Hazine ve Maliye Bakanฤฑ Mehmet ลimลek, Uluslararasฤฑ Para Fonu (IMF)-Dรผnya Bankasฤฑ Bahar Toplantฤฑlarฤฑ kapsamฤฑnda dรผzenlenen “Tรผrkiye: Deฤiลken Kรผresel Ekonomide ฤฐleriye Doฤru Gitmek” baลlฤฑklฤฑ etkinlikte konuลtu.
Yurt iรงinde en bรผyรผk zorluฤun yรผksek enflasyon olduฤunu yineleyen ลimลek, fiyat istikrarฤฑnฤฑ saฤlamanฤฑn ve enflasyonu tek haneye indirmenin en bรผyรผk รถncelikleri olduฤunu sรถyledi.
ลimลek, mali disiplinin saฤlanmasฤฑnฤฑn da bir diฤer รถnemli hedef olduฤunu, dezenflasyon sรผrecinin kamu maliyesi desteฤi gerektirdiฤini aktardฤฑ.
Bakan ลimลek, rekabetรงiliฤin ve รผretkenliฤin artฤฑrฤฑlmasฤฑ, yatฤฑrฤฑm ortamฤฑnฤฑn iyileลtirilmesi, iklim deฤiลikliฤi ile mรผcadele, yeลil ve dijital dรถnรผลรผm gibi alanlara yรถnelik kapsamlฤฑ bir yapฤฑsal reform programlarฤฑnฤฑn olduฤunu anlattฤฑ.
Kรผresel borรงlanmanฤฑn รถnemli bir sorun olduฤuna da dikkati รงeken ลimลek, Tรผrkiye’nin bu anlamda daha iyi bir konumda olduฤunu ancak yurt iรงinde fiyat istikrarฤฑnฤฑn bir numaralฤฑ zorluk olduฤunu kaydetti.
– “Para politikasฤฑnda sadeleลme ve normalleลme sรผreci devam ediyor”
Tรผrkiye’de Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan’ฤฑn zaferiyle sonuรงlarฤฑnฤฑn baลkanlฤฑk seรงimlerinin ardฤฑndan ekonomi politikasฤฑnda rotanฤฑn dรผzeltilmesine ihtiyaรง olduฤunu belirten ลimลek, yeni ekonomi ekibinin oluลturulmasฤฑ sonrasฤฑ 3 yฤฑllฤฑk kapsamlฤฑ bir programฤฑn hayata geรงirildiฤini dile getirdi.
ลimลek, programฤฑn temel dayanaklarฤฑndan birinin para politikasฤฑnฤฑn normalleลmesi olduฤunu kaydederek, para politikasฤฑnda sadeleลme ve normalleลme sรผrecinin devam ettiฤini aktardฤฑ.
Programฤฑn bir diฤer bileลeninin ise kamu maliyesi disiplinin yeniden saฤlanmasฤฑ olduฤuna iลaret eden ลimลek, enflasyonu dรผลรผrmek iรงin Merkez Bankasฤฑ’na daha fazla destek saฤlamak amacฤฑyla mali duruลu sฤฑkฤฑlaลtฤฑrmalarฤฑ gerektiฤini dile getirdi.
ลimลek, programฤฑn bir baลka bileลenin de yapฤฑsal reformlar olduฤunu belirterek, kaynaklarฤฑ daha verimli alanlara yรถnlendirmek istediklerini ifade etti.
– “Uluslararasฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn gรผvenini yeniden kazandฤฑฤฤฑmฤฑzฤฑ dรผลรผnรผyorum”
Saฤlam politikalar ve yapฤฑsal reformlarฤฑn birleลiminin yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn gรผveninin yeniden kazanฤฑlmasฤฑna yardฤฑmcฤฑ olacaฤฤฑnฤฑ vurgulayan ลimลek, “Geรงen yฤฑl programฤฑnฤฑn รถmrรผ konusunda pek รงok soru iลareti vardฤฑ. Ancak son birkaรง gรผndรผr yatฤฑrฤฑmcฤฑlarla olan gรถrรผลmelerime dayanarak size ลunu sรถyleyebilirim ki bu sorular ortadan kalktฤฑ. Sorular artฤฑk daha รงok makro konularla ilgili.” dedi.
ลimลek, “Uluslararasฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn gรผvenini yeniden kazandฤฑฤฤฑmฤฑzฤฑ dรผลรผnรผyorum. Bu durum kredi risk primindeki (CDS) รถnemli dรผลรผลe de yansฤฑyor.” diye konuลtu.
Orta Vadeli Program’da (OVP) enflasyonun bu yฤฑl yรผzde 36’ya gelecek yฤฑl yรผzde 14’e ve 2026’da tek haneli rakamlara dรผลmesinin beklendiฤini anฤฑmsatan ลimลek, “ฤฐddialฤฑ olsa da bu hedeflerin ulaลฤฑlabilir olduฤunu dรผลรผnรผyoruz รงรผnkรผ desteklenen sฤฑkฤฑ bir para politikamฤฑz var. Deprem harcamalarฤฑnฤฑ dฤฑลarda tuttuฤumuzda, uluslararasฤฑ standartlara gรถre sฤฑkฤฑ bir maliye politikamฤฑz da var. ฤฐlerleme var, sonuรงlarฤฑ gรถstermek iรงin zamana ihtiyacฤฑmฤฑz var.” dedi.
– “Kamu harcamalarฤฑnda verimli alanlar รถnceliklendirilecek “
ลimลek, cari aรงฤฑฤฤฑn dรผลtรผฤรผnรผ, bรผtรงe aรงฤฑฤฤฑnฤฑn daralacaฤฤฑnฤฑ ve para politikasฤฑnฤฑn tamamen iลlevsel hale geleceฤini vurguladฤฑ.
