Dรผnya yazarฤฑ Uฤur Civelek bugรผnkรผ kรถลesinde dรผnyada yaลanan geliลmelerin kurlar รผzerindeki etkilerini kaleme aldฤฑ. ฤฐลte o yazฤฑ;
Yakฤฑn gelecek aรงฤฑsฤฑndan siyasi ve askeri nitelikli hamlelerin giderek daha belirleyici olduฤu, aฤฤฑrlaลmฤฑล ekonomik sorunlar sebebi ile gรผnรผ kurtarmanฤฑn zorlaลtฤฑฤฤฑ bir sรผreรงten geรงiyoruz. Bu durum bilgi kirliliฤini de beraberinde getiriyor ve geliลmelerin olmasฤฑ gerektiฤi gibi anlaลฤฑlmasฤฑnฤฑ da kฤฑsmen olanaksฤฑzlaลtฤฑrฤฑyor.
Geride bฤฑraktฤฑฤฤฑmฤฑz hafta genelinde ilginรง geliลmelere tanฤฑk olduk. ฤฐstanbulโda yapฤฑlan Enerji Zirvesi, hem umulan sonuรงlarฤฑ vermedi ve hem de Rusya ile Tรผrkiye arasฤฑndaki iliลkiler gรผndeminin gรถlgesinde kalmaktan kurtulamadฤฑ. รinโden gelen ekonomik veriler ise, riskten kaรงฤฑnma eฤiliminin belirleyici olmasฤฑnฤฑ engelleyerek zaman kazanmaya รงalฤฑลanlarฤฑn hesaplarฤฑnฤฑ bozdu. Hafta sonunda ise Lozanโda yapฤฑlan Suriye Ateลkes gรถrรผลmelerinin baลarฤฑsฤฑzlฤฑkla sonlanmasฤฑ ve Musulโu kurtarma operasyonunun fiilen baลlamasฤฑ, รถncelikleri daha farklฤฑ olan yeni bir dรถneme geรงiลin iลaret fiลeฤi oldu. Geride bฤฑraktฤฑฤฤฑmฤฑz hafta genelinde piyasalarda yaลanan eฤilimleri รถncesini de dikkate alarak anlamak ve bundan sonrasฤฑnฤฑ รถngรถrebilmek iรงin, hemen yukarฤฑda kฤฑsmen รถzetlemeye รงalฤฑลtฤฑฤฤฑmฤฑz geliลmeleri doฤru okumak gerekiyor. รin verileri ile Orta Doฤuโya iliลkin son geliลmelerin, gรผvensizliฤi besleyerek riskten kaรงฤฑnma eฤilimini tetikleyebileceฤini ve bunu รถnlemenin giderek zorlaลtฤฑฤฤฑnฤฑ hesaba katmak gerekiyor.
Bu yฤฑlฤฑn son ayฤฑnda dolar faizinin bir kez daha yรผkseltilebileceฤini kabullenmek piyasalar aรงฤฑsฤฑndan kolay olmamฤฑลtฤฑ. Petrol arzฤฑnฤฑn kฤฑsฤฑlabileceฤi izlenimi yaratan ve Cezayirโde yapฤฑlan gayrฤฑ resmi OPEC Zirvesi sonrasฤฑnda, dolar faizlerinin yรผkseliลine yรถnelik endiลelerin kฤฑsmen azaltฤฑlmasฤฑna yรถnelik รงabalar olumlu karลฤฑlanmฤฑลtฤฑ. Amerikan dolarฤฑ diฤer paralara karลฤฑ gรผรงleniyordu, fakat eลanlฤฑ olarak petrol fiyatlarฤฑnฤฑn da yรผkseliyor olmasฤฑ riskten kaรงฤฑnma eฤilimini sฤฑnฤฑrlฤฑyor ve panik eฤilimlerin sahne almasฤฑnฤฑ engelliyordu.
