ฤฐran eski Petrol ฤฐhraรง Eden รlkeler รrgรผtรผ (OPEC) temsilcisi Cevat Yarjani, petrol รผretiminde OPEC ve bazฤฑ รผretici รผlkelerin aldฤฑklarฤฑ kฤฑsฤฑntฤฑ kararฤฑnฤฑn ABD aรงฤฑsฤฑndan belirleyici olmadฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek, ABD’de petrol รผretiminde karar vericinin devlet deฤil, รถzel ลirketler olduฤunu ifade etti. – ฤฐran eski Petrol ฤฐhraรง Eden รlkeler รrgรผtรผ (OPEC) temsilcisi Cevat Yarjani, petrol รผretiminde OPEC ve bazฤฑ รผretici รผlkelerin aldฤฑklarฤฑ kฤฑsฤฑntฤฑ kararฤฑnฤฑn ABD aรงฤฑsฤฑndan belirleyici olmadฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek, ABD’de petrol รผretiminde karar vericinin devlet deฤil, รถzel ลirketler olduฤunu ifade etti.
Yarjani, ABD’deki รผretim artฤฑลฤฑnฤฑn OPEC’in รผretimi kฤฑsma kararฤฑ รผzerindeki etkilerini AA muhabirine deฤerlendirdi.
ABD’de petrol รผretiminde gรผcรผ elinde bulunduran tarafฤฑn รถzel ลirketler olduฤunu dile getiren Yarjani, bu durumu deฤiลtirmenin ancak yasal dรผzenlemeyle mรผmkรผn olabileceฤini sรถyledi.
Yarjani, OPEC ve bazฤฑ รผlkelerin aldฤฑklarฤฑ รผretim kฤฑsฤฑntฤฑsฤฑ kararฤฑnฤฑn her รผlkede aynฤฑ ลekilde uygulanamayacaฤฤฑna iลaret ederek, “ABD’de petrol รผretimi OPEC ve bazฤฑ OPEC dฤฑลฤฑ รผlkelerde gรถzlemlendiฤi gibi devlet tekelinde deฤil, kontrol ve รผretime dair alฤฑnan kararlar รถzel ลirket politikalarฤฑ dahilinde gerรงekleลiyor.” dedi.
Devletin bu ลirketlerin รผretim miktarฤฑ konusunda herhangi bir karar alamayacaฤฤฑnฤฑ vurgulayan Yarjani, “Sonuรง olarak Amerikan petrol ลirketleri รถzel ลirketlerdir. Bu ลirketlerin รผretim seviyesinde alฤฑnacak kararlar ancak tekel karลฤฑtฤฑ yasalarla dรผzenlenebilir. Dolayฤฑsฤฑyla bu ลirketlerin OPEC รผlkelerinin yaptฤฑฤฤฑ gibi bir araya gelip fiyat ve รผretim miktarฤฑ konusunda bir anlaลmaya varmalarฤฑ mรผmkรผn deฤil.” deฤerlendirmesinde bulundu.
“OPEC kaya petrolรผndeki รผretim artฤฑลฤฑnฤฑ istemiyor”
Orta Doฤu Teknik รniversitesi (ODTร) ฤฐลletme Bรถlรผmรผ รฤretim รyesi Prof. Dr. Ramazan Sarฤฑ da OPEC’in รผretim kฤฑsฤฑntฤฑsฤฑ anlaลmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan ABD’de petrol รผretiminde sรผrekli bir artฤฑล yaลandฤฑฤฤฑnฤฑ ifade etti.
Sarฤฑ, ABD’de kaya petrolรผ รผretimde yaลanan artฤฑลฤฑn OPEC ve kฤฑsฤฑntฤฑ anlaลmasฤฑna imza atan รผlkeler iรงin istenmeyen bir durum oluลturduฤunu belirtti.
ABD’deki petrol artฤฑลฤฑ konusunda komplo teorileri รผretmenin anlamsฤฑz olduฤunu vurgulayan Sarฤฑ, ลunlarฤฑ kaydetti:
“ABD’de petrol piyasasฤฑnda olanlar basit bir piyasa modeli ile aรงฤฑklanabilir. Ortada yanlฤฑล varsayฤฑmlar รผzerine kurulu bir OPEC anlaลmasฤฑ var ve doฤal olarak uzun dรถnem sonuรงlarฤฑyla ilgili beklenen sinyalleri almaya baลlฤฑyoruz. Kesinti anlaลmasฤฑnฤฑ yapan รผlkeler, kendi pazar paylarฤฑnฤฑ azalttฤฑklarฤฑ gibi anlaลma dฤฑลฤฑnda kalan รผlkelerin karlarฤฑna da katkฤฑda bulunarak daha gรผรงlรผ birer rakip olmalarฤฑna yol aรงฤฑyorlar. Bu durumda รถrneฤin, Rusya’nฤฑn anlaลmaya sonuna kadar destek verip vermeyeceฤi merak konusu. Anlaลmayla kaybedilen pazar payฤฑ, aynฤฑ zamanda anlaลma รถncesi duruma dรถnmeyi imkansฤฑz hale getiriyor. Fiyatฤฑn 70 dolarฤฑn altฤฑnda dengeye gelmesi halinde bรผtรผn OPEC รผlkeleri รงok ciddi ekonomik ve sosyal sorunlarla karลฤฑ karลฤฑya kalacak. Hali hazฤฑrda bu รผlkelerin รผรงte ikisinin iflasฤฑn eลiฤinde olduฤu hesaba katฤฑlacak olursa, รผretimi biraz daha sฤฑnฤฑrlamak suretiyle pazar payฤฑnฤฑ azaltmaya yรถnelik yeni bir adฤฑm atฤฑlmasฤฑndan baลka ลanslarฤฑ kalmamฤฑล olabilir. Bu da sรผrekli pazar payฤฑ kaybฤฑna yol aรงan bir kฤฑsฤฑrdรถngรผ yaratabilir.”
