Doฤan Medya Grubu’ndaki Hรผrriyet gazetesi ile CNN Tรผrk ve Kanal D televizyonlarฤฑnฤฑn Demirรถren Holding’e satฤฑล ve devrinin resmen tamamlanmasฤฑndan yaklaลฤฑk bir hafta sonra sรถz konusu yayฤฑn organlarฤฑnda รถzellikle yรถnetici kadrosu ve ekran รถnรผndeki birรงok ismin iลine son verildi. CNN Tรผrk ve Kanal D’de son birkaรง gรผn iรงinde 50’yi aลkฤฑn gazeteci ile yollar ayrฤฑldฤฑ.
DW’den Cengiz รzbek’in haberine gรถre, satฤฑล sรผrecinde Hรผrriyet gazetesi, hurriyet.com.tr, CNN Tรผrk ve Kanal D Haber’in en รผst dรผzey yayฤฑn sorumlularฤฑnฤฑn yerine yeni isimler getirilirken, bazฤฑ gazetecilerin televizyondaki programlarฤฑna son verildi. Ancak bu isimlerin gazetedeki diฤer gรถrevlerine devam ettiฤi gรถrรผldรผ.
“ฤฐnsanlara ulaลฤฑm aracฤฑ olan televizyonda dรผzenlemeler baลladฤฑ, sฤฑra gazeteler gelecek”
Tรผrkiye Gazeteciler Sendikasฤฑ (TGS) Baลkanฤฑ Gรถkhan Durmuล’a gรถre, tasfiye sรผrecinde รถnceliฤin ekran รถnรผndeki isimlere verilmesinin nedeni, televizyon kanallarฤฑnฤฑn kitlelere daha hฤฑzlฤฑ ulaลmasฤฑ. DW Tรผrkรงe’ye konuลan Durmuล, “ลu anda aldฤฑฤฤฑ gruptaki herkese yรถnelik topyekรปn bir giriลim baลlatmasฤฑ daha fazla tepki รงekeceฤi iรงin รถnce hฤฑzla insanlara ulaลฤฑm aracฤฑ olan televizyonda bu dรผzenlemelere baลladฤฑ” diyor. Ancak Demirรถren yรถnetiminin benzer bir adฤฑmฤฑ yazฤฑlฤฑ basฤฑn konusunda da atacaฤฤฑnฤฑ รถngรถren Durmuล, “Arkasฤฑndan gazeteler de gelecek. Ama bu bรผyรผk oranda seรงimden sonraya kalmฤฑล gibi gรถzรผkรผyor” ifadesini kullanฤฑyor.
Doฤan Medya Grubu’nda uzun yฤฑllar รผst dรผzey yรถneticilik yapan ancak isminin aรงฤฑklanmamasฤฑ kaydฤฑyla konuลan bir gazeteci ise รถncelikle haber spikerlerinin iลten รงฤฑkarฤฑlmasฤฑnฤฑn simgesel bir anlamฤฑ olduฤu gรถrรผลรผnde. Eski yรถnetici, “CNN Tรผrk’te spiker bฤฑrakmadฤฑlar. Neredeyse tรผm sunucular iลten รงฤฑkarฤฑlmฤฑล durumda. Farklฤฑ bir ลeye dรถnรผลtรผrmek iรงin simgesel olarak da รถnce spikerlerden baลladฤฑlar” diyor.
Beklenen “kฤฑyฤฑm” gerรงekleลiyor
Doฤan Medya Grubu’nun satฤฑล iรงin Demirรถren Holding ile el sฤฑkฤฑลtฤฑฤฤฑ dรถnemde, henรผz Tรผrkiye’deki erken seรงim tarihi belli olmamฤฑลtฤฑ. Ancak seรงimlerin 24 Haziran’a รงekilmesi, kamuoyunda Doฤan Medya Grubu’nun satฤฑลฤฑnฤฑn zamanlamasฤฑ konusunda da ลรผphe doฤurdu. Bu konuya deฤinen TGS Baลkanฤฑ Durmuล, “Demirรถrenler iktidara yakฤฑn bir grup. Ortada kesinleลmiล bir ลey olmasa da sรถylentiler hรผkรผmetin Doฤan Grubu’nu Demirรถrenler’e aldฤฑrdฤฑฤฤฑ yรถnรผnde. Tam da seรงim รถncesinde bรถyle bir giriลimin olmasฤฑ tabii herkeste bir kuลku yarattฤฑ… Demirรถrenler aldฤฑktan sonra da ciddi bir kฤฑyฤฑm bekleniyordu” diyor.
