรผketicilerimizin, bu kredilerini erken รถdemeleri durumunda mevcut dรผzenlemelere gรถre, รถdemek zorunda olduklarฤฑ yรผzde 2’lik erken รถdeme tazminatฤฑnฤฑn, kalan vadesi 36 ayฤฑ aลmayan kredilerde erken รถdenen tutarฤฑn yรผzde 1’ini geรงemeyeceฤi, dรผzenlenerek รถnemli bir adฤฑm atฤฑlmฤฑลtฤฑr. Bu, mevcut kanunda var, ancak burada erken รถdeme tazminatฤฑ oranฤฑ dรผลรผrรผlmรผลtรผr.”
Kanun’un maketten satฤฑล olarak da bilinen “รถn รถdemeli konut satฤฑlarฤฑ”na iliลkin tรผketiciyi daha ileri dรผzeyde koruyan tedbirler getirdiฤini anlatan Yazฤฑcฤฑ, “Bu alanda da ilk defa dรผzenlenen bรถlรผmler var. Yapฤฑ ruhsatฤฑ alฤฑnmadan, tรผketicilerle รถn รถdemeli konut satฤฑลฤฑ sรถzleลmesi yapฤฑlamayacak. Bakanlฤฑkรงa projedeki devre sayฤฑsฤฑ ya da projenin toplam bedeli kriterine gรถre belirlenecek bรผyรผklรผฤรผn รผzerindeki projeler iรงin bina tamamlama sigortasฤฑ yaptฤฑrฤฑlmasฤฑ zorunlu olacak. Bรถylece bir firmanฤฑn binayฤฑ tamamlamadan iflas etmesi durumunda sigorta ลirketi binayฤฑ tamamlayarak tรผketiciye teslim edecektir. Tรผketici, 14 gรผn iรงinde รถn รถdemeli konut satฤฑล sรถzleลmesinden cayma hakkฤฑna sahip olacak” deฤerlendirmesinde bulundu.
Maketten satฤฑลlarda mevcut kanunda 30 ay olan konutun teslim sรผresinin 36 aya รงฤฑkarฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ belirten Yazฤฑcฤฑ, cayma hakkฤฑnฤฑn dฤฑลฤฑnda devir ve teslim tarihine kadar tรผketiciye, belli masraflarฤฑ ve sรถzleลme bedelinin yรผzde 2’sine kadar tazminat รถdemek suretiyle sรถzleลmeden dรถnme hakkฤฑ verildiฤini sรถyledi. Yazฤฑcฤฑ, Bakanlฤฑk tarafฤฑndan verilen Kampanyalฤฑ Satฤฑล ฤฐzin Belgesi’nin kaldฤฑrฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ, bu suretle konut satฤฑลlarฤฑnฤฑn devlet garantisinde olduฤu yรถnรผndeki yanlฤฑล izlenimlerin รถnรผne geรงildiฤini kaydetti.Maฤduriyetlerin en รงok yaลandฤฑฤฤฑ iลyeri dฤฑลฤฑnda yapฤฑlan satฤฑลlar (kapฤฑdan satฤฑลlar) konusunda yeni tedbirler alฤฑndฤฑฤฤฑna iลaret eden Yazฤฑcฤฑ, “ฤฐลyeri dฤฑลฤฑnda satฤฑล yapacaklar, mevcut uygulamada olduฤu gibi Bakanlฤฑktan ‘yetki belgesi’ almak zorunda olacaktฤฑr. ฤฐลyeri dฤฑลฤฑnda kurulan sรถzleลmeler imzalanmadan รถnce, tรผketicilerimizin sรถzleลme ลartlarฤฑ ile ilgili bilgilendirilmesi zorunlu tutulmuลtur. Mevcut 7 gรผnlรผk cayma hakkฤฑ sรผresi 14 gรผne รงฤฑkarฤฑlmaktadฤฑr. Satฤฑcฤฑ ve saฤlayฤฑcฤฑ, yรผkรผmlรผlรผklere aykฤฑrฤฑ davranฤฑrsa tรผketici cayma hakkฤฑnฤฑ kullanmak iรงin 14 gรผnlรผk sรผreyle baฤlฤฑ olmayacaktฤฑr. Sรถzleลme tarihi, tรผketicinin kendi el yazฤฑsฤฑyla yazdฤฑrฤฑlacak ve sรถzleลmenin bir รถrneฤi tรผketiciye verilecektir” ลeklinde konuลtu.
