BBC Tรผrkรงe’nin haberine gรถre Kuzey Kore’den haberler paylaลan haber platformu Daily NK’nฤฑn editรถrรผ Lee Sang Yong, “Bize sรผrekli sokaklarda yetim รงocuk sayฤฑsฤฑnฤฑn arttฤฑฤฤฑ ve aรงlฤฑktan dolayฤฑ รถlรผmlerin gerรงekleลtiฤi haberleri geliyor” diyor.
Sang Yong, รผlkede bu yฤฑl gฤฑdaya eriลimde zorluฤun ve kฤฑtlฤฑฤฤฑn beklenenden de fazla olduฤu iรงin birรงok insanฤฑn acฤฑ รงektiฤini anlatฤฑyor.
Kuzey Kore’den haber almak gittikรงe zorlaลฤฑyor. Covid-19’un รin’den yayฤฑlmasฤฑnฤฑ รถnlemek iรงin รผlkenin sฤฑnฤฑrlarฤฑ Ocak ayฤฑndan beri kapalฤฑ. ฤฐnsanlar Gรผney Kore’de yaลayan aileleriyle iletiลim kurmak iรงin bรผyรผk bir risk alฤฑyor. Resmi olarak kaydedilmemiล cep telefonuyla yakalananlar ise iลรงi kamplarฤฑna gรถnderilebiliyor.
Buna raฤmen birรงok insan sevdiklerine veya Gรผney Kore’nin baลkenti Seul’daki haber kanallarฤฑna mektup ve sesli mesajlar gรถnderiyor.
Kuzey Kore, tarihi boyunca sฤฑk sฤฑk gฤฑda kฤฑtlฤฑklarฤฑ yaลadฤฑ ama bu sefer Covid-19 yรผzรผnden durum iyice vahim hale geldi. รlkenin lideri Kim Jong-un, krizi 1990’larda Sovyetler Birliฤi’nin รงรถkรผลรผ ardฤฑndan yaลanan ve Zorlu Yรผrรผyรผล ismi verilen, binlerce kiลinin รถldรผฤรผ aรงlฤฑkla mรผcadele sรผrecine benzetti.
Durumun henรผz bu kadar kรถtรผ olmadฤฑฤฤฑ dรผลรผnรผlรผyor, en azฤฑndan ลimdilik. Kuzey Kore’nin รin ile sฤฑnฤฑrฤฑnฤฑ aรงmasฤฑ bekleniyor ancak รผlkenin bรผyรผk zarar gรถrmรผล ekonomisini onarmak iรงin ne boyutta ticaret ve yardฤฑma ihtiyaรง olacaฤฤฑ henรผz bilinmiyor.
Bu yฤฑlฤฑn hasadฤฑ da รงok รถnemli. On binlerce insan ve askerin pirinรง ve mฤฑsฤฑr toplamak iรงin tarlalara gรถnderildiฤi sรถyleniyor. Birleลmiล Milletler (BM) รผlkenin gฤฑda tedarikinde 2-3 aylฤฑk bir eksiklik olduฤunu tahmin ediyor.
Anlatฤฑlanlara gรถre Kim Jon-un, รผlkedeki her bir pirinรง tanesinin toplanmasฤฑnฤฑ ve herkesin gidip yardฤฑm etmesini emretti.
Daily NK editรถrรผ Sang Yong, “Hasat sรผresinde hฤฑrsฤฑzlฤฑk ve dolandฤฑrฤฑcฤฑlฤฑktan oluลabilecek kaybฤฑ en aza indirmek iรงin รงok sฤฑkฤฑ bir cezalandฤฑrma stratejisi geliลtirildi. รlkeyi korku sardฤฑ” diyor.
Geรงen hafta Gรผney Kore’deki Hรผkรผmet ve Ulusal ฤฐstihbarat รrgรผtรผ’nde (NIS) kapalฤฑ bir meclis oturumu gerรงekleลti. Oturuma katฤฑlan meclis รผyelerine gรถre Kim Jong-un, “รผlkenin ekonomik durumunun รงok hassas” olduฤunu sรถyledi.