Enflasyondaki zorluklara deฤinen ลimลek, geliลen piyasalarda รถzellikle de Tรผrkiye’de para politikasฤฑ aktarฤฑm mekanizmasฤฑnฤฑn istenildiฤi kadar etkili olmadฤฑฤฤฑnฤฑ dรผลรผndรผฤรผnรผ ve bunun gรผรงlendirilmesi รผzerinde รงalฤฑลtฤฑklarฤฑnฤฑ sรถyledi.
ลimลek, selektif kredi sฤฑkฤฑlaลtฤฑrmasฤฑ ile niceliksel sฤฑkฤฑlaลtฤฑrmaya gittiklerine iลaret ederek, geleneksel sฤฑkฤฑlaลtฤฑrmanฤฑn sฤฑnฤฑrlarฤฑ olduฤunu anlattฤฑ.
Maliye tarafฤฑnda, geรงen yฤฑl dรผzenlemelerin รงoฤunun vergi artฤฑลlarฤฑyla, yani gelir yรถnรผyle ilgili olduฤunu anฤฑmsatan ลimลek, “Bu yฤฑl harcamalarฤฑ incelemeye baลladฤฑk. Harcama kontrolรผne ve olasฤฑ harcama kesintilerinin ne olabileceฤine, aynฤฑ zamanda harcamalarda verimli alanlarฤฑn รถnceliklendirilmesine bakฤฑyoruz.” diye konuลtu.
ลimลek, isteฤe baฤlฤฑ olmayan harcamalar sรถz konusu olduฤunda, genellikle geliลmekte olan piyasalarฤฑn รงoฤunun bรผtรงelerinde sฤฑnฤฑrlฤฑ yer olduฤunu anlattฤฑ.
Harcamalarฤฑn kontrol edilmesine dair bir beklenti olduฤunu dile getiren ลimลek, “Biz de bunu gerรงekleลtireceฤiz, harcamalarฤฑ mรผmkรผn olduฤu รถlรงรผde kontrol edecek ve kesintiye gideceฤiz.” dedi.
– โ ”Bir maliye bakanฤฑnฤฑn para politikasฤฑ duruลu hakkฤฑnda yorum yapmasฤฑ uygun olmaz”
Parasal sฤฑkฤฑlaลma dรถngรผsรผnรผn bitip bitmediฤine iliลkin bir soruya ลimลek, “Bir maliye bakanฤฑnฤฑn para politikasฤฑ duruลu hakkฤฑnda yorum yapmasฤฑ uygun olmaz. Bir ekonomist olarak elbette kendi gรถrรผลlerim var ama bunu ifade etmek doฤru olmaz.” yanฤฑtฤฑnฤฑ verdi.
Moderatรถrรผn “Yani merkez bankasฤฑnฤฑn baฤฤฑmsฤฑzlฤฑฤฤฑna saygฤฑ gรถsteriyorsunuz” demesi รผzerine ise ลimลek, “Kesinlikle.” dedi.
– โ ”Yeลil dรถnรผลรผm bir zorunluluk”
ฤฐklim deฤiลikliฤinin รถnemli bir sorun olduฤuna deฤinen da ลimลek, Tรผrkiye aรงฤฑsฤฑndan yeลil dรถnรผลรผmรผn bir tercih deฤil zorunluluk olduฤunu kaydetti.
ลimลek, รผlkenin enerjide bรผyรผk รถlรงรผde ithalata baฤฤฑmlฤฑ olduฤunun altฤฑnฤฑ รงizerek, bu alanda daha az baฤฤฑmlฤฑlฤฑk olsaydฤฑ Tรผrkiye’nin cari fazla verebileceฤini anlattฤฑ.
Avrupa’nฤฑn karbon vergisi planฤฑna da iลaret eden ลimลek, “Birkaรง sektรถrle baลlayacaklar ama sonunda muhtemelen geniลletecekler. Dolayฤฑsฤฑyla buna hazฤฑrlฤฑklฤฑ olmamฤฑz gerekiyor. Bu nedenle karbon ayak izini azaltmanฤฑn, daha fazla yenilenebilir enerjinin hayata geรงirilmesinin รถnemli olduฤunu dรผลรผnรผyorum.” ลeklinde konuลtu.
รte yandan ลimลek, Orta Doฤu’da yaลananlarฤฑn “endiลe verici” olduฤunu belirterek, kurallara dayalฤฑ sisteme ve uluslararasฤฑ insani hukuka saygฤฑnฤฑn aรงฤฑkรงa zayฤฑf olduฤunu dรผลรผndรผฤรผnรผ kaydetti.
Jeopolitik gerilimler sรถz konusu olduฤunda, doฤrudan iลin iรงinde olunmasa da yรผksek enerji fiyatlarฤฑ gibi etkileri olduฤuna dikkati รงeken ลimลek, Tรผrkiye’nin 2022’de enerji ithalatฤฑnฤฑn 97 milyar dolar dรผzeyinde olduฤunu hatฤฑrlattฤฑ. ลimลek, รงatฤฑลmalarฤฑn belirsizlik yaratmasฤฑ nedeniyle risklerin daha yรผksek olma eฤiliminde olduฤunu ifade ederek, bรถlgenin barฤฑล ve refaha ihtiyacฤฑ olduฤunu sรถyledi.
Ticarette parรงalanma ve korumacฤฑlฤฑฤฤฑn kimsenin รงฤฑkarฤฑna olmadฤฑฤฤฑnฤฑ dile getiren ลimลek, dรผnyanฤฑn kurallara dayalฤฑ, kapsayฤฑcฤฑ ve adil bir dรผzene dรถnmesi gerektiฤini ifade etti.
