Bu amaรงla uzaya gรถnderilen Parker adlฤฑ araรง, Gรผneล atmosferinin “korona” olarak adlandฤฑrฤฑlan dฤฑล tabakasฤฑna kฤฑsa bir sรผre girip รงฤฑktฤฑ.
BBC Tรผrkรงe’nin haberine gรถre olay Nisan ayฤฑnda gerรงekleลti ancak alฤฑnan verilerin analiz edilmesiyle yeni doฤrulandฤฑ.
Aลฤฑrฤฑ sฤฑcak ve radyasyona maruz kalan uydunun toplamayฤฑ baลardฤฑฤฤฑ veriler, bilim insanlarฤฑnฤฑn Gรผneล’e dair yeni bilgiler edinmesini saฤlayacak.
‘Dev bir adฤฑm oldu’
NASA yetkililerinden Nicola Fox, “Nasฤฑl ki Ay’a gitmek, Ay’ฤฑn nasฤฑl oluลtuฤunu anlamamฤฑza yardฤฑmcฤฑ olduysa, Gรผneล’e dokunmak da, en yakฤฑnฤฑmฤฑzdaki bu yฤฑldฤฑzฤฑ ve onun Gรผneล Sistemi รผzerindeki etkilerini ortaya รงฤฑkarmak iรงin dev bir adฤฑm oldu” dedi.
Parker’ฤฑn “Gรผneล’e dokunma” misyonu, NASA’nฤฑn ลimdiye kadar yรผrรผttรผฤรผ en iddialฤฑ projelerden.
รรง yฤฑl รถnce fฤฑrlatฤฑlan uydu, sรผrekli olarak Gรผneล’in yakฤฑnlarฤฑndan geรงiyor ve her seferinde biraz daha yaklaลmaya รงalฤฑลฤฑyor.
Parker’ฤฑn hฤฑzฤฑ saatte 500 bin kilometreyi buluyor. Amaรง, Gรผneล’in atmosferine hฤฑzla girip รงฤฑkmak ve bu arada kalฤฑn bir ฤฑsฤฑ kalkanฤฑyla korunan cihazlarla ortama dair รถlรงรผmler yapmak.
Uydu bu yฤฑl 28 Nisan’da Alfven noktasฤฑ denilen kritik eลikten, yani korona tabakasฤฑnฤฑn dฤฑล sฤฑnฤฑrฤฑndan iรงeri girebildi. Bu noktanฤฑn dฤฑลฤฑnda Gรผneล’e ait parรงacฤฑklar yerรงekimi etkisinden kurtularak uzaya daฤฤฑlฤฑyor.
Parker, Gรผneล atmosferinin dฤฑล sฤฑnฤฑrฤฑna yฤฑldฤฑzฤฑn yรผzeyinden 13 milyon kilometre yรผkseklikte ulaลtฤฑ.
Uydudan alฤฑnan veriler, beล saat iรงinde รผรง kez Gรผneล atmosferine girip รงฤฑktฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsteriyor.
‘Manyetik alan รงok daha gรผรงlรผ’
Berkeley’deki California รniversitesi’nden Stuart Bale, gazetecilere “Korona tabakasฤฑ iรงinde koลullarฤฑn tamamen deฤiลtiฤini gรถrdรผk. Manyetik alan รงok daha gรผรงlรผ ve oradaki parรงacฤฑklarฤฑn hareketini etkiliyor. Uzay aracฤฑ รงepeรงevre Gรผneล’e gerรงekten dokunmuล olan maddelerle sarฤฑlฤฑydฤฑ” dedi.
Nedeni bilinmeyen birรงok รถnemli sรผreรง burada meydana geldiฤi iรงin, bilim insanlarฤฑ korona tabakasฤฑna bรผyรผk ilgi duyuyor.
Bu sรผreรงlerden biri aลฤฑrฤฑ ฤฑsฤฑnma. Gรผneล’in gรถrรผnen yรผzeyi, yani fotosferde sฤฑcaklฤฑk yaklaลฤฑk 6000 derece iken, korona tabakasฤฑnda bir milyon dereceyi aลabiliyor.
Elektron, proton ve iyon yรผklรผ parรงacฤฑklarฤฑn dฤฑลa doฤru hareketinin korona tabakasฤฑ iรงinde aniden hฤฑzlanmasฤฑ da bir baลka muamma.
Bilim insanlarฤฑ uydunun 2025 yฤฑlฤฑnda fotosferin 7000 kilometre kadar yakฤฑnฤฑna girmesini bekliyorlar.
Parker’dan alฤฑnan bilgiler, diฤer gรถzlemlerle birleลtirildiฤinde, Dรผnya’daki herkesin yaลamฤฑnฤฑ ilgilendiren konulara ฤฑลฤฑk tutacak. Zira Gรผneล’teki patlamalar, Dรผnya’nฤฑn manyetik alanฤฑnฤฑ da etkiliyor ve iletiลimin kesilmesine, uydularฤฑn devreden รงฤฑkmasฤฑna, elektrik ลebekelerinde arฤฑzalara neden olma ihtimali var.
Bilim insanlarฤฑ Gรผneล’teki patlamalarฤฑ รถnceden tahmin etmeye รงalฤฑลฤฑyorlar.
Parker da bu amaca ulaลฤฑlmasฤฑna katkฤฑda bulunacak bilgiler elde edebilecek.
