Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ sistemi vatandaลla birlikte devleti de borรง bataฤฤฑna sรผrรผkledi. Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ sistemine ilk geรงildiฤi 2018 yฤฑlฤฑnda 1.1 trilyon TL olan kamunun brรผt borรง yรผkรผ bu yฤฑlฤฑn mart ayฤฑna gelindiฤinde 4.2 kat birden artarak 5 trilyon liraya dayandฤฑ. Kamu borcunun milli gelire oranฤฑ da aynฤฑ dรถnemde yรผzde 13.5’ten yรผzde 17.1’e yรผkseldi.
Hazine ve Maliye Bakanlฤฑฤฤฑ resmi verilerine gรถre 2018 yฤฑlฤฑnda kamu brรผt borรง yรผkรผnรผn 665 milyar lirasฤฑ iรง borรงlar, 505.1 milyar lirasฤฑ da dฤฑล borรงlardan oluลuyordu. 2023’e gelindiฤinde yaklaลฤฑk borcun 2.6 trilyon lirasฤฑ iรง, 2.4 milyar lirasฤฑ dฤฑล borรงlardan oluลtu. Dฤฑล borรงlarฤฑn daha yรผksek artmasฤฑ yeni borรงlardan รงok kur artฤฑลlarฤฑndan kaynaklandฤฑ. Aynฤฑ dรถnemde Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn brรผt borcu da 426 milyar liradan 915 milyon liraya yรผkseldi.
Tahvil borรงlarฤฑ artฤฑyor
Sรถzcรผ’nรผn haberine gรถre bu dรถnemde merkezi yรถnetimin iรง borรง yรผkรผ de 586 milyar lira seviyesinden 4 kat artฤฑลla 2 milyar 348 milyar lirayฤฑ aลtฤฑ. Aynฤฑ ลekilde merkezi yรถnetimin dฤฑล borรง stoku da 91 milyar dolardan 117 milyar dolara yรผkseldi. รstelik iรง borรงlarฤฑn faiz ve TL yapฤฑsฤฑ da bozuldu.
Yeni sistemde kamunun uluslararasฤฑ kuruluลlardan saฤladฤฑฤฤฑ krediler sadece yรผzde 17 oranฤฑnda artarak 22 milyar dolardan 25.8 milyar dolara รงฤฑkarken Hazine’nin tahvil yoluyla yaptฤฑฤฤฑ dฤฑล borรงlanmalar yรผzde 32 artฤฑลla 69.2 milyar dolardan 91.5 milyar dolara yรผkseldi. Kredi musluklarฤฑnฤฑn kesilmesi nedeniyle kredilerin dฤฑล borรง stoku iรงindeki payฤฑ 5 yฤฑlda yรผzde 24.1’den yรผzde 22’ye geriledi, Hazine’nin tahvil borรงlanmalarฤฑnฤฑn payฤฑ yรผzde 75.9’dan yรผzde 78’e รงฤฑktฤฑ.
Faize 1 yฤฑlda 385 milyar TL
Merkezi yรถnetim, รถnรผmรผzdeki mart ayฤฑnda yapฤฑlacak seรงimlere kadar olan dรถnemde 299 milyar TL faiz รถdeyecek. รnรผmรผzdeki bir yฤฑlda รถdenecek faiz ise 384.5 milyar lirayฤฑ bulacak. รnรผmรผzdeki bir yฤฑlda kamunun รถdeyeceฤi iรง borรง anapara ve faiz tutarฤฑ ise 982 milyar lirayฤฑ aลacak.
Kฤฑsa vadeli borรง hฤฑzlฤฑ arttฤฑ
Kamu sektรถrรผ brรผt borรง stoku iรงinde kฤฑsa vadeli borรง 5 yฤฑlda yรผzde 60 artarken uzun vadeli borรง stokundaki artฤฑล yรผzde 34.5 dรผzeyinde kaldฤฑ. Dolayฤฑsฤฑyla kฤฑsa vadeli borรงlarฤฑn toplam brรผt borรง yรผkรผ iรงindeki payฤฑ arttฤฑ, uzun vadeli borcun payฤฑ azaldฤฑ. รzel sektรถr de bu dรถnemde dฤฑลarฤฑdan borรง bulamadฤฑฤฤฑ iรงin net borรง รถdeyici oldu. รstelik kฤฑsa vadeli borรงlarฤฑ 66.4 milyar dolardan 88.3 milyar dolara yรผkseldi. Uzun vadeli borรงlarฤฑ ise 210.3 milyar dolardan 150 milyar dolara geriledi. Bu durum, รถzel sektรถrรผn kฤฑsa vadeli borรง bulmak zorunda kaldฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsteriyor.
