Kรผresel elektrik talebindeki bรผyรผmenin bu yฤฑl zayฤฑf kรผresel ekonomik gรถstergeler ve yรผksek fiyatlarฤฑn etkisiyle geรงen yฤฑla gรถre sert bir dรผลรผล gรถstermesi beklenirken, talepteki yavaลlamayla elektrik sektรถrรผnden kaynaklฤฑ karbon emisyonlarฤฑnฤฑn yรผzde 1 azalacaฤฤฑ hesaplanฤฑyor.
Uluslararasฤฑ Enerji Ajansฤฑnฤฑn (IEA) Elektrik Piyasasฤฑ Raporu’na gรถre, elektrik talebi bu yฤฑl yรผzde 2,4 bรผyรผyecek. Bu oran, Kovid-19 salgฤฑnฤฑ sonrasฤฑ geรงen yฤฑl elektrik talebinde gรถrรผlen yรผzde 6’lฤฑk gรผรงlรผ artฤฑลa gรถre oldukรงa dรผลรผk seviyede bulunurken, salgฤฑn รถncesindeki son 5 yฤฑldaki ortalama talep artฤฑลฤฑyla paralel seyrediyor.
Ekonomilerin salgฤฑn sonrasฤฑ toparlanamadan Rusya’nฤฑn Ukrayna’da baลlattฤฑฤฤฑ savaลฤฑn etkisiyle zayฤฑflamaya devam etmesi, doฤal gaz ve kรถmรผr fiyatlarฤฑndaki artฤฑลฤฑn elektrik fiyatlarฤฑnฤฑ yรผkseltmesi, elektrik talebindeki bรผyรผmeyi yavaลlatan ana nedenler olarak รถne รงฤฑkฤฑyor.
Kรผresel elektrik talebindeki kฤฑsฤฑtlฤฑ bรผyรผmeye raฤmen, yenilenebilir enerji kaynaklarฤฑndan elektrik รผretiminin bu yฤฑl yรผzde 10 artarak kฤฑsฤฑtlฤฑ miktarda da olsa fosil yakฤฑtlardan รผretimi ikame etmesi bekleniyor.
– Kรถmรผrden elektrik รผretiminde artฤฑล, gazdan รผretimde dรผลรผล
Nรผkleerden elektrik รผretiminde ise bu yฤฑl yรผzde 3 azalฤฑล รถngรถrรผlรผyor. Buna raฤmen, dรผลรผk karbonlu elektrik รผretiminin toplamda yรผzde 7 artacaฤฤฑ ve fosil yakฤฑtlardan elektrik รผretiminde yรผzde 1’lik dรผลรผล saฤlayacaฤฤฑ hesaplanฤฑyor.
Dรผลรผk karbonlu kaynaklardan รผretimin artmasฤฑ ve talepteki yavaลlamayla, elektrik sektรถrรผ kaynaklฤฑ karbon emisyonlarฤฑnฤฑn yรผzde 1 azalmasฤฑ bekleniyor. Bรถylece, kรผresel elektrik sektรถrรผnden kaynaklanan karbon emisyonlarฤฑ 2021’de ulaลtฤฑklarฤฑ tรผm zamanlarฤฑn en yรผksek seviyesinden dรผลmรผล olacak.
Karbon emisyonlarฤฑndaki dรผลรผล, dรผnyada ve รถzellikle Avrupa’da Rusya-Ukrayna Savaลฤฑ sonrasฤฑ doฤal gaz tedarikinde yaลanan kฤฑsฤฑtlar nedeniyle kรถmรผr tรผketiminin arttฤฑฤฤฑ bir dรถnemde gรถrรผlecek.
Kรถmรผrden elektrik รผretiminin bu yฤฑl Avrupa’nฤฑn kullanฤฑmฤฑnฤฑn etkisiyle artmasฤฑ beklenirken, doฤal gazdan elektrik รผretiminin yรผksek fiyatlara baฤlฤฑ olarak yรผzde 2,6 dรผลmesi bekleniyor.
– Enerji krizine en etkili รงรถzรผm, temiz enerji dรถnรผลรผmรผnรผ hฤฑzlandฤฑrmak
Rapora gรถre, bu yฤฑlฤฑn ilk yarฤฑsฤฑnda Avrupa’da ortalama doฤal gaz fiyatlarฤฑ geรงen yฤฑlฤฑn aynฤฑ dรถnemine gรถre 4 kat, kรถmรผr fiyatlarฤฑ ise 3 kat daha arttฤฑ. Kรถmรผr ve gaz fiyatlarฤฑndaki artฤฑลlar da elektrik fiyatlarฤฑnฤฑ birรงok piyasada รผรง kattan fazla yรผkseltmiล durumda.
IEA Enerji Piyasalarฤฑ ve Gรผvenliฤi Direktรถrรผ Keisuke Sadamori, rapora iliลkin deฤerlendirmesinde, Rusya-Ukrayna Savaลฤฑ’nฤฑn etkisiyle dรผnyanฤฑn “ilk gerรงek kรผresel enerji krizini” yaลadฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek, ลunlarฤฑ kaydetti:
“Elektrik sektรถrรผ, en aฤฤฑr etkilenen sektรถrler arasฤฑnda. Bu durum รถzellikle enerji piyasasฤฑnda ลiddetli bir karmaลanฤฑn yaลandฤฑฤฤฑ Avrupa’da oldukรงa belirgin. Tedarik kฤฑsฤฑtlarฤฑ ve artan fiyatlarฤฑn kฤฑrฤฑlgan elektrik sistemlerinde zorluklar oluลturduฤu ve kesintilere neden olduฤu geliลen ekonomilerde de aynฤฑ ลekilde. Hรผkรผmetler, acil รถnlemlerle anlฤฑk zorluklara รงare arฤฑyorlar ama aynฤฑ zamanda temiz enerji dรถnรผลรผmรผnรผ hฤฑzlandฤฑrmaya da odaklanmalฤฑlar รงรผnkรผ bu krize en etkili ve uzun vadeli cevap temiz enerji kaynaklarฤฑyla verilebilir.”
