Tรผrkiye Cumhuriyet Merkez Bankasฤฑ (TCMB) tarafฤฑndan hazฤฑrlanan raporda konut satฤฑลlarฤฑnฤฑn Tรผrkiye genelinde 2017’de bir รถnceki yฤฑla gรถre yรผzde 5,1 arttฤฑฤฤฑ belirtildi.
Merkez Bankasฤฑ “2017 Konut Fiyat Endeksi Deฤerlendirme Raporu”nu aรงฤฑkladฤฑ. Rapora gรถre 2017 yฤฑlฤฑnda, konut alฤฑmlarฤฑnฤฑ teลvik amacฤฑyla getirilen yasal dรผzenlemeler, kentsel dรถnรผลรผm projeleri ile diฤer bรผyรผk projelerin saฤladฤฑฤฤฑ avantajlar ve yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑ ilgisi konut satฤฑลlarฤฑnda canlฤฑlฤฑฤฤฑn devam etmesini saฤladฤฑ. Ancak konut fiyatlarฤฑndaki nominal artฤฑล hฤฑzฤฑ yavaลlarken, reel olarak fiyatlarda gerileme oldu.
Konut satฤฑลlarฤฑ Tรผrkiye genelinde 2017’de bir รถnceki yฤฑla gรถre yรผzde 5,1 artฤฑล gรถsterdi. Bununla birlikte, konut kredisi faiz oranlarฤฑnda gรถrรผlen artฤฑลa raฤmen, Tรผrkiye genelinde ipotekli konut satฤฑล adedi ve ipotekli konut satฤฑลlarฤฑnฤฑn toplam iรงindeki payฤฑ bir รถnceki yฤฑla gรถre sฤฑnฤฑrlฤฑ da olsa yรผkseldi.
ฤฐpotekli satฤฑลlar baลta ฤฐstanbul ve Ankara gibi bรผyรผk ลehirler olmak รผzere bazฤฑ illerde geriledi. Yapฤฑ kullanฤฑm izni ve ilk el satฤฑล adetleri bir รถnceki yฤฑla gรถre artarken, daha รถnceki yฤฑllarda olduฤu gibi 2017 yฤฑlฤฑnda da yapฤฑ kullanฤฑm izinlerinin ilk el konut satฤฑล adedinden daha yรผksek olduฤu gรถzlendi.
Yabancฤฑlara konut satฤฑลlarฤฑ, vatandaลlฤฑk ve KDV muafiyeti gibi yasal dรผzenlemelerin de etkisiyle bir รถnceki yฤฑla gรถre arttฤฑ. Bununla birlikte, Hedonik Konut Fiyat Endeksi (HKFE), 2017 yฤฑlฤฑnda reel olarak ortalama yรผzde 0,6 azaldฤฑ.
Bu geliลmede, รถnemli oranda artan inลaat maliyetlerinin fiyatlara yansฤฑtฤฑlamamasฤฑ ve baลta ฤฐstanbul olmak รผzere daha รถnce hฤฑzlฤฑ fiyat artฤฑลฤฑ olan bazฤฑ bรถlgelerde fiyatlarda gรถzlenen dรผzeltmelerin de etkisi olduฤu dรผลรผnรผldรผ.
“ฤฐstanbul’da konut yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑn geri dรถnรผล sรผreleri kฤฑsaldฤฑ”
Rapora gรถre Tรผrkiye genelinde, HKFE yฤฑllฤฑk artฤฑล oranฤฑ kira artฤฑล oranฤฑndan daha yรผksek gerรงekleลti. Bununla birlikte, ฤฐstanbul’da konut fiyatlarฤฑnฤฑn artฤฑล hฤฑzฤฑndaki yavaลlama nedeniyle, konut yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑn geri dรถnรผล sรผreleri kฤฑsaldฤฑ.
ฤฐzmir’de ise gรถรง ve benzeri demografik deฤiลiklikler, kentsel dรถnรผลรผm, markalฤฑ konut projeleri, bรผyรผk altyapฤฑ projeleri, konut fiyatlarฤฑndaki artฤฑลฤฑn hฤฑz kazanmasฤฑna neden oldu ve konut yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑn geri dรถnรผล sรผreleri arttฤฑ.
Raporda, ลunlar kaydedildi:
“Konut kredisi’ anahtar kelimesi ile ‘Google Trends’ kullanฤฑlarak oluลturulan arama hacmi endeksinin Konut Fiyat Endeksi kapsamฤฑnda derlenen veri adedi iรงin bir รถncรผ gรถsterge olabileceฤi gรถzlenmiลtir. Buna gรถre 2018 yฤฑlฤฑnฤฑn ilk aylarฤฑnda kullandฤฑrฤฑlan konut kredisi adedinin yฤฑllฤฑk olarak gerileyeceฤi beklenmektedir. Sonuรง olarak, konut arzฤฑnฤฑn artmaya devam ettiฤi 2017 yฤฑlฤฑnda, getirilen yasal dรผzenlemeler talebi desteklerken, bรถlgesel fiyat dรผzeltmelerinin yanฤฑ sฤฑra, maliyet artฤฑลlarฤฑnฤฑn fiyatlara yansฤฑtฤฑlamamasฤฑ nedeniyle konut fiyatlarฤฑndaki nominal artฤฑลฤฑn sฤฑnฤฑrlฤฑ dรผzeyde kaldฤฑฤฤฑ deฤerlendirilmektedir.”