“Yaygฤฑn inanฤฑล, Demirรถrenler’in Doฤan Grubu’nu baลka bir ลeye dรถnรผลtรผrdรผฤรผ”
DW Tรผrkรงe’ye konuลan eski bir Doฤan Medya Grubu yรถneticisi de, gerรงekleลtirilen satฤฑลฤฑn ticari deฤil siyasi bir hamle olduฤunu belirterek, “รรผnkรผ aslฤฑnda Doฤan Medya Grubu kรขrlฤฑ bir kuruluล deฤil. รzellikle televizyon tarafฤฑ. Kanal D, CNN Tรผrk ve D-Smart’ta bรผyรผk bir zarar var. รyle olduฤu iรงin bunun siyasi bir operasyon olduฤu yรถnรผnde yaygฤฑn bir inanฤฑล vardฤฑ. ลu anda da bunu gรผรงlendirecek geliลmeler yaลanฤฑyor. Gruplarda kฤฑyฤฑm derecesinde, bugรผne kadar hiรง gรถrรผlmemiล รถlรงรผde bรผyรผk iลten รงฤฑkarmalar var. Yaygฤฑn inanฤฑล, Demirรถrenler’in Doฤan Grubu’nu baลka bir ลeye dรถnรผลtรผrdรผฤรผ. O dรถnรผลรผrken de kendileriyle birlikte uyum saฤlayacak adamlarla รงalฤฑลmak istiyorlar” diye konuลtu.
“Yayฤฑn politikasฤฑna ince ayar”
Peki Doฤan Medya Grubu’nun amiral gemisi olarak tanฤฑmlanan Hรผrriyet gazetesinin yayฤฑn politikasฤฑnda satฤฑลฤฑn resmen tamamlandฤฑฤฤฑ tarihten bu yana bir deฤiลim gรถrรผldรผ mรผ ve bu tirajlara nasฤฑl yansฤฑdฤฑ?
Eski yรถnetici yayฤฑn politikasฤฑnda ลu an iรงin ciddi bir deฤiลiklikten ziyade “okurun algฤฑlayamayabileceฤi boyutta bir deฤiลim”in sรถz konusu olduฤunu belirterek “Ama ince ayar veriliyor. รzellikle sayfalarda iktidar yanlฤฑsฤฑ haberlerle muhalif partilerin, siyasetรงilerin aรงฤฑklamalarฤฑnฤฑn nasฤฑl konumlandฤฑrฤฑldฤฑฤฤฑna baktฤฑฤฤฑnฤฑzda ince mรผhendislik belli oluyor” deฤerlendirmesinde bulunuyor.
Ana akฤฑm medyanฤฑn tรผmรผyle iktidar yanlฤฑsฤฑ gruplara geรงmesinin ardฤฑndan televizyon kanallarฤฑnda 24 Haziran seรงimleri รถncesi muhalif seslere yeterince yer verilmediฤini savunan sosyal medya kullanฤฑcฤฑlarฤฑ, Twitter’da #KapatGitsin etiketiyle protesto baลlatmฤฑลtฤฑ. Bu protestonun da etkisini gรถsterdiฤini belirten eski Doฤan yรถneticisi, Demirรถrenler’in Hรผrriyet, CNN Tรผrk ve Kanal D’de yaptฤฑฤฤฑ gรถrev deฤiลikliklerinin ve iลten รงฤฑkarmalarฤฑn “Doฤan Medya Grubu’nun DNA’larฤฑna รงok uygun bir atak olmadฤฑฤฤฑnฤฑ” ifade ederek, “Demirรถrenler bu ataฤฤฑn sonunda okurun tepkisiyle karลฤฑlaลฤฑyor. Bu tepki her geรงen gรผn biraz daha bรผyรผyor. Hรผrriyet gazetesi tiraj kaybediyor. Kanal D, CNN Tรผrk’รผn izlenme oranlarฤฑ giderek dรผลรผyor. Tรผrk halkฤฑnฤฑn bilinรงli bir kฤฑsmฤฑ, #KapatGitsin kampanyasฤฑ kapsamฤฑnda eski Doฤan, Demirรถren Grubu ve Sabah Grubu’nu yanlฤฑ ve yanฤฑltฤฑcฤฑ oldugu gerekรงesiyle izlememeye baลladฤฑ” diyor.
Medyada yeni arayฤฑลlar
Ancak deneyimli gazeteciye gรถre, ana akฤฑmฤฑn ortadan kalkmasฤฑ sonucu oluลan boลluk 24 Haziran seรงimlerinden sonra kurulacak yeni bir yayฤฑn organฤฑyla doldurulacak.
“Bu durum Tรผrk toplumunun doฤasฤฑna uygun deฤil. Yani toplum yรผzde 80-90 oranฤฑnda iktidar tarafฤฑndan kontrol altฤฑnda tutulan bir medya istemiyor. รรผnkรผ geriye kalan Sรถzcรผ, Cumhuriyet, Birgรผn, Evrensel de tam olarak ana akฤฑm medyayฤฑ karลฤฑlamฤฑyor. O yรผzden seรงimlerden sonra bir yol bulunacaktฤฑr . Baลka bir ลey olacak. Ticaret de bunu gerektiriyor. Toplumda bรถyle bรผyรผk bir talep oluลtu. Bรผyรผk bir boลluk var. O boลluฤa talip olan birileri, bunu dolduracaktฤฑr.”