NIS’in รผlkede aynฤฑ zamanda ilaรง ve tฤฑbbi รผrรผn kฤฑtlฤฑฤฤฑndan dolayฤฑ tifo gibi hastalฤฑklarฤฑn hฤฑzla yayฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ sรถylediฤi iddia ediliyor.
รlkede gittikรงe bรผyรผyen endiลe haline ek olarak devletin medya kanallarฤฑ hasat kaybฤฑnฤฑ รถnlemek iรงin hazฤฑrladฤฑklarฤฑ planฤฑ ve propaganda afiลlerini daฤฤฑtฤฑyor.
Kuzey Kore ลu anda gฤฑda tedarik sistemiyle ilgili iki รถnemli sorunla karลฤฑ karลฤฑya.
Bunlardan ilki kullandฤฑฤฤฑ รงiftรงilik yรถntemleri. Kuzey Kore’nin baลkenti Pyongyang geรงtiฤimiz yฤฑllarda askeri teknolojiye รงok bรผyรผk yatฤฑrฤฑm yapmasฤฑna raฤmen uzmanlar hฤฑzlฤฑ ve verimli รงiftรงilik iรงin gerekli altyapฤฑnฤฑn olmadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถylรผyor.
Kore Kฤฑrsal Ekonomi Enstitรผsรผ’nden Choi Yongho, “Gฤฑda รผretimindeki sฤฑkฤฑntฤฑnฤฑn baลlฤฑca sebebi yetersiz sayฤฑda tarฤฑm ekipmanฤฑnฤฑn olmasฤฑ” diyor.
Gรผney Kore’de konuลtuฤumuz bir รงiftรงi bize tarlasฤฑndaki pirinci makineyle toplamasฤฑnฤฑn bir saat sรผrdรผฤรผnรผ, Kuzey’deki gibi elleriyle toplamaya kalksa bir hafta uฤraลmasฤฑ gerekeceฤini sรถyledi.
Kuzey Kore’nin gฤฑda tedarikini tehdit eden รถnemli bir etken daha var.
รlke, ABD istihbarat ajanslarฤฑ tarafฤฑndan iklim deฤiลikliฤinin etkilerine karลฤฑ en savunmasฤฑz 11 รผlkeden biri olarak listelendi ve gฤฑda รผretimi yapabileceฤi sฤฑnฤฑrlฤฑ sayฤฑda alanฤฑnฤฑn tehlikede olduฤu sรถylendi.
Stratejik Risk Konseyi รผyesi Catherine Dill, “Kuzey Kore ลiddetli yaฤmur ve seller gibi doฤal afetlere karลฤฑ savunmasฤฑz bir durumda olduฤu iรงin pirinรง ve mฤฑsฤฑr tarฤฑmฤฑnda ciddi sorunlar yaลanabilir” diyor.
2019 yฤฑlฤฑnda yayฤฑmlanan Yeลil ฤฐklim Fonu raporuna gรถre Kuzey Kore’de yฤฑllฤฑk ortalama hava sฤฑcaklฤฑฤฤฑnฤฑn 2050 yฤฑlฤฑna kadar 2.8-4.7 derece artmasฤฑ bekleniyor.
Gรผney Kore yetkilileri, Kuzey Kore ile iki รผlkeyi de etkileyecek iklim krizi sorunu รผzerine birlikte รงalฤฑลmak istiyor.
Pyongyang’ฤฑn Birleลik Krallฤฑk Bรผyรผkelรงisi bu hafta gerรงekleลen COP26 zirvesine katฤฑldฤฑ.
Gรผney Kore รevre Bakanฤฑ Han Jeoun-ae, Glasgow’da Kuzey Kore yetkilileriyle buluลup iลbirliฤi รผzerine konuลmak istediฤini belirtti.
