Hudut, ลรผmul, miktar ve zamanฤฑ Cumhurbaลkanฤฑnca takdir ve tayin olunacak ลekilde, Tรผrk Silahlฤฑ Kuvvetlerinin gerektiฤi takdirde Tรผrkiye sฤฑnฤฑrlarฤฑ dฤฑลฤฑnda harekat ve mรผdahalede bulunmak รผzere yabancฤฑ รผlkelere gรถnderilmesi, bu kuvvetlerin Cumhurbaลkanฤฑnฤฑn belirleyeceฤi esaslara gรถre kullanฤฑlmasฤฑ ile risk ve tehditlerin giderilmesi iรงin her tรผrlรผ tedbirin alฤฑnmasฤฑ ve bunlara imkan saฤlayacak dรผzenlemelerin yapฤฑlmasฤฑ iรงin, Anayasa’nฤฑn 92’nci maddesi uyarฤฑnca bir yฤฑl sรผreyle izin verilmesine dair TBMM kararฤฑ, Resmi Gazete’de yer aldฤฑ.
Kararda, Libya’da ลubat 2011’de meydana gelen olaylarฤฑ takip eden sรผreรงte, demokratik kurumlarฤฑn inลa edilmesine yรถnelik รงabalarฤฑn, artan silahlฤฑ รงatฤฑลmalar nedeniyle akamete uฤradฤฑฤฤฑ, รผlkede parรงalanmฤฑล bir yapฤฑnฤฑn ortaya รงฤฑktฤฑฤฤฑ anฤฑmsatฤฑldฤฑ.
Ayrฤฑca, Libya’da ateลkes tesis edilmesi, siyasi bรผtรผnlรผฤรผn oluลturulmasฤฑ ve iลleyen bir devlet mekanizmasฤฑnฤฑn kurulmasฤฑnฤฑn mรผmkรผn olmamasฤฑ รผzerine, barฤฑล ve istikrarฤฑn tesisini teminen Birleลmiล Milletler (BM) kolaylaลtฤฑrฤฑcฤฑlฤฑฤฤฑnda รผlkedeki tรผm taraflarฤฑn katฤฑlฤฑmฤฑyla yรผrรผtรผlen ve yaklaลฤฑk 1 yฤฑl sรผren Libya Siyasi Diyaloฤu sonucunda, Libya Siyasi Anlaลmasฤฑ’nฤฑn 17 Aralฤฑk 2015 tarihinde Fas’ฤฑn Suheyrat ลehrinde imzalandฤฑฤฤฑ belirtildi.
Libya Siyasi Anlaลmasฤฑ kapsamฤฑnda oluลturulan Ulusal Mutabakat Hรผkรผmeti’nin, BM Gรผvenlik Konseyi’nin 2259 (2015) sayฤฑlฤฑ Kararฤฑ uyarฤฑnca uluslararasฤฑ toplum tarafฤฑndan รผlkeyi temsil eden tek ve meลru hรผkรผmet olarak tanฤฑndฤฑฤฤฑna iลaret edilen kararda, “BM Gรผvenlik Konseyi’nin 2259 (2015) sayฤฑlฤฑ Kararฤฑ; Libya Siyasi Anlaลmasฤฑ’nฤฑn uygulanmasฤฑ ile Ulusal Mutabakat Hรผkรผmeti dahil sรถz konusu anlaลmada atฤฑfta bulunulan Libya kuruluลlarฤฑnฤฑn desteklenmesinin yanฤฑ sฤฑra รผye devletlere anlaลmada yer almayan ve meลruiyet iddiasฤฑnda bulunan paralel kuruluลlara desteฤin ve bunlarla temasฤฑn kesilmesi iรงin de รงaฤrฤฑda bulunmaktadฤฑr.” ifadelerine yer verildi.
