ฤฐsveรง son birkaรง yฤฑldฤฑr para kullanฤฑmฤฑnฤฑ minimuma indirdi; para neredeyse ortadan kalkmak รผzere. Maฤazalarda yapฤฑlan alฤฑลveriลlerin sadece beลte birinde nakit para kullanฤฑlฤฑyor. Yani, beล yฤฑl รถncesine kฤฑyasla yarฤฑ yarฤฑya azalmฤฑล. Otobรผslerde ve birรงok turistik merkezde kaฤฤฑt ve bozuk para kullanฤฑmฤฑna son verilmiล.
Yasalara gรถre, maฤazalar nakit parayฤฑ kabul etmeme hakkฤฑna sahip. Bu nedenle birรงok dรผkkanda “nakit para kabul edilmez” levhalarฤฑ asฤฑlฤฑ. Bu deฤiลime ayak uydurmak istemeyenler iรงin hayat giderek zorlaลฤฑyor.
รzellikle yaลlฤฑlar yeni duruma ayak uydurmakta zorluk รงekiyor. Maฤazalar nakit parayฤฑ reddettiฤi gibi Stockholm’de bankamatikler de eskisi kadar yaygฤฑn deฤil.
รdeme sistemleri konusunda uzman profesรถr Niklas Arvidsson, yaลlฤฑlarฤฑn bu geliลmelerin gerisinde kaldฤฑฤฤฑnฤฑ kabul ediyor.
“Ayrฤฑca kฤฑrsal bรถlgelerdeki kรผรงรผk dรผkkanlar da Telekom sistemlerinin รงalฤฑลmamasฤฑ nedeniyle sorun yaลayabiliyor,” diyor.
Peki bu geliลmeler ฤฐsveรง’in yararฤฑna mฤฑ? Arvidsson รถyle olduฤunu sรถylรผyor.
“Elektronik iลlemler daha hฤฑzlฤฑ ve daha az maliyetli olduฤundan daha etkili bir รถdeme sistemidirโฆ Ayrฤฑca vergi kaรงฤฑrmayฤฑ ve hฤฑrsฤฑzlฤฑฤฤฑ da zorlaลtฤฑrฤฑyor.”
Peki, bu รถdeme sistemlerini ellerinde tutan bir avuรง รถzel ลirkete baฤlฤฑ olmak risk oluลturmuyor mu?
Arvidsson bรถyle bir riskin olduฤunu kabul ediyor. “Ancak, teknoloji ลirketlerinin bunlar karลฤฑsฤฑnda ayrฤฑ bir gรผรง oluลturup bankalarla rekabet edecek bir servis geliลtirmeleri yoluyla piyasada bu alanda kรขrฤฑn oligopoller elinde toplanmasฤฑ ve tรผm gรผcรผn az sayฤฑda kurum elinde olmasฤฑ engellenebilir.”
Hindistan’da geliลmeler
Alฤฑลveriลte nakit parayฤฑ ortadan kaldฤฑrmak isteyen tek รผlke ฤฐsveรง deฤil. Hindistan da nakde dayalฤฑ geleneksel alฤฑลveriล iลlemlerinden uzaklaลmak istiyor. Ama bu konuda aลฤฑrฤฑya kaรงan adฤฑmlar atฤฑldฤฑฤฤฑ, insanlarฤฑn dijital รถdemeye zorlandฤฑฤฤฑ belirtiliyor.
Kara parayla mรผcadele kapsamฤฑnda bir yฤฑl kadar รถnce bรผyรผk banknotlar piyasadan รงekildi. Bu ekonomiyi ve yoksullarฤฑ kฤฑsa sรผreliฤine de olsa zora soktu.
Hรผkรผmet nakit paranฤฑn tedavรผlden kaldฤฑrฤฑldฤฑฤฤฑ bazฤฑ bรถlgeler oluลturdu ve bu konudaki รงalฤฑลmalarฤฑ yรผrรผtmek รผzere bir bakanlฤฑk bile kurdu.
Ama Hindistan รงok bรผyรผk bir รผlke ve 270 milyon kiลinin yoksulluk sฤฑnฤฑrฤฑnฤฑn altฤฑnda yaลadฤฑฤฤฑ biliniyor. Bu durumda nakitsiz bir gelecek mรผmkรผn olsa bile arzu edilen bir ลey mi sorusu soruluyor.
Delhi merkezli finans gazetesi Mint’in editรถrรผ Monika Halan, Hint hรผkรผmetini bu yรถnde adฤฑm atmaya yรถnelten faktรถrlerin baลฤฑnda kayฤฑtsฤฑz ekonominin ve terรถr finansmanฤฑn รถnlenmesi olduฤunu sรถylรผyor.
Halan ayrฤฑca ucuz cep telefonlarฤฑ รผzerinden dijital bankacฤฑlฤฑk sisteminin, sokak satฤฑcฤฑsฤฑ, marangoz, temizlikรงi gibi Hindistan’ฤฑn giriลimci ruhunu yansฤฑtan sektรถrlerde alt dรผzey hizmet sunucularฤฑn iลine yaradฤฑฤฤฑnฤฑ belirtiyor.
Fakat dijital iลlemlerin artmasฤฑ, veri gรผvenliฤi sorununu da beraberinde getiriyor. ฤฐลlerimizi giderek artan ลekilde sanal dรผnyada hallettiฤimiz, kaฤฤฑt รผzerinde รถdeme yerine bulut รผzerinde รถdeme yaptฤฑฤฤฑmฤฑz bir dรผnyada bilgilerimiz kimlerin eline geรงiyor sorusu รถnem kazanฤฑyor.
Monica Halan bunun kรผresel bir sorun olduฤunu sรถylรผyor. “Hindistan’da ve dรผnyada gerรงekleลen bilgi sฤฑzmalarฤฑnฤฑ รถnlemek รผzere hรผkรผmetlerin hฤฑzlฤฑ hareket etmesi gerekiyor.”
“Sanal bir altyapฤฑ inลa etmek gibi bir ลey bu. Otoyollar ve demiryollarฤฑ nasฤฑl ki iล dรผnyasฤฑnฤฑ birbirine yaklaลtฤฑrฤฑp gelirleri artฤฑrฤฑyor, aynฤฑ ลey teknoloji yoluyla da mรผmkรผn.”
“Bu cin bir kez ลiลeden รงฤฑktฤฑ mฤฑ geri koymasฤฑ zor.” (BBC Tรผrkรงe)
