Tรผrkiye Cumhuriyet Merkez Bankasฤฑ (TCMB) , Ekim Ayฤฑ Fiyat Geliลmeleri raporunda “Elektrik ve doฤalgazda son รผรง aydฤฑr gerรงekleลtirilen ardฤฑลฤฑk fiyat ayarlamalarฤฑ sonucu bu kalemlerde yฤฑllฤฑk enflasyon sฤฑrasฤฑyla yรผzde 44,95 ve yรผzde 31,35 seviyelerine ulaลtฤฑ” aรงฤฑklamasฤฑnda bulundu.
TCMB tarafฤฑndan ekim ayฤฑna iliลkin Fiyat Geliลmeleri Raporu yayฤฑmlandฤฑ.
Raporda ekim ayฤฑnda tรผketici fiyatlarฤฑnฤฑn yรผzde 2,67 arttฤฑฤฤฑ ve yฤฑllฤฑk enflasyonun 0,72 puan yรผkselerek yรผzde 25,24 olduฤu belirtildi. Bu dรถnemde yฤฑllฤฑk enflasyonun temel mal grubu dฤฑลฤฑndaki alt kalemlerde yรผkseliล gรถsterdiฤi ifade edilen raporda, “Enerji fiyatlarฤฑndaki artฤฑลta elektrik ve doฤalgaz kalemleri รถne รงฤฑkarken, gฤฑda grubunda genel olarak taze meyve ve sebze dฤฑลฤฑndaki รผrรผnlerde enflasyon yukarฤฑ yรถnlรผ bir seyir izlemiลtir. Temel mal grubu enflasyonundaki yavaลlamada otomobillerdeki รTV matrah dรผzenlemesinin yanฤฑnda mobilya fiyatlarฤฑndaki dรผลรผลe baฤlฤฑ olarak dayanฤฑklฤฑ tรผketim mallarฤฑ etkili olmuลtur. Beyaz eลya ve diฤer temel mallarda ise dรถviz kurunun gecikmeli etkilerinin gรผรงlรผ bir ลekilde sรผrdรผฤรผ izlenmiลtir. Bu gรถrรผnรผm altฤฑnda รงekirdek gรถstergelerin yฤฑllฤฑk enflasyonu yรผkselmiล, ana eฤilimindeki yรผksek seviyeler korunmuลtur.” deฤerlendirmelerine yer verildi.
Ekimde B ve C endekslerinin yฤฑllฤฑk deฤiลim oranlarฤฑ sฤฑrasฤฑyla 0,66 ve 0,29 puan artarak yรผzde 24,37 ve yรผzde 24,34 olarak gerรงekleลtiฤi anฤฑmsatฤฑlan raporda, alt gruplarฤฑn yฤฑllฤฑk tรผketici enflasyonuna katkฤฑlarฤฑ incelendiฤinde, bir รถnceki aya gรถre gฤฑda, enerji ve hizmet gruplarฤฑnฤฑn katkฤฑlarฤฑnda sฤฑrasฤฑyla 0,37, 0,30 ve 0,16 puan artฤฑล gรถzlendiฤi ifade edildi.
Raporda, bu dรถnemde, temel mal ve alkol tรผtรผn gruplarฤฑnฤฑn katkฤฑlarฤฑnda รถnemli bir deฤiลim olmazken, altฤฑn grubunun katkฤฑsฤฑnฤฑn 0,15 puan azaldฤฑฤฤฑ kaydedildi.
“Giyim grubunda yฤฑllฤฑk enflasyon yukarฤฑ yรถnlรผ seyrini korudu”
Raporda, mevsimsellikten arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล verilerle รงekirdek enflasyon gรถstergelerinin รผรง aylฤฑk ortalamalarฤฑ incelendiฤinde, enflasyonun ana eฤiliminin yataya yakฤฑn seyrettiฤi belirtildi.
Bu gรถrรผnรผmde, temel mal fiyatlarฤฑ ana eฤilimindeki sฤฑnฤฑrlฤฑ dรผลรผลe karลฤฑlฤฑk hizmet fiyatlarฤฑ eฤiliminde gรถrรผlen yรผkseliลin etkili olduฤu ifade edilen raporda, bรถylece, รงekirdek enflasyon gรถstergelerinin ana eฤiliminin yรผksek seviyesini koruduฤu vurgulandฤฑ.