‘Libya’da insani durum giderek kรถtรผleลmektedir’
“Libya Siyasi Anlaลmasฤฑ’nda yeri bulunmayan, bu รงerรงevede hem ulusal hem uluslararasฤฑ bakฤฑmdan gayrimeลru bir nitelik taลฤฑyan sรถzde Libya Ulusal Ordusu’nun 4 Nisan 2019 tarihinde baลkent Trablus’u ele geรงirmek ve Ulusal Mutabakat Hรผkรผmeti’ni devirmek hedefiyle baลlattฤฑฤฤฑ saldฤฑrฤฑlarฤฑn, yoฤunlaลarak ve geniลleyerek devam ettiฤi” savunulan kararda, ลunlar kaydedildi:
– Libyaโda รงatฤฑลmalarฤฑn sona erdirilmesi, ateลkes saฤlanmasฤฑ ve siyasi sรผrece geri dรถnรผlmesi amacฤฑyla yรผrรผtรผlen diplomatik รงabalara raฤmen sรถzde Libya Ulusal Ordusu, dฤฑล gรผรงlerden de aldฤฑฤฤฑ destekle saldฤฑrฤฑlarฤฑnฤฑ sรผrdรผrmektedir. Sivilleri ve sivil altyapฤฑyฤฑ da hedef alan bu saldฤฑrฤฑlar nedeniyle Libyaโda insani durum giderek kรถtรผleลmektedir. รatฤฑลmalar DEAล ve El-Kaide gibi terรถr รถrgรผtlerinin eylemleri iรงin uygun ortam oluลmasฤฑna da sebebiyet vermektedir. Diฤer taraftan, Libya topraklarฤฑ ve kara sularฤฑ Akdeniz รผzerinden gerรงekleลtirilen uluslararasฤฑ insan ve gรถรงmen kaรงakรงฤฑlฤฑฤฤฑnda da kullanฤฑlmaktadฤฑr.
– Bu geliลmeler, Libya’ya ilaveten Tรผrkiye dahil tรผm bรถlge iรงin de tehdit oluลturmaktadฤฑr. Sรถzde Libya Ulusal Ordusu’na baฤlฤฑ unsurlar, Libya’da faaliyet gรถsteren Tรผrk ลirketleri, Libya’da ikamet eden Tรผrk vatandaลlarฤฑ ile Akdeniz’de seyreden Tรผrk bandฤฑralฤฑ gemiler gibi Tรผrk รงฤฑkarlarฤฑnฤฑn hedef alฤฑnacaฤฤฑ yรถnรผnde aรงฤฑklamalarda bulunmaktadฤฑr. Sรถzde Libya Ulusal Ordusu’nun saldฤฑrฤฑlarฤฑnฤฑn durdurulmamasฤฑ ve รงatฤฑลmalarฤฑn yoฤun bir iรง savaลa dรถnรผลmesi halinde, Tรผrkiye’nin gerek Akdeniz havzasฤฑndaki gerek Kuzey Afrika’daki รงฤฑkarlarฤฑ da olumsuz yรถnde etkilenecektir.
‘ฤฐleride telafisi gรผรง bir durumla karลฤฑlaลmamak iรงin’
Kararda, Tรผrkiye ile Libya arasฤฑnda imzalanan ve yรผrรผrlรผฤe giren Deniz Yetki Alanlarฤฑnฤฑn Sฤฑnฤฑrlandฤฑrฤฑlmasฤฑna ฤฐliลkin Mutabakat Muhtฤฑrasฤฑ ile tarihi, sosyal, siyasi ve ekonomik kรถklรผ iliลkiler dikkate alฤฑndฤฑฤฤฑnda, Libya’da ateลkes ve barฤฑลฤฑn tesisiyle istikrarฤฑn saฤlanmasฤฑnฤฑn, Tรผrkiye aรงฤฑsฤฑndan bรผyรผk รถnem taลฤฑdฤฑฤฤฑ bildirildi.
