Yapay zeka sektörünün öncü kuruluşu OpenAI, ABD’de halka arz edilmek üzere resmi olarak gizli başvuru gerçekleştirdiğini açıkladı. Pazartesi günü şirketten yapılan resmi açıklamada, yatırımcıların yapay zeka alanındaki büyüme potansiyeline yönelik yoğun ilgisinin sürdüğü bir dönemde, rakip firma Anthropic’in ardından hisse senedi piyasasına adım atma kararı alındığı belirtildi.
OpenAI, gerçekleştirilecek halka arzın büyüklüğü veya finansal koşullarına ilişkin henüz detaylı bir bilgi paylaşmazken, sürecin takviminin de netleşmediğini kaydetti. Şirket tarafından yapılan yazılı değerlendirmede, “Halka kapalı bir şirket olarak gerçekleştirmeyi planladığımız bazı stratejik hedeflerimiz sebebiyle bu sürecin tamamlanması belirli bir zaman alabilir” ifadelerine yer verildi.
Reuters haber ajansının aktardığı piyasa verilerine göre, yapay zeka devi eylül ayı gibi erken bir tarihte gerçekleşebilecek bu halka arzda 1 trilyon dolara kadar bir piyasa değerlemesini hedefliyor. Bu seviyedeki bir değerleme, küresel piyasalarda yüksek büyüme potansiyeli taşıyan teknoloji hisselerine yönelik yatırımcı iştahının son 10 yıldaki en büyük testi olarak kabul ediliyor.
Söz konusu gelişme, teknoloji dünyasında ardı ardına gelen trilyon dolarlık dev halka arz hazırlıklarının bir parçası olarak görülüyor. Elon Musk’ın havacılık ve uzay şirketi SpaceX, işlemler tamamlandığında tarihinin en büyük halka arzı unvanını alabilecek, 1,75 trilyon dolar toplam değerleme üzerinden 75 milyar dolarlık pay satışı öngören bir süreç yürütüyor.
Yapay zeka tabanlı kodlama asistanı Claude Code ile bilinen Anthropic firması ise, 965 milyar dolar değerleme üzerinden 65 milyar dolar kaynak sağladığı finansman turunun hemen ardından haziran ayı başında halka arz için resmi başvurusunu yapmıştı.
Finans analiz ortaklarından Michael Ashley Schulman, Anthropic’in devasa fonlama turundan sonra başvuru sürecinde öne geçmesiyle birlikte, OpenAI’ın tüm stratejik seçenekleri masada tutarak hamle yaptığını vurguladı. Geleceğe yönelik tahmin piyasalarında işlem yapan aktörlerin büyük çoğunluğu, OpenAI firmasının resmi başvurusunu rakibinden daha önce yapmasını bekliyordu.
OpenAI ile birlikte yapay zeka sektörü küresel piyasalarda yeni bir dönem başlatıyor
Halka arz süreçleri, yapay zekanın bu on yılın en belirgin yatırım teması haline geldiği küresel piyasalarda dönüştürücü bir dönemin tescili olarak yorumlanıyor. OpenAI, bu yılın başlarında SoftBank, Amazon ve Nvidia gibi dev yatırımcıların katılımıyla 840 milyar dolar değerleme üzerinden 110 milyar dolar fon topladığını duyurmuştu.
Bu süreçte paylaşılan resmi rapor verilerine göre, popüler yapay zeka platformu ChatGPT’nin haftalık aktif kullanıcı sayısı 900 milyonu aşarken, ücretli tüketici abonelerinin sayısı ise 50 milyona ulaştı. Şirketin ilk yatırımcılarından olan teknoloji devi Microsoft ile ortaklık anlaşmasını yeniden yapılandırması, Amazon ve Alphabet bünyesindeki Google gibi diğer küresel aktörlerle yeni ticari iş birlikleri kurmasının önünü açtı. Microsoft’un 2019 yılından bu yana yaptığı toplam 13 milyar dolarlık erken aşama yatırımı, girişimin hızlı yükselişine zemin hazırlarken, yazılım devinin bulut bilgi işlem birimi Azure’un büyümesini de önemli ölçüde destekledi.
Mart ayı verilerine göre OpenAI, aylık bazda 2 milyar dolar gelir üreterek internet ve mobil iletişim çağının başlangıcına damga vuran Alphabet ve Meta gibi platformların ilk dönemlerinden yaklaşık dört kat daha hızlı bir büyüme grafiği sergiliyor. Şirketin 2024 yılının son çeyreğindeki üç aylık geliri ise yaklaşık 1 milyar dolar seviyesindeydi. Buna karşın, finansman turları sırasında yatırımcılara aktarılan bilgilere göre şirket, yüksek geliştirme ve altyapı maliyetleri sebebiyle 2030 yılına kadar net kârlılık payına ulaşmayı öngörmüyor.
Sektördeki rekabetin hızla artması, yapay zeka alanındaki bu hızlı yükselişin ne kadar sürdürülebilir olduğunu piyasa uzmanları nezdinde tartışmaya açıyor. Anthropic, kod yazımı ve yazılım güvenliği açıklarının tespiti için geliştirilen gelişmiş modelleriyle en güçlü rakiplerden biri olarak konumlanıyor. Finans uzmanları, bu ölçekteki büyük montanlı halka arzların piyasaya taze likidite getirebileceğini, ancak aynı zamanda daha küçük ölçekli teknoloji şirketlerine yönelebilecek sermayeyi de absorbe edebileceğini belirtiyor.
Finansal büyüme hedefleri ve hukuki süreçlerin piyasa beklentilerine yansıması
Haberin arka planında, OpenAI’ın 2015 yılında kâr amacı gütmeyen bir araştırma kuruluşu olarak kurulması ancak yapay zeka sistemlerinin yüksek maliyetlerini karşılayabilmek adına dört yıl sonra kâr odaklı bir ticari birim oluşturması yatıyor.
Kâr amacı gütmeyen ana yapının ticari şirketi kontrol ettiği bu sıra dışı yönetim modeli, geçmiş dönemde Üst Yönetici (CEO) Sam Altman’ın kısa süreliğine görevden alınması ve çalışanların tepkisi üzerine geri dönmesiyle sonuçlanan bir yönetim krizine yol açmıştı.
Şirket yönetimi, finansal kısıtlamaları esnetmek ve daha fazla küresel sermaye çekebilmek amacıyla kurumsal yapısını “kamu yararına çalışan şirket” statüsüne dönüştürmeyi planladığını açıkladı. Bu yapısal değişim, kurumun ilk destekçilerinden olan Elon Musk’ın, şirketin insanlığın faydasına çalışma misyonundan saptığı gerekçesiyle açtığı davalar nedeniyle hukuki tartışmalara sahne oldu.
ABD’de görülen davada jürinin mayıs ayında şirket lehine karar vererek iddiaları haksız bulması, halka arz süreci öncesindeki en kritik hukuki engeli ortadan kaldırmış oldu. Piyasa analistleri, yasal belirsizliklerin netleşmesiyle birlikte kurumsal yatırımcıların teknoloji hisselerine yönelik orta vadeli talebinin daha da şekilleneceğini öngörüyor.