Ekim ayฤฑnda hizmet fiyatlarฤฑnฤฑn yรผzde 1,11 yรผkseldiฤi, grup yฤฑllฤฑk enflasyonunun 0,79 puan artarak yรผzde 14,76 olduฤu hatฤฑrlatฤฑlan raporda, ลu ifadelere yer verildi:
“Yฤฑllฤฑk enflasyon haberleลme, diฤer hizmetler ve lokanta-otel gruplarฤฑnda artฤฑล gรถsterirken, ulaลtฤฑrma hizmetlerinde gerilemiล, kira grubunda ise yatay seyretmiลtir. Lokanta-otel grubunda yemek hizmetleri enflasyonu gฤฑda fiyatlarฤฑna baฤlฤฑ olarak artฤฑล kaydederken, konaklama hizmetleri enflasyonunda dรผลรผล izlenmiลtir. Bu dรถnemde, haberleลme hizmeti fiyatlarฤฑnda gรถzlenen artฤฑลta cep telefonu gรถrรผลme รผcretleri, diฤer hizmetler grubu fiyatlarฤฑndaki yรผkseliลte ise bakฤฑm-onarฤฑm ve saฤlฤฑk hizmetleri belirleyici olmuลtur. Ulaลtฤฑrma hizmetleri fiyatlarฤฑ ise temelde hava yolu yolcu taลฤฑmacฤฑlฤฑฤฤฑ kaynaklฤฑ olarak dรผลรผล gรถstermiลtir.
Temel mal grubu yฤฑllฤฑk enflasyonu ekim ayฤฑnda 0,77 puanlฤฑk dรผลรผลle yรผzde 34,35’e gerilemiล, bu geliลmede dayanฤฑklฤฑ mal grubu fiyatlarฤฑ etkili olmuลtur. Aylฤฑk bazda yรผzde 0,69 gerileyen dayanฤฑklฤฑ mal grubunda รTV matrah dรผzenlemesinin etkisiyle yรผzde 3,07 dรผลen otomobil fiyatlarฤฑ รถne รงฤฑkarken mobilya fiyatlarฤฑ da sฤฑnฤฑrlฤฑ olmakla birlikte (yรผzde 0,85) gerilemiลtir.
Diฤer taraftan beyaz eลya ve diฤer temel mal fiyatlarฤฑ aylฤฑk bazda yรผzde 5,5 civarฤฑnda artarak dรถviz kurunun gecikmeli etkilerinin sรผrdรผฤรผne iลaret etmiลtir. Aylฤฑk fiyat artฤฑลฤฑnฤฑn genele yayฤฑldฤฑฤฤฑ diฤer temel mallarda kiลisel bakฤฑm รผrรผnleri, konutun bakฤฑm-onarฤฑmฤฑna yรถnelik malzemeler ile temizlik malzemeleri รถne รงฤฑkmฤฑลtฤฑr. Bu dรถnemde giyim grubunda yฤฑllฤฑk enflasyon yukarฤฑ yรถnlรผ seyrini korumuลtur. รzetle, ekim ayฤฑnda temel mal grubu enflasyonu yฤฑllฤฑk bazda yavaลlasa da bazฤฑ alt kalemlerde dรถviz kuru geรงiลkenliฤinin gรผรงlรผ bir ลekilde devam ettiฤi gรถzlenmiลtir.”
“Eลel mobil uygulamasฤฑnฤฑn devamฤฑ, enerji enflasyonunda daha olumsuz bir gรถrรผnรผmรผ sฤฑnฤฑrladฤฑ”
Raporda, enerji fiyatlarฤฑnฤฑn ekim ayฤฑnda yรผzde 3,70 arttฤฑฤฤฑ, grup yฤฑllฤฑk enflasyonunun 2,40 puan yรผkseliลle yรผzde 29,43 olarak gerรงekleลtiฤi anฤฑmsatฤฑldฤฑ. Bu geliลmede elektrik ve doฤal gaz fiyatlarฤฑndaki artฤฑลฤฑn belirleyici olduฤu ve katฤฑ yakฤฑt fiyatlarฤฑnฤฑn da yรผksek bir artฤฑล kaydettiฤi belirtilen raporda, elektrik ve doฤal gazda son รผรง aydฤฑr gerรงekleลtirilen ardฤฑลฤฑk fiyat ayarlamalarฤฑ sonucu bu kalemlerde yฤฑllฤฑk enflasyon sฤฑrasฤฑyla yรผzde 44,95 ve yรผzde 31,35 seviyelerine ulaลtฤฑฤฤฑ vurgulandฤฑ.
