Merkez Bankasฤฑโnฤฑn (TCMB) faiz indirimleri, dรถviz kurlarฤฑ ve enflasyonun yanฤฑ sฤฑra Hazineโnin borรงlanma faizlerini de patlattฤฑ.
Sรถzcรผ‘nรผn haberine gรถre Eylรผl-aralฤฑk dรถneminde TCMB politika faizini yรผzde 19โdan yรผzde 14โe รงekerken, Hazineโnin 5 yฤฑl vadeli borรงlanma faizi yรผzde 17โlerden yรผzde 26โlara yaklaลฤฑk 900 baz puanlฤฑk sert sฤฑรงrama kaydetti.
Dรถviz kurlarฤฑndaki ve enflasyondaki artฤฑล, dรถviz ve altฤฑn cinsi borรงlar ile enflasyona endeksli tahviller nedeniyle Hazineโnin borรง stokunu hฤฑzla artฤฑrฤฑrken, Hazine ihalelerindeki faizler de hฤฑzla artฤฑyor. Bu da bรผtรงedeki faiz yรผkรผnde artฤฑลฤฑ beraberinde getiriyor.
Enflasyon ve enflasyon beklentilerindeki yรผkseliลin yanฤฑ sฤฑra รผlke risk primindeki artฤฑล, Hazineโnin borรงlanma faizlerini yรผkseltiyor.
Bugรผn ihaleler yapฤฑldฤฑ
Hazine ve Maliye Bakanlฤฑฤฤฑ bugรผn 12 ay ve 5 yฤฑl vadeli tahvil ihalesi gerรงekleลtirdi.
Hazine 12 ay vadeli kuponsuz devlet tahvilinin ihracฤฑnda 1,42 milyar TL borรงlanฤฑrken, bileลik faiz yรผzde 23,76 oldu.
5 yฤฑl vadeli tahvil ihalesinde borรงlanma 1,03 milyar TL olurken, bileลik faiz yรผzde 26,34 oldu.
Hazine ve Maliye Bakanlฤฑฤฤฑ iki tahvil รถncesi kamu ve piyasa yapฤฑcฤฑlara toplam 4,5 milyar lira satฤฑล gerรงekleลtirdi.
Merkez’in indirimleri hazine faizini yรผkseltti
Merkez Bankasฤฑโnฤฑn (TCMB) faiz indirimlerine baลladฤฑฤฤฑ 23 Eylรผl 2021 tarihi รถncesinde yapฤฑlan 7 Eylรผl tarihli Hazine ihalesinde 5 yฤฑl vadeli tahvilde bileลik faiz yรผzde 17,67 olmuลtu.
TCMBโnin faiz indirimlerine paralel olarak dรถviz kurlarฤฑ ve enflasyon hฤฑzla artarken, Hazineโnin borรงlanma maliyetleri de hฤฑzla yรผkseldi.
Hazineโnin 5 yฤฑllฤฑk tahvil ihalelerinde 5 Ekimโde yรผzde 18,94 olan bileลik faiz, 9 Kasฤฑmโda yรผzde 19,44โe, 7 Aralฤฑkโta yรผzde 22,7โye yรผkselmiลti. Bugรผnkรผ oran ise yรผzde 26,34 yeni zirveyi gรถrdรผ.
Kur krizinin yaลandฤฑฤฤฑ 2018 yฤฑlฤฑnda bile 5 yฤฑl vadeli Hazine tahvili ihalesinde bileลik faiz en fazla yรผzde 22,10 olmuลtu.
10 yฤฑl vadeli tahvilde rekor
Bugรผn Hazineโnin 10 yฤฑl vadeli tahvil faizinde yรผzde 24,89 ile yeni rekor kฤฑrฤฑldฤฑ.
10 yฤฑl vadeli tahvil faizi, ilk ihraรง edildiฤi Ocak 2010 tarihinde yรผzde 11,24 olmuลtu.
Sรถz konusu oran, faiz indirimleri baลlamadan รถnce 2021 yฤฑlฤฑ Eylรผl ayฤฑ baลฤฑnda yรผzde 16,98 seviyelerinde bulunuyordu.
Yรผksek maliyet nedeniyle Hazine, Kasฤฑm 2020โden beri 10 yฤฑl vadeli tahvil ihalesi yapmฤฑyor.
รnceki haftalarda faizlerle ilgili yeni bir aรงฤฑklamada bulunan Cumhurbaลkanฤฑ ve AKP Genel Baลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan, โNeymiล efendim? Faizleri dรผลรผrรผyormuลuz. Benden baลka bir ลey beklemeyin. Bir Mรผslรผman olarak naslar neyi gerektiriyorsa onu yapmaya devam edeceฤim. Hรผkรผm buโ demiลti.
