Kรผresel piyasalarda, Rusya-Ukrayna savaลฤฑna dair geliลmeler ve bunun ekonomiye yansฤฑmalarฤฑ gรผndemin odaฤฤฑndaki yerini korurken, belirsizliklerin sรผrmesi ile oynaklฤฑk ve karฤฑลฤฑk seyrin yeni haftanฤฑn fiyatlamalarฤฑnda da etkili olmasฤฑ bekleniyor.
Yeni tip koronavirรผs (Kovid-19) salgฤฑnฤฑnฤฑn yฤฑkฤฑcฤฑ etkileri henรผz tam olarak atlatฤฑlamasa da ekonomik toparlanmanฤฑn aรงฤฑklanan verilere yansฤฑmaya baลladฤฑฤฤฑ son dรถnemde, Rusya-Ukrayna savaลฤฑ ve bu kapsamda giderek sertleลen yaptฤฑrฤฑmlar piyasalarda dengeleri yeniden bozdu.
Savaลฤฑn ve buna baฤlฤฑ olarak yaptฤฑrฤฑmlarฤฑn etkileri devam ederken, baลta petrol ve buฤday olmak รผzere yรผkselen emtia fiyatlarฤฑ, รถzellikle salgฤฑn sonrasฤฑ merkez bankalarฤฑ ve dรผnya รผlkelerinin en bรผyรผk sฤฑnavฤฑ olan enflasyon kaynaklฤฑ tedirginlikleri artฤฑrdฤฑ.
Bu durum, merkez bankalarฤฑnฤฑn sฤฑkฤฑ para politikalarฤฑna geรงiล sรผrecine yรถnelik de belirsizlikleri yeniden gรผndeme getirirken, geรงen hafta ABD Merkez Bankasฤฑ (Fed) yetkilileri tarafฤฑndan yapฤฑlan yรถnlendirmeler sonrasฤฑ ilk faiz artฤฑrฤฑmฤฑnฤฑn bu ayki toplantฤฑda yapฤฑlacaฤฤฑ kesinleลti. Buna karลฤฑn savaลฤฑn seyrinin, daha รถnce faiz artฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑ konusunda agresif bir yol izleyeceฤi dรผลรผnรผlen Fed’in gelecek aylara yรถnelik stratejisini deฤiลtirebileceฤi gรถrรผลleri de aฤฤฑrlฤฑk kazandฤฑ.
Gelinen noktada geรงen hafta yรผzde 25’e yakฤฑn artฤฑลla 118 dolarฤฑn รผzerini test eden Brent petrolรผn varil fiyatฤฑ, ABD Dฤฑลiลleri Bakanฤฑ Antony Blinken’ฤฑn Avrupalฤฑ mรผttefikleriyle Rusya’dan petrol ithalatฤฑnฤฑ durdurmayฤฑ gรถrรผลtรผklerini aรงฤฑklamasฤฑnฤฑn ardฤฑndan bugรผn yรผzde 9,5 artarak son 13,5 yฤฑlฤฑn en yรผksek seviyesi olan 128,3 dolardan iลlem gรถrรผyor. Yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn gรผvenli limanlara yรถnelimi ile altฤฑnฤฑn ons fiyatฤฑ da yรผkseliลini sรผrdรผrdรผ ve Asya seansฤฑnda Aฤustos 2020’den bu yana ilk kez 2.000 dolarฤฑ test etti. Tahvil piyasasฤฑnda ise artan taleple faizlerin aลaฤฤฑ yรถnlรผ seyrine devam ettiฤi gรถzlenirken, ABD’nin 10 yฤฑllฤฑk tahvil faizleri son 2 ayฤฑn en dรผลรผk seviyesi olan yรผzde 1,68’in altฤฑnฤฑ gรถrdรผ.
รte yandan Chicago Ticaret Borsasฤฑ’nda buฤday fiyatlarฤฑ yรผzde 7’lik artฤฑลla 13 dolara kadar yรผkselirken, mฤฑsฤฑr, paladyum, nikel ve demir baลta olmak รผzere birรงok emtia fiyatlarฤฑnda da yukarฤฑ yรถnlรผ seyir sรผrรผyor.
Azalan risk iลtahฤฑnฤฑn etkisiyle yeni gรผnรผn pay piyasalarฤฑ tarafฤฑnda da negatif baลlamasฤฑ dikkati รงekti. Asya borsalarฤฑnda yรผzde 3’รผ aลan dรผลรผลler yaลanฤฑrken, ABD ve Avrupa endeks vadeli kontratlarฤฑnฤฑn ortalama yรผzde 1,5’e yakฤฑn kayฤฑpla seyrediyor.