Hafta ortasฤฑnda gelen รin Ekonomisine iliลkin Eylรผl ayฤฑ dฤฑล ticaret verileri, piyasalarฤฑ yรถnlendirerek geliลmeleri kontrol altฤฑnda tutmaya รงalฤฑลanlarฤฑn hesaplarฤฑnฤฑ bozdu; ฤฐhracatฤฑn yรผzde 10,0 ve ithalatฤฑn yรผzde 1,9 oranlarฤฑnda daralmฤฑล olmasฤฑ, hem beklentileri olumsuzlaลtฤฑrdฤฑ ve hem de riskten kaรงฤฑnma eฤilimlerini tetikledi. Hesabฤฑ bozulanlar, รงaresiz bir ลekilde sรถz konusu ekonomiye ait Eylรผl ayฤฑ enflasyon rakamlarฤฑnฤฑ cankurtaran simidi misali kullanmaya รงalฤฑลmak ve sakinliฤi geri getirmek รผzere daha fazla risk almak zorunda kaldฤฑ!
Bu aลamada sormak gerekiyor, รin รretici fiyatlarฤฑnฤฑn son dรถrt yฤฑl iรงinde ilk kez yรผkselmesi talebin artmaya ve durgunluktan รงฤฑkmaya baลlandฤฑฤฤฑnฤฑn iลareti olabilir mi? Piyasalar bรถyle olduฤu varsayฤฑmฤฑnฤฑn arkasฤฑna saklanarak geliลmelerin kontrolleri dฤฑลฤฑna รงฤฑkmasฤฑnฤฑ รถnlemeye รงalฤฑลฤฑyor ve kendini ele gรผne rezil etme gafletinden kaรงฤฑnamฤฑyor!
Arz fazlasฤฑ nedeni ile kapasite kullanฤฑmฤฑ dรผลen, parasฤฑ sฤฑnฤฑrlฤฑ da olsa deฤer kaybeden bir รผlkenin รผretici fiyatlarฤฑ, emtia fiyatlarฤฑnฤฑn kฤฑsmen yรผkseldiฤi kรผresel koลullarda artabilir. Eลanlฤฑ olarak dฤฑล ticaret hacminin seri bir ลekilde daralฤฑyor olmasฤฑ da, maliyet kรถkenli enflasyon baskฤฑlarฤฑnฤฑn ciddileลtiฤi ve belirsizliฤin arttฤฑฤฤฑ anlamฤฑna gelebilir; kรผresel beklentilerin de bu nedenle daha da olumsuzlaลacaฤฤฑ endiลelerini gรผรงlendirir. Bu tablodan durgunluktan รงฤฑkฤฑล yorumunun tรผretilmesi, รงok bรผyรผk aรงmazlara dรผลรผldรผฤรผnรผn itirafฤฑndan baลka bir anlam taลฤฑmaz!
Musulโu kurtarma operasyonunun baลlamasฤฑ ve Suriye ateลkes gรถrรผลmelerinin baลarฤฑsฤฑzlฤฑkla sonlanmasฤฑ ise, kรผresel gรผรงler arasฤฑndaki รงekiลmenin ivmeleneceฤi ve Rusya ile ABD arasฤฑndaki iliลkilerin gerginleลmeye devam edeceฤi yรถnรผndeki endiลeleri besler. Geleceฤe yรถnelik beklentileri ve kฤฑrฤฑlganlฤฑk algฤฑlarฤฑnฤฑ olumsuzlaลtฤฑrarak, riskten kaรงฤฑnma eฤilimini gรผรงlendirebilir.
Geliลmeler รถncelikle dรถviz piyasalarฤฑna iliลkin fiyat oynaklฤฑklarฤฑnฤฑn artmaya devam edebileceฤine, bu olumsuzluฤu bloke etmek yรถnรผndeki รงabalarฤฑn pek bir iลe yaramayabileceฤine iลaret ediyor. Kur savaลlarฤฑnฤฑn geri dรถnmesi ve diฤer olumsuzluklarฤฑ da tetiklemesi olasฤฑlฤฑฤฤฑ hatฤฑrฤฑ sayฤฑlฤฑr รถlรงรผde yรผkseldi!
