Tรผrkiye ฤฐลรงi Sendikalarฤฑ Konfederasyonu, Nisan ayฤฑnda gฤฑda fiyatlarฤฑnฤฑn aylฤฑk %1,23, yฤฑllฤฑk %12,68 arttฤฑฤฤฑnฤฑ bildirdi.
Tรผrk-ฤฐล’in รงalฤฑลmasฤฑna gรถre aynฤฑ ayda, aรงlฤฑk sฤฑnฤฑrฤฑ Nisan’da 2.374,00 TL, yoksulluk sฤฑnฤฑrฤฑ Nisan’da 7.732,91 TL oldu.
รalฤฑลmanฤฑn ayrฤฑntฤฑlarฤฑ ลu ลekilde:
“Kรผresel salgฤฑn Koronavirรผs รผlkemizde de olumsuz etkisini gรถstermektedir. Ancak yaygฤฑnlaลan iลsizlik ve yetersiz gelir yoksul kesimlerin geรงim koลullarฤฑnฤฑ daha fazla kรถtรผleลtirmektedir.
Koronavirรผs salgฤฑnฤฑ gรถrรผlmeye baลladฤฑฤฤฑndan itibaren dรผnyanฤฑn her yerinde ve รผlkemizde de bazฤฑ รถnlemler alฤฑnmฤฑลtฤฑr. Alฤฑnan รถnlemlerin pek รงok ekonomik faaliyeti durdurmasฤฑ, iลten รงฤฑkarmalarฤฑn artmasฤฑ, รผcretsiz izine รงฤฑkarฤฑlan iลรงilere verilen รผcret desteฤinin asgari รผcretin yarฤฑsฤฑ tutarฤฑnda kalmasฤฑ, kayฤฑtdฤฑลฤฑ istihdamฤฑn da yaygฤฑnlฤฑฤฤฑyla birlikte koronavirรผsรผn ekonomiye etkisi, vereceฤi zararฤฑn รถzellikle dรผลรผk รผcretli ve yoksul kesimlerde giderek artacaฤฤฑnฤฑ ortaya koymaktadฤฑr.
Bu salgฤฑn dรถneminde รผcretlerin korunmasฤฑ ve ihtiyacฤฑ olanlara gelir destekleri saฤlanmasฤฑ giderek รถnem kazanmaktadฤฑr. รzellikle son dรถnemde giderek artฤฑล gรถsteren gฤฑda fiyatlarฤฑ ve diฤer temel ihtiyaรงlar iรงin yapฤฑlmasฤฑ gereken harcamalar elde edilen รผcret gelirleriyle karลฤฑlanamamaktadฤฑr. ฤฐลรงi kesimi, 2020 yฤฑlฤฑnda geรงerli olacak asgari รผcretin insana yakฤฑลฤฑr bir dรผzeyde olmadฤฑฤฤฑnฤฑ daha yรผrรผrlรผฤe girmeden dile getirmiล, ancak iลveren-hรผkรผmet kesiminin kararฤฑ geรงerli olmuลtu. Gelinen aลamada asgari รผcretin ve genel olarak รผcret gelirlerinin yetersizliฤi gรถrรผnรผr olmuลtur.
TรRK-ฤฐล (Tรผrkiye ฤฐลรงi Sendikalarฤฑ Konfederasyonu) รงalฤฑลanlarฤฑn geรงim ลartlarฤฑnฤฑ otuz รผรง yฤฑldan bu yana aralฤฑksฤฑz olarak her ay dรผzenli olarak yaptฤฑฤฤฑ โaรงlฤฑk ve yoksulluk sฤฑnฤฑrฤฑโ araลtฤฑrmasฤฑyla ortaya koymaktadฤฑr.
Sรผrekli vurgulandฤฑฤฤฑ รผzere, yoksulluk sฤฑnฤฑrฤฑ รผcret deฤildir, haneye girmesi gereken toplam gelirdir. Ancak hanede รงalฤฑลan veya gelir getiren kiลi sayฤฑsฤฑ son derece dรผลรผktรผr. Araลtฤฑrmada kullanฤฑlan gฤฑda fiyatlarฤฑ market-pazarlar dolaลฤฑlarak yerinde tespit edilmektedir.