Yeni Hazine ve Maliye Bakanฤฑ Nureddin Nebati de her fฤฑrsatta faiz artฤฑลlarฤฑnฤฑn gรผndem dฤฑลฤฑ olduฤunu sรถylese de, baลฤฑnda olduฤu Hazine’nin borรงlanma faizleri artฤฑyor.
Hazine’nin faiz yรผkรผ artฤฑyor
2020โde 121,2 milyar TL olan Hazineโnin faiz รถdemeleri, 2021’de 160,3 milyar TLโye yรผkseldi. Hazine’nin faiz giderlerinin รถnรผmรผzdeki dรถnemde daha da artmasฤฑ bekleniyor.
Uzmanlar, normalde bir merkez bankasฤฑ faiz indirimi yaptฤฑฤฤฑnda orta ve uzun vadeli faizlerin de onu takip ettiฤini ancak burada yanlฤฑล bir adฤฑmla enflasyon beklentileri bozulduฤu ve TCMBโnin itibarฤฑ olmadฤฑฤฤฑ iรงin orta ve uzun vadeli faizlerin tam ters yรถnde hareket ettiฤini belirtiyor.
Nitekim, TCMB anketine gรถre, 12 ay sonrasฤฑ enflasyon beklentisi kasฤฑmda yรผzde 15,61 iken, aralฤฑk anketinde yรผzde 21,39’e tarihi bir yรผkseliล kaydetmiลti.
“Kredi faizleri de yรผkseliลte”
TCMB’nin faiz indirimleri, tรผm kredi tรผrlerinde faizlerde dรผลรผล deฤil artฤฑล getirdi.
TCMB verilerine gรถre, 17 Eylรผl’de yรผzde 23,10 olan ortalama ihtiyaรง kredisi faizi, 31 Aralฤฑk haftasฤฑnda yรผzde 29,55’e yรผkseldi.
17 Eylรผl’de yรผzde 21,28 olan ortalama taลฤฑt kredisi faizi de 31 Aralฤฑk’ta 26,24 oldu.
Bu dรถnemde ortalama konut kredisi faizi, kamu bankalarฤฑnฤฑn ucuz kredi kampanyalarฤฑna raฤmen yรผzde 17,89’dan yรผzde 17,48’ye kadar gerileyebildi.
Ortalama ticari kredi faizleri bu dรถnemde yรผzde 20,47’den yรผzde 24,37’ye yรผkseldi.
TCMB verileri ortalama oranlarฤฑ yansฤฑtฤฑrken, birรงok kiลi ve iลletme, bankalarda yรผzde 40โlarda faiz oranlarฤฑyla karลฤฑlaลฤฑyor.
“Bankalar kredi yerine Hazine’yi tercih eder”
Hazineโnin borรงlanma faizlerindeki yรผkseliลi geรงen ay sozcu.com.trโye deฤerlendiren deneyimli bankacฤฑ Kerim Rota, bu durumun Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn faiz indirimlerinin โprematรผreโ, bir baลka ifade ile โerkenโ olduฤunun en iyi gรถstergesi olduฤunu vurgulamฤฑลtฤฑ.
Mevcut durumda bankalarฤฑn aylฤฑk yรผzde 1,40 faizle 7-8 yฤฑl vadeli konut kredisi vermek yerine Hazine’ye yรผzde 22,70 faizle borรง vermeyi tercih edeceฤini belirten Rota, TCMB’den yรผzde 15 faiz oranฤฑ ile kฤฑsa vadeli borรงlanan bankalar iรงin Hazine’ye yรผzde 22,70 faizle borรง vermenin kรขrlฤฑ olduฤunu ancak orta ve uzun vadede bรผyรผk risk alฤฑndฤฑฤฤฑnฤฑ ve ciddi zarar olasฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑn da olduฤunu dile getirmiลti.
Orta ve uzun vadeli faizlerin yรผksek olmasฤฑnฤฑn TCMB’nin kฤฑsa vadeli faizlerinin de ileride yรผkselebileceฤine iลaret ettiฤini belirten Rota, enflasyon arttฤฑkรงa bankalarฤฑn elindeki enflasyona endeksli tahvillerin getirilerinin de arttฤฑฤฤฑnฤฑ ve bankalarฤฑn bu yolla kรขrlฤฑlฤฑklarฤฑnฤฑ artฤฑrabildiฤini dile getirmiลti.
