Yรผkselen faiz oranlarฤฑ, enflasyon ve uzun sรผredir devam eden enerji krizi, dรผnya ekonomisinin resesyona doฤru gittiฤi inancฤฑnฤฑ artฤฑrฤฑyor.
ABD Hazine Bakanฤฑ Janet Yellen ve Avrupa Merkez Bankasฤฑ Baลkanฤฑ Christine Lagardeโnin temel bir senaryo olarak gรถrmese de kabul ettikleri bir risk olan resesyona dair iลaretler de yรผkselmeye devam ediyor.
Sรถzcรผ’nรผn haberine gรถre ABDโde gayri safi yurt iรงi hasฤฑlanฤฑn (GSYH) iki รงeyrek art arda kรผรงรผlmesinin ardฤฑndan รผlkede resesyonun baลlayฤฑp baลlamadฤฑฤฤฑ tartฤฑลฤฑlmฤฑล, yetkililer bunun istisnai bir durum olduฤunu ve durumun resesyon anlamฤฑna gelmediฤini belirtmiลti. Ancak hem Avrupaโda hem de ABDโde รผretime iliลkin veriler ekonomik durgunluk sinyallerinin arttฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsteriyor.
Avrupaโda resesyon riskleri gรผรงlenmeye devam ederken, Almanyaโnฤฑn doฤal gaz tedariki problemine bir de kuraklฤฑฤฤฑn nehirlerdeki su seviyelerini dรผลรผrmesi eklendi.
Buna gรถre, nehirlerin iรง ve dฤฑล ticarette รถnemli payฤฑ olduฤu รผlkede su seviyelerinin oldukรงa azalmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan bazฤฑ gemilerin seyahat edememesinin รผlkede tedarik zincirini olumsuz etkileyebileceฤinden endiลe ediliyor.
Euro Bรถlgesiโnde yฤฑllฤฑk enflasyon enerji fiyatlarฤฑndaki yรผkseliลin etkisiyle temmuzda yรผzde 8,9โa รงฤฑkarak rekor seviyeyi gรถrรผrken, inลaat รผretimi, haziran ayฤฑnda bir รถnceki aya gรถre yรผzde 1,3 azaldฤฑ.
Euro Bรถlgesi yฤฑlฤฑn ikinci รงeyreฤinde รงeyreklik yรผzde 0,6 ve yฤฑllฤฑk yรผzde 3,9 bรผyรผse de beklentilerin altฤฑnda kalฤฑrken, ฤฐngiltereโde Tรผketici Fiyat Endeksi (TรFE) yฤฑllฤฑk yรผzde 10,1 artฤฑลla son 40 yฤฑlฤฑn en hฤฑzlฤฑ yรผkseliลine iลaret etti.
Bu hafta aรงฤฑklanacak satฤฑn alma yรถneticileri endeksleri de resesyon konusunda kritik sinyallerden birini verecek. รzel sektรถr รผretiminin daraldฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsterecek olasฤฑ bir veri 19 รผlkeli Euro bรถlgesindeki resesyon iรงin ciddi bir sinyal olacak.
รte yandan ABDโde enflasyon ve resesyon ikilemi sรผrerken, piyasalardaki fiyatlamalar da zorlaลฤฑyor.
ABD tahvil piyasalarฤฑnda da bu hafta satฤฑล aฤฤฑrlฤฑklฤฑ bir seyir izlenirken, bazฤฑ varlฤฑklarda terse dรถnen getiri eฤrisi resesyon korkularฤฑnฤฑ beslemeyi sรผrdรผrรผyor.
รlkede aรงฤฑklanan makroekonomik verilere gรถre, ikinci el konut satฤฑลlarฤฑ, temmuzda dรผลรผลรผnรผ altฤฑncฤฑ aya taลฤฑyarak aylฤฑk bazda yรผzde 5,9 azalฤฑลla Mayฤฑs 2020โden bu yana en dรผลรผk seviyeye geriledi.
ฤฐlk kez iลsizlik maaลฤฑ baลvurusunda bulunanlarฤฑn sayฤฑsฤฑ, 13 Aฤustos ile biten haftada รถnceki haftaya kฤฑyasla 2 bin kiลi azalarak 250 bine indi. Piyasa beklentilerinin aksine dรผลรผล kaydeden iลsizlik maaลฤฑ baลvurularฤฑ, iล gรผcรผ talebinin saฤlam kalmaya devam ettiฤine iลaret etti.
ABDโde perakende satฤฑลlar, temmuzda artฤฑล beklentilerinin aksine deฤiลim gรถstermezken, รผlkenin bรผyรผk alฤฑลveriล maฤazalarฤฑndan Targetโฤฑn ikinci รงeyrekteki karฤฑ, tรผketicilerin yรผksek enflasyon nedeniyle isteฤe baฤlฤฑ harcamalardan kaรงฤฑnmasฤฑyla yaklaลฤฑk yรผzde 90 dรผลรผล gรถsterdi.
รlkede konut baลlangฤฑรงlarฤฑ ise temmuzda yรผzde 9,6 azalฤฑลla 1 milyon 446 bine gerileyerek, ลubat 2021โden bu yana en dรผลรผk seviyeye indi. ฤฐnลaat izinleri de temmuzda aylฤฑk bazda yรผzde 1,3 azalarak 1 milyon 674 bine geriledi.
Uluslararasฤฑ Para Fonu (IMF) geรงtiฤimiz ay kรผresel bรผyรผme tahminlerini dรผลรผrerek, yรผksek enflasyon ve Ukrayna savaลฤฑndan kaynaklanan risklerin kontrol altฤฑna alฤฑnmamasฤฑ hรขlinde dรผnya ekonomisinin resesyonun eลiฤine gelebileceฤi uyarฤฑsฤฑnda bulundu.
Kurum yayฤฑmladฤฑฤฤฑ raporda kรผresel reel gayri safi yurt iรงi hasฤฑla (GSYฤฐH) bรผyรผmesine iliลkin tahminini yรผzde 3,6’dan yรผzde 3,2’ye dรผลรผrdรผ. IMF’nin 2023 yฤฑlฤฑna iliลkin bรผyรผme beklentisi ise yรผzde 3,6’dan yรผzde 2,9’a indirildi.
Moodyโs Analyticsโin baล ekonomisti Mark Zandi ise ABDโdeki ekonomik daralmanฤฑn resesyona iลaret etmediฤini belirterek โBu bir durgunluk deฤil. Durgunlukla aynฤฑ evrende bile deฤilโ dedi.
Devam eden bir durgunluฤa iลaret eden tek ลeyin negatif GSYฤฐHโnฤฑn arka arkaya iki รงeyrek kรผรงรผlmesi olduฤunu belirten Zandi, โGSYฤฐHโnฤฑn bu รงeyrekte pozitife dรถneceฤine dair erken gรถstergeler varโ dedi.
Resesyon, bir รผlkenin ekonomik faaliyetlerinde gerileme yaลanmasฤฑ nedeniyle reel gayri safi yurt iรงi hasฤฑlanฤฑn dรผลmesi, ekonomik faaliyetlerde duraklamasฤฑ, negatif anlamda istikrarlฤฑ bir konjonktรผr dalgasฤฑnda doruฤu izleyen reel ekonomik faaliyet dรผzeyinde ฤฑlฤฑmlฤฑ daralma aลamasฤฑ olarak tanฤฑmlanฤฑyor. Ekonomideki daralma ฤฑlฤฑmlฤฑ deฤil ลiddetli olursa buna da depresyon deniyor.