“Milliyet ve Vatan kapanabilir”
Demirรถren Grubu’nun, bรผnyesindeki diฤer yayฤฑn organlarฤฑ olan Vatan ve Milliyet ile ilgili alacaฤฤฑ kararlar da merak konusu. TGS Baลkanฤฑ Durmuล, seรงimler sonrasฤฑnda AKP’nin iktidarda kalmasฤฑ hรขlinde; Demirรถren Holding’in Milliyet ve Vatan gazetelerini kapatabileceฤine iลaret ederek “Demirรถrenler’in Hรผrriyet ve Posta’ya dokunacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnmรผyorum. Milliyet ve Vatan รผzerinde bir kapatma sรผreci yaลanacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyorum. Milliyet’in internet haberciliฤi รผzerinden devam edeceฤini, Vatan’ฤฑn tamamen kapanacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyorum. Tabii eฤer iktidarda bir deฤiลim yaลanmazsa. Her ikisi de zarar eden kurumlar” diyor.
DW Tรผrkรงe’ye konuลan eski Doฤan yรถneticisi de bu ihtimali dฤฑลlamฤฑyor:
“Tรผm bunlar seรงim sonuรงlarฤฑna gรถre belirlenecek. Eฤer seรงimlerden sonra yeni bir kaos รงฤฑkarsa hiรงbirini kapatamaz, hepsiyle topyekรปn destek vermek ister. Ama stabilize olursa siyaset, o zaman kapatabilir.”
2011’deki satฤฑลla farkฤฑ
Doฤan Medya Grubu, 2011 yฤฑlฤฑnda da Milliyet ve Vatan gazetelerini Demirรถren ve Karacan gruplarฤฑnฤฑn ortak giriลim ลirketi DK Gazetecilik ve Yayฤฑncฤฑlฤฑkโa satmฤฑลtฤฑ. Satฤฑลฤฑn gerรงekleลtiฤi dรถnemde Doฤan Grubu, hem Maliye Bakanlฤฑฤฤฑ hem de Rekabet Kurumu tarafฤฑndan kesilen aฤฤฑr para cezalarฤฑnฤฑn baskฤฑsฤฑ altฤฑndaydฤฑ. Satฤฑลtan kฤฑsa sรผre sonra anlaลmazlฤฑฤa dรผลen Demirรถren ve Karacan gruplarฤฑ mahkemelik oldu. Mahkeme kararฤฑyla bir dรถnem kayyum dahi atanan Milliyet ve Vatan gazeteleri daha sonra tamamen Demirรถren Grubu’nun oldu.
Yaลanan sรผrece sรถz konusu kurumlarda รงalฤฑลan bir gazeteci olarak tanฤฑklฤฑk eden eski Doฤan yรถneticisi ise Demirรถren Grubu’nun medyaya daha ziyade ticari motivasyonlarla girdiฤini belirterek, “O dรถnemde siyasetle iliลkisi bugรผnkรผ gibi deฤildi. Bugรผnkรผ gibi yoฤun bir alฤฑลveriล iรงinde deฤillerdi. Medya yรถneticiliฤinin, sahipliฤinin ne olduฤunu bilmiyorlardฤฑ. Ama medya sahibi olduktan sonra gรถrdรผler ki bu iลin bir de siyasi tarafฤฑ var. Siyasetรงilerin sรผrekli talepleri var, istekleri var. Onlar memnun olunca iliลkilerin iyi gitmesi, memnun olmayฤฑnca kรถtรผye gitmesi var” diye konuลtu.
“Zirve noktasฤฑ Erdoฤan Demirรถren’in aฤlamasฤฑ”
Demirรถrenler’in iktidarlarla medya patronlarฤฑ arasฤฑndaki iliลkilerin mahiyetini yaลayarak รถฤrendiฤini belirten eski yรถnetici, bunun “zirve noktasฤฑnฤฑn” da 2013 yฤฑlฤฑnda Milliyet’te “ฤฐmralฤฑ zabฤฑtlarฤฑ” baลlฤฑฤฤฑyla yayฤฑmlanan haber nedeniyle Erdoฤan Demirรถren ve dรถnemin Baลbakanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan arasฤฑnda geรงtiฤi iddia edilen telefon gรถrรผลmesi olduฤunu belirtti. Sรถz konusu gรถrรผลmeye ait olduฤu รถne sรผrรผlen ses kaydฤฑnda, Erdoฤan Demirรถren’in “Nasฤฑl girdim bu iลe ya, kim iรงin” diyerek aฤladฤฑฤฤฑ duyuluyordu.
O dรถnem Demirรถren medyasฤฑnda รงalฤฑลan eski yรถnetici, “Ne zaman ki 17-25 Aralฤฑk olaylarฤฑnda Erdoฤan Demirรถren’in de ses kaydฤฑ รงฤฑktฤฑ. ฤฐลte o zaman Milliyet ve Vatan’da her ลey deฤiลmeye baลladฤฑ. Ondan sonra Demirรถren Yayฤฑn Grubu AK Parti’ye yakฤฑn bir medya kuruluลu hรขline geldi” dedi.(DW)