Ancak, kรผresel salgฤฑn market ve pazarlara gitmeyi de sฤฑnฤฑrlamฤฑลtฤฑr. รalฤฑลmada sanal marketler de izlenerek gฤฑda fiyatlarฤฑndaki geliลim deฤerlendirilmiลtir.
TรRK-ฤฐล Araลtฤฑrmasฤฑnฤฑn 2020 Nisan ayฤฑ sonucuna gรถre:
Dรถrt kiลilik bir ailenin saฤlฤฑklฤฑ, dengeli ve yeterli beslenebilmesi iรงin yapmasฤฑ gereken aylฤฑk gฤฑda harcamasฤฑ tutarฤฑ (aรงlฤฑk sฤฑnฤฑrฤฑ) 2.374,00 TL,
Gฤฑda harcamasฤฑ ile birlikte giyim, konut (kira, elektrik, su, yakฤฑt), ulaลฤฑm, eฤitim, saฤlฤฑk ve benzeri ihtiyaรงlar iรงin yapฤฑlmasฤฑ zorunlu diฤer aylฤฑk harcamalarฤฑnฤฑn toplam tutarฤฑ ise (yoksulluk sฤฑnฤฑrฤฑ) 7.732,91 TL,
Bekar bir รงalฤฑลanฤฑn โyaลama maliyetiโ ise aylฤฑk 2.883,88 TL olarak hesaplandฤฑ.
Dรถrt kiลilik bir ailenin aylฤฑk gฤฑda harcamasฤฑ (mutfak masrafฤฑ) tutarฤฑ yฤฑlฤฑn ilk dรถrt ayฤฑnda รถnceki yฤฑlsonuna gรถre 211 TL, temel ihtiyaรงlar iรงin yapฤฑlmasฤฑ gereken toplam harcama ise 688 TL daha fazla olmuลtur.
TรRK-ฤฐล tarafฤฑndan hesaplanan gฤฑda endeksi ile TรฤฐK tarafฤฑndan hesaplanan tรผketici fiyatlarฤฑ ile gฤฑda fiyatlarฤฑ endeksi deฤiลimi aลaฤฤฑdaki ลekilde yer almaktadฤฑr. Gรถrรผldรผฤรผ gibi gฤฑda fiyatlarฤฑndaki deฤiลimin yรถnรผ ve hฤฑzฤฑ birbirine paralel bir geliลim gรถstermektedir. รnceki yฤฑl tรผketici fiyatlarฤฑnฤฑn รผzerinde olan gฤฑda fiyatlarฤฑ son aylarda gerisindedir.
TรRK-ฤฐลโin verileri temel alฤฑndฤฑฤฤฑnda โmutfak enflasyonuโndaki deฤiลim 2020 Nisan ayฤฑ itibariyle ลu ลekilde olmuลtur:
Ankaraโda yaลayan dรถrt kiลilik bir ailenin โgฤฑda iรงinโ yapmasฤฑ gereken asgari harcama tutarฤฑ bir รถnceki aya gรถre yรผzde 1,23 oranฤฑnda arttฤฑ.
Yฤฑlฤฑn ilk dรถrt ayฤฑ itibariyle fiyatlardaki artฤฑล yรผzde 9,77 oranฤฑnda oldu.
Gฤฑda enflasyonunda son on iki ay itibariyle artฤฑล oranฤฑ yรผzde 12,68 oldu.
Yฤฑllฤฑk ortalama artฤฑล oranฤฑ ise yรผzde 13,61 olarak hesaplandฤฑ.
2020 Nisan ayฤฑ itibariyle TรRK-ฤฐล hesaplamasฤฑna temel alฤฑnan gฤฑda รผrรผnlerinin fiyatlarฤฑnda gรถzlenen deฤiลim ลu ลekilde olmuลtur:
Sรผt, yoฤurt, peynir grubunda peynir fiyatฤฑnda bu ay yine artฤฑล oldu. Sรผt ve yoฤurt fiyatฤฑnda bazฤฑ markalarda indirim olmasฤฑna raฤmen ortalamayฤฑ fazla etkilemedi.