Ulusal Mutabakat Hรผkรผmeti ile imzalanan Gรผvenlik ve Askeri ฤฐล Birliฤi Mutabakat Muhtฤฑrasฤฑ’nฤฑn da Libya’nฤฑn karลฤฑ karลฤฑya kaldฤฑฤฤฑ tehditlerle mรผcadelede ihtiyaรง duyduฤu eฤitim seviyesi ve harekat yeteneฤi yรผksek, disiplinli ve kurumsallaลmฤฑล bir ordunun teลkili iรงin gerekli eฤitim ve danฤฑลmanlฤฑk hizmetlerini kapsadฤฑฤฤฑ vurgulanan kararda, ลu ifadeler yer aldฤฑ:
– Libya Ulusal Mutabakat Hรผkรผmeti, tรผm bรถlgeyi etkileyebilecek, Libya’nฤฑn bรผtรผnlรผฤรผ ve istikrarฤฑna yรถnelik tehditler, DEAล, El-Kaide ve diฤer terรถr รถrgรผtleri, yasa dฤฑลฤฑ silahlฤฑ gruplar ile yasa dฤฑลฤฑ gรถรง ve insan ticareti ile mรผcadelede Tรผrkiye’den askeri destek talebinde bulunmuลtur.
– Bu mรผlahazalar ฤฑลฤฑฤฤฑnda, Tรผrkiye’nin milli รงฤฑkarlarฤฑna yรถnelik her tรผrlรผ tehdit ve gรผvenlik riskine karลฤฑ uluslararasฤฑ hukuk รงerรงevesinde her tรผrlรผ tedbiri almak, Libya’daki gayri meลru silahlฤฑ gruplar ile terรถr รถrgรผtleri tarafฤฑndan Tรผrkiye’nin Libya’daki menfaatlerine yรถnelebilecek saldฤฑrฤฑlarฤฑ bertaraf etmek, kitlesel gรถรง gibi diฤer muhtemel risklere karลฤฑ gรผvenliฤin idame ettirilmesini saฤlamak, Libya halkฤฑnฤฑn ihtiyacฤฑ olan insani yardฤฑmlarฤฑ ulaลtฤฑrmak, Libya Ulusal Mutabakat Hรผkรผmeti tarafฤฑndan talep edilen desteฤi saฤlamak, bu sรผreรง sonrasฤฑnda meydana gelebilecek geliลmeler istikametinde Tรผrkiye’nin yรผksek menfaatlerini etkili bir ลekilde korumak ve kollamak, geliลmelerin seyrine gรถre ileride telafisi gรผรง bir durumla karลฤฑlaลmamak iรงin sรผratli ve dinamik bir politika izlenmesine yardฤฑmcฤฑ olmak รผzere hudut, ลรผmul, miktar ve zamanฤฑ Cumhurbaลkanฤฑnca takdir ve tayin olunacak ลekilde, Tรผrk Silahlฤฑ Kuvvetlerinin gerektiฤi takdirde Tรผrkiye sฤฑnฤฑrlarฤฑ dฤฑลฤฑnda harekat ve mรผdahalede bulunmak รผzere yabancฤฑ รผlkelere gรถnderilmesi, bu kuvvetlerin Cumhurbaลkanฤฑnฤฑn belirleyeceฤi esaslara gรถre kullanฤฑlmasฤฑ ile risk ve tehditlerin giderilmesi iรงin her tรผrlรผ tedbirin alฤฑnmasฤฑ ve bunlara imkan saฤlayacak dรผzenlemelerin Cumhurbaลkanฤฑ tarafฤฑndan belirlenecek esaslara gรถre yapฤฑlmasฤฑ iรงin Anayasa’nฤฑn 92’nci maddesi uyarฤฑnca bir yฤฑl sรผreyle izin verilmesi Genel Kurul’un 2 Ocak 2020 tarihli 41’inci Birleลiminde kabul edilmiลtir.
