Krizi fırsata çeviren petrol şirketlerinden rekor kâr

Uluslararası enerji krizi nedeniyle petrol devlerinin kârlarında patlama yaşandı. Şirketlerin dün ve bugün açıkladığı üçüncü çeyrek bilançolarında kârlarını önceki yıla göre katladığı görüldü.

ABD’li petrol devi ExxonMobil üçüncü çeyrek kârını üçe katlayarak rekor kırarken Chevron üçüncü çeyrek kârını yıllık bazda yüzde 84 artırdı. Total’in üçüncü çeyrek kârı yıllık bazda ikiye katlanarak 9,9 milyar dolara ulaşırken Shell’in kârı da aynı dönemde yıllık bazda ikiye katlanarak 9,45 milyar dolar oldu.

Bilançosunu açıklayan şirketlerin kazançları hissedarlarını memnun etse de enerji sektörü siyasetçiler tarafından enflasyonu derinleştirmekle suçlanıyor.

Sözcü’nün haberine göre ExxonMobil, üçüncü çeyrekte 19,7 milyar dolar kâr açıklarken bir önceki yıl aynı dönemde bu rakam 6,8 milyar dolar olarak gerçekleşmişti. Şirket ayrıca hisse başına kazancı da neredeyse üçe katlayarak 4,68 dolara çıkardı.

Teksas merkezli şirket, sonuçları emtia piyasalarının gücünün yanı sıra güçlü performansına ve titiz maliyet kontrolüne bağladı.

Fransız Total şirketi de yükselen emtia fiyatlarından kazanç sağlayarak tahminlerin üzerinde kâr açıkladı. Fransız şirketin üçüncü çeyrek kârı yıllık bazda ikiye katlanarak 9,9 milyar dolara ulaştı. Total bu rekor kârı Rusya’da sahip olduğu ortaklıklar nedeniyle uğradığı zarara rağmen elde etti.

İngiltere merkezli petrol şirketi Shell ise zayıf rafineri ve gaz ticareti nedeniyle önceki çeyreğin rekor seviyesinden gerileyerek 9,45 milyar dolarlık üçüncü çeyrek kârı açıkladı. Ancak şirket, kârını geçen yıla göre ikiye katladı.

Chevron’un üçüncü çeyrek net kârı ise 11,2 milyar dolarla geçen yıla göre yüzde 84 arttı. Hem Exxon hem de Chevron’un kârları Wall Street’in beklentilerini gölgede bıraktı.

Borsalardaki genel düşüşe rağmen petrol şirketleri; artan temettüler, hisse geri alımları ve yüksek kârlarla birlikte bu yıl ABD borsasında en iyi performans gösteren şirketler oldu.

Brent ham petrol fiyatları mart ayında Ukrayna-Rusya savaşı nedeniyle varil başına 130 dolarlık seviyelere kadar tırmanırken sonrasında 90 dolar seviyelerine dönmüştü. Diğer yandan devam eden sıkı arz ve OPEC+’nın arzı kısma kararı fiyatları yukarı yönlü baskılamayı sürdürdü.

Artan fiyatlar nedeniyle ABD’deki petrol fiyatları bu yılın başlarında galon başına (1 galon=3,78 litre) 5 dolara kadar ulaştı. Fiyatlar piyasadaki düşüşle birlikte 3,76 dolara kadar inse de yılın başına göre hâlâ oldukça yüksek kalmaya devam etti.

Yükselen benzin fiyatları lojistik maliyetleri başta olmak üzere pek çok ürünün maliyetini artırarak enflasyonu körüklemiş, bu durum geçtiğimiz aylarda petrol endüstrisi ile Beyaz Saray’ı karşı karşıya getirmişti.

Fiyatları indirebilmek için benzinde vergi indirimini gündeme alan Biden, petrol şirketlerini kârlarını arttırmak için arz sıkıntısından faydalanmakla suçlamıştı. Biden, ”Exxon bu yıl Tanrı’dan çok para kazandı. Amerikan petrol şirketleri kârlarını daha fazla sondaj yapmak için değil hisselerini geri almak için kullandı” dedi.

Selim Soydan

Tüm Yazıları

İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi mezunu. 2010 yılından Türkiye'nin önde gelen gazetelerinin dijital servislerinde teknoloji ve finans konularında yazı haberlere imza attı