Geรงen haftaki kapanฤฑลlara bakฤฑldฤฑฤฤฑnda New York borsasฤฑnda cuma gรผnรผ Dow Jones endeksi yรผzde 0,53, S&P 500 endeksi yรผzde 0,79 ve Nasdaq endeksi yรผzde 1,66 deฤer kaybetti. Endekslerin haftalฤฑk bazdaki deฤer kaybฤฑ ise ortalama yรผzde 1,7 dรผzeyinde gerรงekleลti. Dolar endeksi arka arkaya 4. haftayฤฑ da yรผkseliลle tamamlamasฤฑnฤฑn ardฤฑndan yeni haftaya da deฤer kazanฤฑmฤฑyla baลladฤฑ ve 99,2 ile Mayฤฑs 2020’den bu yana en yรผksek seviyeyi gรถrdรผ.
Avrupa tarafฤฑnda, enerjide bรผyรผk รถlรงรผde Rusya’ya baฤฤฑmlฤฑ olan Batฤฑlฤฑ รผlkelerin bu alanda da karลฤฑlฤฑklฤฑ yaptฤฑrฤฑm uygulamaya baลlamasฤฑ ile Hollanda’da iลlem gรถren doฤal gaz vadeli kontratlarฤฑ tarihinde ilk kez 200 avroyu aลtฤฑ. Geรงen hafta cuma gรผnรผ ฤฐngiltere’de FTSE 100 endeksi yรผzde 3,20, Almanya’da DAX 30 endeksi yรผzde 4,41 ve Fransa’da CAC 40 endeksi yรผzde 4,97 deฤer kaybederken, avro/dolar paritesi yรผzde 0,5 dรผลรผลle 1,0880 seviyelerinde bulunuyor.
Asya tarafฤฑnda ise yรผkselen emtia fiyatlarฤฑ, gฤฑda ve enerji sektรถrรผ hisseleri รผzerinde satฤฑล baskฤฑsฤฑ yaratฤฑrken, arka plana itilse de รin’de borรง รงevirme problemleri, Japonya’da dรผnya genelinin aksine seyreden enflasyon gibi iรง dinamikler de mevcudiyetini sรผrdรผrรผyor. Bugรผn aรงฤฑklanan verilere gรถre, รin’de dฤฑล ticaret fazlasฤฑ 116 milyar dolarla beklentileri aลarken, kapanฤฑลa yakฤฑn รin’de ลanghay bileลik endeksi yรผzde 1,9, Japonya’da Nikkei 225 endeksi yรผzde 3,3, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yรผzde 3,4 ve Hindistan’da Sensex endeksi yรผzde 3,2 kayฤฑpla seyrediyor.
Borsa ฤฐstanbul’da geรงen hafta boyunca kรผresel geliลmelere paralel azalan risk iลtahฤฑ ile satฤฑล aฤฤฑrlฤฑklฤฑ bir seyir izlenen BIST 100 endeksi, cuma gรผnรผnรผ yรผzde 1,61 deฤer kaybฤฑyla 1.990,75 puandan tamamladฤฑ. Dolar/TL, geรงen hafta yรผzde 3’lรผk artฤฑลla 14,2153’ten kapanmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan bugรผn bankalararasฤฑ piyasanฤฑn aรงฤฑlฤฑลฤฑnda 14,2770’ten iลlem gรถrรผyor.
Analistler, Rusya-Ukrayna savaลฤฑnฤฑn seyri ve bu kapsamda aรงฤฑklanan yaptฤฑrฤฑmlarฤฑn kรผresel ekonominin en รถnemli kฤฑrฤฑlganlฤฑฤฤฑ enflasyon konusunda belirleyici olacaฤฤฑnฤฑ belirterek, konuya iliลkin geliลmelerin para politikalarฤฑnฤฑn seyri aรงฤฑsฤฑndan da yakฤฑndan takip edileceฤini sรถyledi.
Bu kapsamda yeni haftada Fed yetkililerinin aรงฤฑklamalarฤฑnฤฑn yanฤฑ sฤฑra Avrupa Merkez Bankasฤฑ (ECB) faiz kararฤฑnฤฑn yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn odaฤฤฑnda olacaฤฤฑnฤฑ vurgulayan analistler, รin, Almanya ve ABD’de aรงฤฑklanacak enflasyon verilerinin de รถnem taลฤฑdฤฑฤฤฑnฤฑ kaydetti.
Analistler, bugรผn veri gรผndeminin zayฤฑf olduฤunu, Almanya’da fabrika sipariลlerinin izleneceฤini ifade ederek, teknik aรงฤฑdan BIST 100 endeksinde 1.950 ve 1.890 seviyelerinin destek, 2.040 puanฤฑn direnรง konumunda bulunduฤunu bildirdi.
Piyasalarda bugรผn takip edilecek veriler ลรถyle:
10.00 Almanya, ocak ayฤฑ fabrika sipariลleri
17.30 Tรผrkiye, ลubat ayฤฑ hazine nakit gerรงekleลmeleri