Eลel mobil uygulamasฤฑnฤฑn devamฤฑnฤฑn, enerji enflasyonunda daha olumsuz bir gรถrรผnรผmรผ sฤฑnฤฑrladฤฑฤฤฑ ifade edilen raporda, gฤฑda ve alkolsรผz iรงecekler yฤฑllฤฑk enflasyonunun ekim ayฤฑnda 1,56 puan artarak yรผzde 29,26 olduฤu belirtildi.
Raporda, ลu deฤerlendirmelere yer verildi:
“Bu dรถnemde taze meyve ve sebze dฤฑลฤฑndaki gฤฑda รผrรผnleri genelinde enflasyon yukarฤฑ yรถnlรผ bir seyir izlemiลtir. ฤฐลlenmemiล gฤฑda grubunda beyaz et, sรผt, kuruyemiล, yumurta, pirinรง ve bakliyat fiyatlarฤฑndaki artฤฑลlar dikkati รงekmiลtir. ฤฐลlenmiล gฤฑda grubu fiyatlarฤฑ ise bu dรถnemde ekmek-tahฤฑllar, katฤฑ-sฤฑvฤฑ yaฤlar, peynir ve sรผt รผrรผnleri ile alkolsรผz iรงeceklerde belirgin olmak รผzere grup geneline yayฤฑlan artฤฑลlarla yรผzde 3,54 oranฤฑnda yรผkselmiลtir.
“Enerji gurubunda yฤฑllฤฑk enflasyon yรผzde 81,61’e ulaลtฤฑ”
Raporda, yurt iรงi รผretici fiyatlarฤฑnฤฑn ekim ayฤฑnda yรผzde 0,91 yรผkseldiฤi, yฤฑllฤฑk enflasyonun ise 1,14 puan azalarak yรผzde 45,01’e gerilediฤi belirtildi.
Tรผrk lirasฤฑndaki deฤer kaybฤฑna baฤlฤฑ olarak alt gruplar genelinde gรถzlenen sert fiyat artฤฑลlarฤฑnฤฑn bu dรถnemde yavaลladฤฑฤฤฑ ifade edilen raporda, bu รงerรงevede, petrol ve ana metal hariรง imalat sanayi fiyatlarฤฑnฤฑn mevsimsellikten arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล ana eฤiliminde bir miktar zayฤฑflama gรถzlendiฤi vurgulandฤฑ.
Raporda, ana sanayi gruplarฤฑna gรถre incelendiฤinde, yฤฑllฤฑk enflasyonun enerji ve dayanฤฑksฤฑz tรผketim dฤฑลฤฑndaki gruplarda bir miktar dรผลรผล gรถsterdiฤi kaydedildi.
Bu dรถnemde, enerji รผretici fiyatlarฤฑnฤฑn yรผzde 5,37 ile yรผksek artฤฑล eฤilimini sรผrdรผrdรผฤรผ ve bu grupta yฤฑllฤฑk enflasyonun yรผzde 81,61’e ulaลtฤฑฤฤฑ bildirilen raporda, “Ekim ayฤฑnda ara malฤฑ fiyatlarฤฑ, kaฤฤฑt, ahลap ve beton-รงimento รผrรผnlerindeki artฤฑลlarฤฑn demir-รงelik, tekstil รผrรผnleri ve kimyasal รผrรผnlerde gรถzlenen dรผลรผลlerle dengelenmesi sonucunda yatay seyretmiลtir. Dayanฤฑksฤฑz tรผketim mallarฤฑnda ise giyim eลyalarฤฑ, gฤฑda ve iรงecek fiyatlarฤฑndaki artฤฑลlar dikkati รงekmiลtir. Sonuรง olarak, ekim ayฤฑnda รผretici fiyat artฤฑลlarฤฑ bir miktar hฤฑz kesmiล ancak รผretici fiyatlarฤฑ kaynaklฤฑ maliyet baskฤฑlarฤฑ gรผรงlรผ seyrini korumuลtur.” deฤerlendirmelerine yer verildi.