Et, tavuk, balฤฑk, sakatat, bakliyat รผrรผnlerinin bulunduฤu grupta bazฤฑ marketlerde dana kฤฑyma fiyatฤฑnda indirim yapฤฑlฤฑrken kuลbaลฤฑ etin fiyatฤฑnda yine artฤฑล gรถrรผldรผ Tavuk kilogram fiyatฤฑ da arttฤฑ. Balฤฑk fiyatฤฑ ortalamada deฤiลmedi ama รผrรผn รงeลidi azaldฤฑ. Balฤฑkรงฤฑ esnafฤฑ koronavirรผsten olumsuz etkilenen gฤฑda รผrรผnรผ satฤฑcฤฑlarฤฑnฤฑn arasฤฑnda yer aldฤฑ. Sakatat รผrรผnlerinin fiyatฤฑ genelde aynฤฑ kaldฤฑ. Yumurta biraz ucuzladฤฑ. Bakliyat รผrรผnlerinde (kuru fasulye, kฤฑrmฤฑzฤฑ-yeลil mercimek, nohut, barbunya vb.) bu ay ertelenen zamlarฤฑn yapฤฑldฤฑฤฤฑ gรถrรผldรผ ve bu fiyat artฤฑลฤฑ mutfak harcamasฤฑna olumsuz yansฤฑdฤฑ.
Geรงen aya gรถre bu ay sebze ortalama kilogram fiyatฤฑ gerilerken meyve kilogram fiyatฤฑ arttฤฑ ve fakat ortalamada bir deฤiลiklik olmadฤฑ.
Bu nedenle mutfak harcamasฤฑna meyve-sebze etkisi fazla olmadฤฑ.
Meyve-sebze ortalama kilogram fiyatฤฑ bu ay 7,05 TL olarak (geรงen ay 7,06 TL) hesaplandฤฑ. Sebze ortalama kilogram fiyatฤฑ bu ay gerileyerek 6,92 TL oldu (geรงen ay 7,31). Geรงen ay 6,43 TL olarak hesaplanan meyve ortalama kilogram fiyatฤฑndaki artฤฑล bu ay da devam etti ve 7,33 TLโye yรผkseldi.
Hesaplamada bu ay 19 sebze ve 9 meyve olmak รผzere toplamda 28 รผrรผn dikkate alฤฑndฤฑ. Hesaplama yapฤฑlฤฑrken -her zaman olduฤu gibi- pazarda yaygฤฑn bulunan mevsim รผrรผnleri esas alฤฑndฤฑ. Araลtฤฑrmada รผrรผnlerin tek tek aฤฤฑrlฤฑฤฤฑ yerine harcama sepetindeki meyve-sebze tรผketiminin toplam miktarฤฑndan hareket edildi.
Ekmek, pirinรง, un, makarna, bulgur, irmik gibi รผrรผnlerin bulunduฤu grupta ekmek fiyatฤฑ son bir yฤฑldฤฑr yine 200 gramฤฑ 1,25 TL olarak aynฤฑ kaldฤฑ. Ancak, ayฤฑn son haftasฤฑ itibariyle satฤฑlmaya baลlanan ramazan pidesinin 275 gramฤฑ 2,50 TL oldu. Bulgurdaki fiyat artฤฑลฤฑnฤฑn dฤฑลฤฑnda diฤerlerinin fiyatฤฑ genel olarak deฤiลmedi.
Son grup iรงinde yer alan gฤฑda maddelerinden tereyaฤฤฑ zeytinyaฤฤฑ ve margarin fiyatฤฑ deฤiลmedi ve fakat ayรงiรงeฤi yaฤฤฑ fiyatฤฑ arttฤฑ. Aรงฤฑk satฤฑlan siyah ve yeลil zeytin ortalama fiyatฤฑ pek deฤiลmedi. Yaฤlฤฑ tohum (ceviz, fฤฑndฤฑk, fฤฑstฤฑk, ayรงekirdeฤi vb.) รผrรผnlerinin fiyatฤฑ aynฤฑ kaldฤฑ. Baharat (kimyon, nane, karabiber vb.) fiyatlarฤฑ da deฤiลmedi.
รay fiyatฤฑ biraz arttฤฑ, ฤฑhlamur fiyatฤฑ deฤiลmedi. Bal fiyatฤฑ biraz artฤฑล gรถsterirken, ลeker ile tuz, reรงel, pekmez ve salรงa fiyatฤฑ aynฤฑ kaldฤฑ. “