Bakan Yazฤฑcฤฑ, internet, telefon, katalog gibi yollarla mesafeli olarak kurulan sรถzleลmelere iliลkin yeni dรผzenlemeler yapฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ ve bu tรผr satฤฑลlarda, mesafeli sรถzleลme kurulmadan รถnce tรผketicinin sรถzleลme ลartlarฤฑ hakkฤฑnda bilgilendirileceฤini ifade etti.Mesafeli sipariล edilen รผrรผnler en geรง 30 gรผn iรงinde tรผketiciye teslim edileceฤini aktaran Yazฤฑcฤฑ, mevcut 7 gรผnlรผk cayma hakkฤฑ sรผresinin 14 gรผne รงฤฑkarฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ, satฤฑcฤฑ ve saฤlayฤฑcฤฑ, tรผketiciyi cayma hakkฤฑ konusunda bilgilendirmezse tรผketicinin 14 gรผnlรผk sรผreyle baฤlฤฑ olmayacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Finansal hizmetlerin mesafeli satฤฑลฤฑna iliลkin Avrupa Birliฤi (AB) Yรถnergesi’nin ilk defa iรง hukuka aktarฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ belirten Yazฤฑcฤฑ, bu maddenin de ilk defa Kanun kapsamฤฑna alฤฑndฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti. Tรผketicilerin her tรผrlรผ banka hizmeti, kredi, sigorta, bireysel emeklilik, yatฤฑrฤฑm ve รถdeme ile ilgili mesafeli sรถzleลme kurulmadan รถnce bilgilendirilmesinin zorunlu tutulduฤunu vurgulayan Yazฤฑcฤฑ, tรผketicilerin, finansal hizmetlere iliลkinsรถzleลmelerden 14 gรผn iรงinde cayabileceklerini kaydetti.
Yazฤฑcฤฑ, devre tatil ve devre mรผlkte tรผketicilere yeni haklar getirilildiฤini aktararak, ลunlarฤฑ kaydetti: “Devre tatil kavramฤฑ anlaลฤฑlฤฑr hale getirilerek, devre mรผlkler ve alternatif tatil รผyelikleri kapsama dahil edilmiลtir. Bรถylelikle devre mรผlkler de kanun kapsamฤฑna alฤฑnmฤฑลtฤฑr. Sรถzleลme kurulmadan รถnce, tรผketicilerin sรถzleลme ลartlarฤฑ ile ilgili bilgilendirilmesi zorunluluฤu getirilmiลtir. Sรถzleลme tarihinin tรผketicinin kendi el yazฤฑsฤฑyla yazฤฑlmasฤฑ ve sรถzleลmenin bir รถrneฤinin tรผketiciye verilmesi zorunlu hale getirilmiลtir. Devre tatillerde cayma hakkฤฑ sรผresi 10 gรผnden 14 gรผne รงฤฑkarฤฑlmฤฑลtฤฑr. Bakanlฤฑkรงa projedeki devre sayฤฑsฤฑ ya da projenin toplam bedeli kriterine gรถre belirlenecek bรผyรผklรผฤรผn รผzerindeki projeler iรงin bina tamamlama sigortasฤฑ yaptฤฑrฤฑlmasฤฑ zorunluluฤu getirilmiลtir.
Bina Tamamlama Sigortasฤฑ, ilk defa bu kanunla birlikte hukukumuza girmiลtir. Tรผketicilerimizin maฤduriyetini engellemesi bakฤฑmฤฑndan son derece รถnemlidir. Devre tatil amaรงlฤฑ taลฤฑnmazฤฑn รถn รถdemeli satฤฑลฤฑnda devir ve teslim sรผresi sรถzleลme tarihinden tibaren 36 ayฤฑ geรงemeyecektir. Devir ve teslim tarihine kadar tรผketiciye, sรถzleลme bedelinin yรผzde 2’sine kadar tazminat รถdemek suretiyle sรถzleลmeden dรถnme hakkฤฑ verilmiลtir. Bu madde mevcut kanunda da bulunmaktadฤฑr.”
